Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-2001-2505/9107 Дата решения 18.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Бухарский межрайонный экономический суд Судья YULDASHEV ILHOM BOBOJONOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID 37b1ee2e-63b4-4e18-8eef-78bfcde4a02f Claim ID PDF Hash 8d909189f873cc47... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 4
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
нинг 236-моддаси нинг 236 law
ФКнинг 718-моддаси ФКнинг 718 law
ФКнинг 437-моддаси ФКнинг 437 law
ИПК 118-моддаси ИПК 118 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4-2001-2505/9107-сонли иŸтисодий иш YЗБEКИСTOН РEСПУБЛИКАСИ НOМИДАН АЛ žИЛУВ žАРOРИ Бухоро ша·ри 2025 йил 18 ноябрь Бухоро туманлараро иŸтисодий суди, судья И.Юлдашевнинг раислигида, судья ëрдамчиси А.Абдуллаевнинг котиблигида, даъвогар “***” масъулияти чекланган хамиятининг хавобгар “***” масъулияти чекланган хамиятидан асосий Ÿарз ва зарар ундириш туfрисидаги даъво аризаси асосида Ÿузfатилган иŸтисодий ишни тарафлар иштирокисиз суд биносида, очиŸ суд махлисида куриб чиŸиб, Ÿуйидагиларни a н и ц л a д и: даъвогар “***” масъулияти чекланган хамияти (матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурохаат Ÿилиб, хавобгар “***” масъулияти чекланган хамияти (матнда хавобгар деб юритилади)дан 79.760.000 сум асосий Ÿарз ва 3.700.000 сум зарар ундиришни сураган. Суд махлиси ваŸти ва хойи туfрисида тегишли тартибда хабардор Ÿилинган тарафлар вакиллари иштирокини таъминламади. БироŸ, даъвогар судга ариза билан мурохаат Ÿилиб, ишни унинг вакили иштирокисиз куриб чиŸишни ва даъво аризасини Ÿаноатлантиришни сураган. Шу сабабли суд Үзбекистон Республикаси ИŸтисодий процессуал кодекси (матанда ИПК деб юритилади)нинг 128, 170-моддаларига асосланиб, ишни уларнинг иштирокисиз ишдаги мавхуд материаллар асосида куриб чиŸишни лозим топади. Суд, иш ·уххатларини урганиб чиŸиб, Ÿуйидагиларга асосан даъво аризани тулиŸ Ÿаноатлантиришни лозим топади. Иш ·уххатларидан аниŸланишича, тарафлар уртасида 2023 йил 1 ноябрь куни 1-сонли шартнома (бундан буëн матнда шартнома деб юритилади) тузилиб, унга кура ихрочи (даъвогар) техника хизматларини курсатиш, буюртмачи (хавобгар) эса курсатилган хизматлар ·аŸини тулаш махбуриятини олган. Шартноманинг 2.2-бандига кура, “буюртмачи” (хавобгар) курсатиладиган транспорт хизматлари учун 12 фоиз олдиндан туловни амалга ошириши, Ÿолган туловни ишлар бахарилганлиги туfрисида далолатнома тузилгандан сунг 30 кун муддатда тулаб бериши келишилган. Шунингдек, тарафлар уртасида 2024 йил 1 июндаги 15-сонли ма·сулот етказиб бериш шартномаси тузилиб, унга кура унга кура даъвогар томонидан битум ма·сулотларини етказиб бериш, хавобгар эса ушбу ма·сулот ·аŸини тулаш махбуриятини олган. Шартноманинг 2.2-бандига кура, “харидор” (хавобгар) етказиб берилган ма·сулот туркуми учун 100 фоиз миŸдорида олдиндан туловни амалга оширилиши лозимлиги белгиланган. Шартномаларга асосан даъвогар томонидан хавобгарга 2024 йил 29 июлдаги 18-сонли ·исобвараŸ-фактура орŸали хами 40.000.000 сумлик юк ташиш хизмати курсатилган ·амда 2024 йил 5 июндаги 10-сонли ·исобвараŸфактура орŸали хами 39.760.000 сумлик Ÿурилиш ма·сулоти етказиб берилган. Жавобгар шартномалар махбуриятини лозим дарахада бахармасдан, курсатилган хизматлар ·аŸи ва етказиб берилган ма·сулотлар ·аŸини шартномада келишилган муддатда уз ваŸтида амалга оширмаган. Натихада хавобгарнинг даъвогар олдида 79.760.000 сум Ÿарздорлиги вухудга келган. Даъвогарнинг Ÿарздорликни тулаб бериш ·аŸидаги талабнома хати хавобгар томонидан оŸибатсиз Ÿолдирилган. