Решение #2845614 economic_new

****-****2/****-сонли иш Денов тумани ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ ****йил18 ноябрь Денов туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****, даъвогар “ХХХ” Акциядорлик жамиятининг жавобгар “ХХХ” оилавий **** ҳисобидан 7.****.**** сўм қарздорликни ва 41.**** сўм почта **** ундириш **** даъво аризаси бўйича қўзғатилган ишини соддалаштирилган иш юритиш тартибида Денов туманлараро иқтисодий судининг биносида кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Даъвогар “ХХХ” Акциядорлик жамияти (бундан кейин матнда даъвогар деб юритилади) жавобгар “ХХХ” оилавий **** (бундан кейин матнда жавобгар деб юритилади) хисобидан7.****.**** сўм қарздорлик ва 41.**** сўм почта **** ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****2-моддасининг биринчи қисмига асосан агар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан - базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса - беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Шу сабабли суд ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиши лозим. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга мувофиқ даъвони қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддаси биринчи қисмида Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади деб кўрсатилган. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддаси биринчи қисмига кўра ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. ИПКнинг ****4-моддасининг саккизинчи қисмига кўра, суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади, тўққизинчи қисмига кўра, суд тарафлар томонидан **** этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни, эътирозларни ва (ёки) **** текширади, далиллар билан танишади, ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “Одил судловни амалга оширишда Ўзбекистон Республикаси Конституцияси нормаларини тўғридан-тўғри қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги **** йил 23 июндаги 16-сонли қарорининг биринчи бандига кўра, Ўзбекистон Республикаси Конституцияси (бундан буён матнда Конституция деб юритилади) 15-моддасининг иккинчи қисмига кўра, Конституция мамлакатнинг бутунҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади.Шунга кўра, судлар кўриб чиқиллаётган ҳуқуқий муносабатларни тартибга солувчи қонун ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатнинг мазмунини баҳолаши ва Конституция нормаларини тўғридан-тўғри амал қилувчи олий юридик кучга эга нормативҳуқуқий асос сифатида қўллаши лозим деб кўрсатилган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда “ЎзР ФК” деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, **** фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса — қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ЎзР ФКнинг ****-моддасининг биринчи қисмига асосан, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ЎзР ФКнинг ****-моддасида, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** кераклиги белгиланган. ЎзР ФКнинг ****-моддасига кўра, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатларга кўра даъвогар ва жавобгарга 7.****.**** сўмга табиий газ етказиб берилганлиги ишдаги ўзаро ҳисобларни мувофиқлаштириш акти, ****-фактурава бошқа ҳужжатларбилан ўз тасдиғини топган. Жавобгарнинг табиий газ учун **** йил 10 октябрь куни ҳолатига 7.****.**** сўмлик қарздорлик вужудга келганлиги ва ушбу қарздорлик тўлаб берилмаганлиги сабабли даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Даъвогар жавобгарга талабнома юбориб қарздорликни тўлаб беришни сўраган бўлса-да, жавобгар томонидан талабнома оқибатсиз қолдирилган. Суднинг **** йил 3 ноябрдаги даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш ҳамда ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиш тўғрисидаги **** билан жавобгарга даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзиасосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** қилиши учун **** берилган. 2 Бироқ, **** йил 18 ноябрь кунига қадар жавобгар даъво аризаси юзасидан ўзининг ёзма фикрини судга **** қилмади. ИПК 68-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган далилларни ишда иштирок этувчи бошқа шахслар олдида, агар ушбу Кодексда бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, суд **** бошлангунига қадар ёки суд белгилаган муддат доирасида очиб бериши лозим. Агар тараф суд томонидан талаб этилаётган далилни ўзида ушлаб турган ва суд сўрови билан белгиланган муддатда уни **** этмаётган бўлса, ундаги маълумотлар шу тараф манфаатларига қарши қаратилган деб тахмин қилинади ва у томонидан тан олинган деб ҳисобланади. Иш ҳужжатларида даъво талабини тўлиқ ёки қисман рад этувчи ҳужжатлар мавжуд эмас, шуниндек жавобгар ушбу қарздорликка эътироз билдирмаган. Шу сабабли суд, даъво аризада талаб қилинган 7.****.**** сўм қарздорликни ундиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмида суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши лозим. Ўзбекистон Республикасининг “Давлат божи тўғрисида” **** йил 06 январдаги ЎРҚ-****-сонли Қонуни билан белгиланган Давлат божи ставкаларининг миқдорлари (бундан буён матнда Давлат божи ставкаларининг миқдорлари деб юритилади) 2-бандининг “а”-кичик бандида, давлат божи мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг бир бараваридан кам бўлмаган миқдорда ҳисобланиши белгиланган. Суд, ИПКнинг ****-моддасига асосан иш бўйича суд **** муҳокама қилиб, жавобгардан ҳисобидан даъвогар фойдасига 7.****.**** сўм қарздорлик, олдиндан тўланган 41.**** сўм почта ****, Республика бюджети (Суд ҳокимиятини ривожлантириш жамғармаси)га ****.**** сўм давлат божини ундиришни лозим топди. Баён этилганларга ва Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****2, ****4, ****5-моддаларини қўллаб, суд Қ А Р О Р Қ И Л Д И: Даъво ариза талаби қаноатлантирилсин. Жавобгар “ХХХ” оилавий **** даъвогар “Hududg zt ʼmin t” акциядорлик жамияти фойдасига 7.****.**** сўм қарздорлик ****-сонли ҳисоб **** ундирилсин. Жавобгар “ХХХ” оилавий **** даъвогар “Hududg zt ʼmin t” акциядорлик жамияти фойдасига олдиндан тўлаб чиқилган41.**** сўм почта **** (МФО: ****, СТИР: ****, ****-сонли ҳисоб ****) ундирилсин. 3 Жавобгар “ХХХ” оилавий **** Республика бюджети (Суд ҳокимиятини ривожлантириш жамғармаси)га ****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилган иш бўйича ҳал қилув қарори, агар апелляция шикояти (протести) берилмаган бўлса, қабул қилинганидан кейин ўн кун ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори ўн кун муддат ўтиб қонуний кучга киради, ҳал қилув қарори устидан Денов туманлараро иқтисодий суди орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига ўн кунлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти(протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш (протест келтириш) мумкин. Судья **** 4