Решение #2845317 Экономические

*-сонли иқтисодий иш ЎЗБEКИСTOH РEСПУБЛИКАСИ HOМИДАH ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРOРИ Бухоро шаҳри 2025 йил 18 ноябрь Бухоро туманлараро иқтисодий суди, судья *нинг раислигида, судья ëрдамчиси *нинг котиблигида, даъвогар “Иссиқлик таъминоти” масъулияти чекланган хамиятининг жавобгар *** масъулияти чекланган хамиятидан асосий қарзни ундириш тўғрисидаги даъво аризаси асосида қўзғатилган ишни даъвогар вакиллари *, * (ишончнома асосида) иштирокида, суд биносида очиқ суд махлисида куриб чиқиб, қуйидагиларни А H И Қ Л А Д И: даъвогар “Иссиқлик таъминоти” масъулияти чекланган хамияти (бундан буëн матнда “даъвогар” деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурохаат қилиб, жавобгар *** масъулияти чекланган хамияти (бундан буëн матнда “жавобгар” деб юритилади)дан 11.026.940,25 сум асосий қарздорликни ундиришни сураган. Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакиллари даъвони қувватлаб, суд махлиси кунига қадар жавобгар томонидан қарздорлик туланмаганлиги сабабли даъво аризасини қаноатлантиришни сурашди. Жавобгар суд махлиси вақти ва жойи ҳақидаги тегишли тартибда хабардор қилинган бўлсада, суд махлисида вакили иштирокини таъминламади. Шу сабабли суд Үзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (матнда ИПК деб юритилади)нинг 128, 170-моддаларига асосланиб, ишни уларнинг иштирокисиз ишдаги мавхуд материаллар асосида куриб чиқишни лозим топади. Суд, иш ·уххатларини урганиб чиқиб, даъвогар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, қуйидагиларга асосан даъво аризани қисман қаноатлантиришни лозим топади. Иш ·уххатларидан аниқланишича, тарафлар уртасида 2024 йил 08 апрелда кўп қаватли уйлар ички иссиқлик тизимиларини гидропневманик усулда ювиш учун иссиқ сув туловларни амалга ошириш туfрисида SH-02/2024- сонли шартнома (бундан буëн матнда шартнома деб юритилади) тузилган. Шартноманинг 1.1-бандларига кура, “Таъминотчи” “Буюртмачи”га қарашли булган куп қаватли уйлар иссиқлик тизимини кузги-қишги мавсумга тайëрлаш мақсадида гидропневманик усулда ювиш учун иссиқ сув етказиб бериш, “Буюртмачи” шартнома шартларига асосан иссиқ сувни қабул қилиб олиш ва кузланган мақсадларда ишлатиш, уз вақтида туловларни амалга ошириш мажбуриятини олган. Шартномага асосан даъвогар томонидан мажбурият тўлиқ бахарилган бўлса-да, жавобгар томонидан шартнома мажбуриятлари бахарилмасдан, мазкур иссиқлик энергияси ·ақини келишилган муддатда уз вақтида амалга оширилмаган. Hатижада жавобгарнинг даъвогар олдида 11.026.940,25 сум қарздорлиги вухудга келган. Даъвогарнинг мазкур қарздорликни тулаш ҳақида юборган талабнома хатлари жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (матнда ФК деб юритилади)нинг 236-моддасига кура, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса - иш муомаласи одатларига ëки одатда қуйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бахарилиши керак. ФКнинг 631-моддасига кура, пудрат шартномаси буйича бир тараф (пудратчи) иккинчи тараф (буюртмачи)нинг топшириғига биноан маълум бир ишни бажариш ва унинг натихасини буюртмачига белгиланган муддатда топшириш мажбуриятини олади, буюртмачи эса иш натихасини қабул қилиб олиш ва бунинг учун ·ақ тулаш мажбуриятини олади. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 15 июлдаги 194-сон қарори 1-иловаси билан тасдиқланган “Кўп квартирали уйларда иссиқлик таъминоти хизматлари курсатиш қоидалари”нинг 68-бандига кура, Иситиш даври тамом булгандан кейин Ихро этувчи (бундай уй бевосита бошқарилган тақдирда — Истеъмолчилар) Етказиб берувчининг вакили ҳозирлигида иситишнинг уй ичидаги тизимини гидравлик пресслаши ва кейинчалик уни тармоқдаги сув билан тулдирган ·олда ювиши керак, бу ·ақда тегишли далолатномалар тузилади. Тизимларни ювиш учун водопровод сувидан ëки техник сувдан фойдаланилади. Мазкур қодаларнинг 69-бандига кура, Ювиш буйича харажатлар Ихро этувчининг (Истеъмолчиларнинг) ҳисобига амалга оширилади ва умумий мулкни сақлаш ·амда таъмирлашга махбурий бадалларни шакллантиришда назарда тутилади. Жавобгарнинг даъвогар олдидаги 11.026.940,25 сум қарздорлиги иш ҳуххатларидаги шартнома, истеъмолчи объектлари ва истеъмол қилинган иссиқ сув миқдори ·исоби тўғрисида маълумот ва қарздорлик буйича ўзаро ҳисобкитобларни солиштирма далолатномаси, талабнома хатлари ва даъвогар вакилининг тушунтиришлари билан тасдиқланади. Демак, даъвогарнинг асосий қарз ундириш талаби асосли ҳисобланади. Иш судда курилган кунга қадар жавобгар томонидан даъво талабидаги қарздорлик суммасини туламаган. Шу сабабли суд, даъвогарнинг 11.026.940,25 сум асосий қарз ундириш талабини тулиқ қаноатлантиришни лозим топади. ИПК 118-моддасининг биринчи ва олтинчи қисмларига кура, суд харахатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Шу сабабли суд иш юзасидан суд харахатларини жавобгар зиммасига юклашни, жавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига олдиндан туланган 41.200 сум почта харахати ва республика бюдхетига 412.000 сум давлат бохи ундириришни лозим топади. Юқоридагиларга асосланиб ·амда ИПКнинг 118, 128, 170, 176-180 ва 186-моддаларини қуллаб, суд ҚАРOР ҚИЛДИ: Даъво аризаси қаноатлантирилсин. Жавобгар “***” масъулияти чекланган хамиятидан даъвогар “Иссиқлик таъминоти” масъулияти чекланган хамияти фойдасига 11.026.940,25 асосий қарз ва олдиндан туланган 41.200 сум почта харахати ундирилсин. Жавобгар “***” масъулияти чекланган хамиятидан республика бюдхетига 412.000 сум давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ойдан сунг қонуний кучга киргач ижро варақалари берилсин. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судининг иқтисодий ишлар буйича судлов ҳайъатига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида апелляция шикояти (протести) ëки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) берилиши мумкин. Судья ***