Решение #2845337 Экономические

4-1603-2501/9607-сонли иқтисодий иш судья: А.Шокиров ЎЗБЕКИСТОН РЕСП БЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Чуст тумани 2025 йил 18 ноябр Чуст туманлараро иқтисодий суди, судья А.Шокиров раислигида, судья ёрдамчиси Ш.Хабибованинг котиблигида, аризачи– ААА жавобгар – БББга нисбатан экологик экспертизанинг ижобий хулосаси олгунига қадар фаолиятини вақтинчалик тўхтатиб туриш тўғрисидаги аризаси бўйича юритилган ишни аризачи вакили ААА (ишончнома асосида) иштирокида, Чуст туманлараро иқтисодий суди биносида бўлиб ўтган очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуй даг ларн а н и қ л а д и: аризада баён этилишича, ААА (бундан буён матнда аризачи деб юритилади) БББга (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) нисбатан экологик экспертизанинг ижобий хулосасини олгунига қадар фаолиятни вақтинчалик тўхтатишни сўраган. Жавобгар Наманган вилояти, Чуст тумани, Сабзазор МФЙ, Янгиер кўчасида фаолият юритувчи корхона жавобгар фаолиятини амалга ошириш учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 7 сентябрдаги 541-сон «Атроф муҳитни таъсирини баҳолаш механизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги қарор 1-иловасида кўрсатилган тегишли тоифага асосан давлат экологик экспертиза хулосаси олиниши лозим бўлсада, жавобгарнинг юқоридаги экологик талабларга мувофиқ бўлмаган фаолияти натижасида қонун талаблари бузилганлиги сабабли аризачи судга ариза билан мурожаат қ л б, жавобгар фаолиятни вақтинчалик тўхтатишни сўраган. Аризачи вакили суд мажлисида аризани қувватлаб, уни қаноатлант р б берилишини сўради. Жавобгарнинг манзилига белгиланган тартибда суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида суд ажрими юборилиб, хабардор қ л нган бўлсада, вакил иштирокини таъминламади ҳамда даъво талаблари юзасидан ўз фикр ва мулоҳазаларини билдирмади. Ўзбекистон Республикаси қтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда – ПК деб юритилади) 220-моддасининг биринчи қ см да суд ишда иштирок этувчи шахсларни суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида ушбу Кодексда белгиланган тартибда хабардор қ л ш , бунда суд аризачининг зиммасига жавобгарни суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида хабардор қ л ш мажбуриятини юклашга ҳақл эканлиги, суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қ л нган мазкур шахсларнинг келмаганлиги, агар суд уларнинг келишини мажбурий деб топмаган бўлса, ишни кўриб чиқиш учун тўсқинлик қ лмасл г белгиланган. Шу асосда, суд мазкур ишни жавобгарнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларн ўрган б, ариза вакилининг тушунтиришларини тинглаб, қуй даг асосларга кўра аризани қаноатлант р шн рад этишни лозим деб топди. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 7 сентябрдаги 541-сон «Атроф муҳитни таъсирини баҳолаш механизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги қарор н нг 1иловасида кўрсатилган тегишли тоифага асосан тошни кесиш, ишлов бериш ва пардозлаш фаолияти учун давлат экологик экспертиза хулосаси олиниши лозим. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 21 январдаги 14-сон «Экологик нормативлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш ва келишиш тартиби тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш ҳақ да»ги қарорн нг 38-бандида «Атроф-муҳитни ифлослантирувчи моддалар ташламалари, оқовалари манбаларини, чиқиндиларнинг пайдо бўлиши ва жойлаштирилишини хатловдан ўтказ ш материаллари қоғоз манбада расмийлаштирилади, ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланади ва Қорақалпоғ стон Республикаси экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қ л ш қўм тас , вилоят ва Тошкент шаҳар экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қ л ш бўйича тегишли бошқармасига кўриб чиқиш учун тақдим этилади.»-деб белгиланган. Жавобгар томонидан мазкур Низом талаблари бажарилмай, атрофмуҳитга таъсирини баҳолаш лойиҳа ҳужжат н ёки экологик меъёрий лойиҳаларини ишлаб чиқилмаган ҳамда Наманган вилоят Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қ л ш ва иқлим ўзгар ш бошқармасига тақдим этилмаган. Ўзбекистон Республикаси «Табиатни муҳофаза қ л ш тўғрисида»ги қонун 15-моддасининг биринчи қ см да «Корхоналар, ташкилотлар ва муассасалар атроф-муҳитга таъсирининг йўл қўй л ш мумкин бўлган энг юқори даражаларини тартибга солувчи экологик ва бошқа йўсиндаги мезонларни ишлаб чиқишлари шарт»- деб белгиланган. Ўзбекистон Республикаси «Экологик экспертиза тўғрисида»ги қонунн нг 11-моддасида давлат экологик экспертизасидан ўтказ л ш шарт бўлган объектларга амалдаги атроф табиий муҳит ҳолат га ва фуқаролар соғлигига салбий таъсир кўрсатувчи ишлаб турган корхоналар ва бошқа объектлар кириши кўрсатиб ўт лган. шбу ҳолатда Ўзбекистон Республикаси «Экологик экспертиза тўғрисида»ги ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 7 сентябрдаги 541-сон «Атроф муҳитни таъсирини баҳолаш механизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги қарор талаблари бузилган. Мазкур ҳолатда аризачининг жавобгар экологик экспертизанинг ижобий хулосаси олгунига қадар фаолиятини вақтинчалик тўхтатиб туриш тўғрисидаги талаби асосли. Бироқ, даъвогар суд мажлиси жараёнида судга ариза тақдим этиб, камчиликлар бартараф этилганлиги сабабли даъвони кўрмасдан қолд р шн сўраган. «Давлат божи тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонун 9-моддаси биринчи қ см н нг 19-бандига асосан, аризачи ва жавобгар - ҳуқуқ й таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўйича иқтисодий судларда давлат божини тўлашдан озод қ л нган. Шунга кўра, суд иш юзасидан давлат божи ундирмасликни ҳамда тўланган 41200 сўм почта харажатини жавобгардан аризачи фойдасига ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга асосан ҳамда Ўзбекистон Республикаси қтисодий процессуал кодексининг 118, 170, 176-179, 220-222-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: АААнинг аризасини қаноатлант р ш рад этилсин. Жавобгар БББ ҳ соб дан аризачи ААА фойдасига 41200 сўм почта харажати ундирилсин. Ҳал қ лув қарор қонун й кучга киргач, ижро варақалари берилсин. Мазкур ҳал қ лув қарор устидан у қабул қ л нган кундан эътиборан ўн кун ичида апелляция ёки қонун й кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида Наманган вилоят судининг қтисодий ишлар бўйича судлов хайъатига ишни биринчи инстанция судида кўрган суд орқали шикоят қ л н ш (прокурор протест келтириши) мумкин. Раислик қилувчи А. Шокиров