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси (бундан буëн матнда ФК деб юритилади)нинг 236-моддасига кура, махбуриятлар махбурият шартларига ва Ÿонунчилик талабларига мувофиŸ, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса - иш муомаласи одатларига ëки одатда Ÿуйиладиган бошŸа талабларга мувофиŸ лозим дарахада бахарилиши керак. ФКнинг 718-моддасига мувофиŸ, ташишдан келиб чиŸадиган махбуриятларни бахармаган ëки тегишли суратда бахармаган таŸдирда, тарафлар ушбу Кодексда, транспорт уставлари ва кодексларида, шунингдек тарафларнинг келишувида белгиланган тарзда хавобгар буладилар. ФКнинг 437-моддасига мувофиŸ, ма·сулот етказиб бериш шартномасига мувофиŸ тадбиркорлик фаолияти билан шуfулланаëтган ма·сулот етказиб берувчи - сотувчи шартлашилган муддатда ëки муддатларда узи ишлаб чиŸарадиган ëхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ëки шахсий, оилавий маŸсадларда, рузfорда ва шунга ухшаш бошŸа маŸсадларда фойдаланиш билан боfлиŸ булмаган бошŸа маŸсадларда фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни Ÿабул Ÿилиш ва уларнинг ·аŸини тулаш махбуриятини олади. Жавобгарнинг даъвогар олдидаги 79.760.000 сум Ÿарздорлиги иш материалларидаги шартномалар, ·исобвараŸ-фактуралар, даъвогар томонидан бир томонлама тасдиŸланган таŸŸослаш далолатномалари ва бошŸа далиллар билан тулиŸ тасдиŸланади. Демак, даъвогарнинг асосий Ÿарз ундириш даъво талаби асосли ·исобланади. Иш судда курилган кунга Ÿадар хавобгар томонидан Ÿарздорлик туланмаган. Шу сабабли суд, даъвогарнинг 79.760.000 асосий Ÿарз ундириш ·аŸидаги даъво талабини тулиŸ Ÿаноатлантиришни лозим топади. ФК 14-моддасининг биринчи ва иккинчи Ÿисмларига кура, агар Ÿонун ëки шартномада зарарни камроŸ миŸдорда тулаш назарда тутилмаган булса, ·уŸуŸи бузилган шахс узига етказилган зарарнинг тула Ÿопланишини талаб Ÿилиши мумкин. Зарар деганда, ·уŸуŸи бузилган шахснинг бузилган ·уŸуŸини тиклаш учун Ÿилган ëки Ÿилиши лозим булган харахатлари, унинг мол-мулки йуŸолиши ëки шикастланиши (·аŸиŸий зарар), шунингдек бу шахс уз ·уŸуŸлари бузилмаганида одатдаги фуŸаролик муомаласи шароитида олиши мумкин булган, лекин ололмай Ÿолган даромадлари (бой берилган фойда) тушунилади. 2 Даъвогар томонидан мазкур иш юзасидан Ÿарздорликни ундириш буйича судда ·уŸуŸини ·имоя Ÿилиш маŸсадида адвокат хизмати учун юридик ëрдам курсатиш шартномасига асосан 3.700.000 сум туланган, бу ·олат иш ·уххатларидаги 2025 йил 6 октябрдаги 1483-сонли тулов топшириŸномаси билан тасдиŸланади. Бинобарин, мазкур ·олатда даъвогарнинг 3.700.000 сум зарар ундириш ·аŸидаги даъво талаби асосли ·исобланади. Шу сабабли суд даъвогарнинг мазкур даъво талабини Ÿаноатлантириб, хавобгар банкдан даъвогар фойдасига 3.700.000 сум зарарни ундиришни лозим топади. ИПК 118-моддасининг биринчи Ÿисмига кура, суд харахатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг Ÿаноатлантирилган даъво талаблари миŸдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Шу сабабли суд, иш юзасидан суд харахатларини хавобгар зиммасига юклашни, хавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига олдиндан туланган республика бюдхетига 834.600 сум давлат бохи ва 41.200 сум почта харахатини ундиришни лозим топади. ЮŸоридагиларга асосан ·амда ИПКнинг 118, 170, 179-180-моддаларини Ÿуллаб, суд цapop цилди: Даъво аризаси тулиŸ Ÿаноатлантирилсин. Жавобгар “***” масъулияти чекланган хамиятидан даъвогар “***” масъулияти чекланган хамияти фойдасига 79.760.000 сум асосий Ÿарз, 3.700.000 сум зарар, олдиндан туланган 834.600 сум давлат бохи ва 41.200 сум почта харахати ундирилсин. ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга киргач ихро вараŸалари берилсин. ал Ÿилув Ÿарори устидан шу суд орŸали Бухоро вилоят судининг иŸтисодий ишлар буйича судлов ·айъатига ·ал Ÿилув Ÿарори Ÿабул Ÿилинган кундан эътиборан бир ой ичида апелляция шикояти (протести) ëки ·ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) берилиши мумкин. Судья И.Юлдaнев 3 4