Решение #2845582 economic_new

****503/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** **** Термиз туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида, ****нингкотиблигида, жавобгар вакиллари **** ва **** (17.11.**** йилдаги 54-сонли ишончнома асосида)лар иштирокида,даъвогар -“**** ” ****жавобгар - “**** ” **** нисбатан киритгандаъво аризаси бўйича тўпланганиқтисодий ишни ўз биносида, очиқ суд ****кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Даъвогар -“**** ” ****(бундан буён матнда - даъвогар)иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар жавобгар - “**** ” **** (бундан буён матнда - жавобгар) ҳисобидан шартномага асосан етказиб берилган маҳсулот учун ****,**** асосий қарз, **** сўм пеня ҳамда ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундиришни сўраган. Даъвогарга суд **** **** ва жойи **** белгиланган тартибда хабар қилинган бўлсада, ўз вакили иштирокини таъминламади ҳамда сабабини судга маълум қилмади. Суд,ЎзбекистонРеспубликаси Иқтисодий процессуал кодексининг(бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****, ****моддаларига асосанишни унинг иштирокисиз кўришни лозим топди. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили даъвони тўлиқ тан олиб, асосий қарздорликни қисқа муддатларда бартараф этишини билдирди ҳамда суддан ваколати доирасида пеняни камайтирган ҳолда ундириш **** қарор қабул қилишни сўради. Суд, ишда иштирок этувчи тараф вакилининг тушунтиришларини тинглаб, ишда тўпланган ҳужжатларни атрофлича ўрганиб чиқиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга кўра, даъво талабини қисман қаноатлантиришни лозим деб топди. Аниқланишича, тарафлар ўртасида 24.09.**** йилда ****-сонли Маҳсулот олди-сотди шартномаси (кейинги ўринларда - шартнома) имзоланган бўлиб, унга кўра даъвогар жавобгарга шартномада келишилган ассортиментда, миқдорда ва муддатда дори препаратларини етказиб бериш ****, жавобгар эса қабул қилиб олинган маҳсулот учун унинг **** тўлаш **** олган. Хусусан, шартноманинг 1.4-бандига кўра, шартноманинг умумий қиймати шартнома амал қилган даврда **** етказиб берилган маҳсулотлар ҳисоб-**** фактуралари ва юк хатлари асосида белгиланади. Шартноманинг 2.3-бандига биноан, келишилган маҳсулот **** 25 фоизи олдиндан тўлаб берилиши, етказиб берилган маҳсулот қийматинингқолган 75 фоиз қисми жўнатилган кундан бошлаб 90 календарь кун мобайнида тўлиқ тўлаб берилиши белгиланган. Шартноманинг 2.2-бандида маҳсулот қиймати ҳисоб-**** фактураларда қайд этилиб, етказиб берилган маҳсулотлар умумий қиймати тарафлар ўртасида тузиладиган ҳисоб-**** фактуралар асосида аниқланади. Шартноманинг 6.1-бандига биноан, шартнома шартлари бузилган ҳолларда, айбдор тараф Ўзбекистон Республикаси Фуқаролике кодекси, Ўзбекистон Республикасининг “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги Қонунида белгиланган тартибда жавобгар бўлади. Шартномага асосан тарафлар ўртасида 24.09.**** йилда тузилган ТСВ****-сонли электрон ҳисоб-фактурага биноан даъвогар томонидан жавобгарга жами **** сўмлик дори препаратлари етказиб берилганлиги ўз тасдиғини топди. Шартномага асосан даъвогар **** этган бир томонлама ўзаро ҳисобкитоблар солиштирма далолатномасига кўра, етказиб берилган маҳсулот учун жавобгар томонидан қисман, яъни **** сўм тўлов амалга оширилган бўлсада, қолдиқ ****,**** қарздорлик тўланмасдан қолган. Даъвогар томонидан жавобгарга 13.01.**** йилда юборилган 27-сонли талабнома оқибатсиз қолдирилган. Юқоридагиларга асосан даъвогар жавобгардан шартномага асосан асосий қарз сифатида ****,****, тўлов кечиктирилган кунлар учун **** сўм пеня ҳамда суд **** ундиришни сўраб судга мурожаат этган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда ФК)****-моддасига кўра м**** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг****-моддасига биноан [СПиТ: 1.Шартномалар турлари- Маҳсулот етказиб бериш] маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи—сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий,оилавий ****,рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш,сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. ФК****-моддасининг биринчи қисмига кўра сотиб олувчи етказиб бериладиган товарлар **** шартномада назарда тутилган ҳисоб-китоблар тартиби ва шаклига амал қилган ҳолда тўлайди.Агар тарафлар келишувида ҳисоб-китоблар тартиби ва шакли белгиланмаган бўлса,ҳисоб-китоблар тўлов топшириқномалари билан амалга оширилади. Ўзбекистон Республикаси олий хўжалик суди Пленумининг 15.06.**** йилдаги“**** ****ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги ****-сонлиқарорининг4-бандига биноан ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга ****. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (кейинги ўринларда - ИПК) 74-моддасининг биринчи-иккинчи қисмларига биноан суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради. Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаи назаридан, далилларнинг йиғиндиси эса, етарлилиги нуқтаи назаридан баҳоланиши лозим. Юқорида баён этилганлардан келиб чиқиб суд даъвогарнинг даъво талабларини қисман қаноатлантириш **** тўхтамга келиб, жавобгар ҳисобидан ****,**** асосий қарз, тўлов кечиктирилган кунлар учун ҳисобланган пеняни **** сўмга камайтирган ҳолда ундиришни лозим деб ҳисоблайди. Суд, ИПКнинг ****-моддасига асосан иш бўйича суд **** муҳокама қилиб, даъвогар кичик тадбиркорлик субъекти сифатида иш учун олдиндан тўлаб чиққан **** сўм давлат божини ва **** сўм почта **** унинг фойдасига ундиришни лозим топди. Суд,ИПКнинг 68,****, ****80, ****-моддалариниқўллаб, қ а р о р қ и л д и: Даъво талаби қисман қаноатлантирилсин. Даъвогар“**** ” масъулияти чекланган жамиятифойдасига жавобгар “**** ”масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан ****,**** асосий қарз, **** сўм пеня ва **** сўм почта **** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Мазкур ҳал қилув қарори бир ой муддат ўтиб қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози тарафлар қарор қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида ушбу суд орқали апелляция тартибида шикоят (протест) беришлари ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест берилмаса), олти ойлик муддатда касация шикояти (протест) беришлари мумкин. Судья ****