Решение #2845799 economic_new

****-****-сонли иш тел: (+****) **** (****3), -mail:i.t rmiz@sud.uz ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Термиз шаҳри **** Термиз туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида,****нинг котиблигида, даъвогар вакили****(21.10.****йилдаги ****-сонли ишончномага асосан) иштирокида, даъвогар “**** ” ****нингжавобгар “**** ” **** га нисбатан киритган даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни ўз биносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: даъвогар “**** ” ****(бундан буён матнда даъвогар) даъво аризаси билан судга мурожаат қилиб, жавобгар “**** ” **** (бундан буён матнда жавобгар) ҳисобидан электр энергиясидан вужудга келган**** сўм муддати ўтган асосий қарздорлик,**** сўм ҳисобланган пеняни ҳамда ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд ****ундиришни сўраган. Жавобгарга суд **** **** ва жойи **** белгиланган тартибда хабар қилинган бўлсада, ўз вакили иштирокини таъминламади ҳамда сабабини судга маълум қилмади. СудЎзбекистонРеспубликасиИқтисодий процессуал кодексининг(бундан буён матнда ИПК)****-моддаси 3-қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Суд, ИПКнинг ****-моддасига асосан ишни жавобгарнинг иштирокисиз кўришни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвони қўллабқувватлаб,жавобгар юзага келган қарздорликни бартараф этмаганлигини билдириб,суддан уни тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд,суд ****да иштирок этгантарафнинг тушунтириш ва изоҳларини тинглаб, ишда тўпланган ҳужжатларни атрофлича ўрганиб чиқиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга кўра даъвоталабини қисманқаноатлантиришни лозим деб хисоблайди. Ишдаги ҳужжатларга кўра, тарафлар ўртасида 03.01.**** йилда “Электр энергиясини якуний юридик ва юридик **** эга бўлмаган истеъмолчиларга сотиш тўғрисида”ги****-сонли шартнома тузилган. Ушбу шартноманинг 3.6-бандига асосан электр энергияси истеъмолчиларга (**** ва тикув-**** **** ташқари) **** фоиз олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилади. Электр таъминоти шартномасида белгиланган муддатларда олдиндан**** тўламаган истеъмолчиларга (электр энергияси алоҳида етказиб бериладиган истеъмолчилар бундан мустасно) нисбатан электр тармоқларидан узишигача бўлган чоралар кўрилади. Даъвогар шартномага асосан жавобгарга электр энергияни етказиб бериб, **** лозим **** **** бўлсада, жавобгар даъвогар томонидан етказиб берилган электр энергиянинг **** шартномада белгиланган муддатда ва миқдорда тўлаб бермасдан, шартномавий **** лозим **** ****.Даъвогар томонидан жавобгарга йўлланган қарзни тўлаш тўғрисидаги талабномага асосан жавобгар томонидан қарздорлик бартараф этилмаган. Хусусан, 01.09.**** йил ҳолатигатарафлар ўртасидатузилган ўзаро ҳисоб-китоблар солиштирма далолатномаси, 30.09.**** йилдаги, 30.10.**** йилдаги, 30.11.**** йилдаги, 31.01.**** йилдаги, 28.02.**** йилдаги, 31.03.**** йилдаги, 30.04.**** йилдаги электрон ҳисоб-фактураларга биноан жавобгарнинг даъвогар олдидаги етказиб берилган электр энергиясидан қарздорлиги тасдиғини тўлиқ топди. Шу билан бирга, даъвогар томонидан28.05.**** йилда истеъмолчининг электр қурилмаларини электр тармоғидан узиш ********-сонли далолатномага биноан жавобгар тармоқдан узилган. Бундан ташқари, даъвогар томонидан жавобгарга21.10.**** йилда юборилган 3****-сонли юборилган талабнома оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда -ФК) ****-моддасига асосан, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддасига асосан, қарздор айби бўлган **** **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Шунингдек, мазкур кодекснинг ****-моддасига асосан, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. Бундан ташқари, даъвогар даъво талабидап электр энергиясидан фойдаланилганлиги натижасида шартнома бўйича тўлов кечиктирилганлиги учун **** сўм пеня ундиришни ҳам сўраган. Ўзбекистон РеспубликасиОлий хўжалик суди Пленумининг 15.06.**** йилдаги“**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги ****-сонли қарорининг 4-бандида ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга ****эканлиги **** тушунтириш берилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (кейинги ўринларда - ИПК) 74-моддасининг биринчи-иккинчи қисмларига биноан,суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради. Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаи назаридан, далилларнинг йиғиндиси эса, етарлилиги нуқтаи назаридан баҳоланиши лозим. Суд, юқоридагиларни инобатга олиб, даъво талабиниқисманқаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига**** сўм муддати ўтган қарздорлик, ****,95сўм пеня ундиришни, даъво талабанинг қоолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг ****-моддасига асосан иш бўйича суд **** муҳокама қилиб, жавобгардан республика бюджети ва суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига****,04сўм давлат божини,даъвогар фойдасига иш учунолдиндантўланган******** почта **** ундириш**** тўхтамга келди. Суд,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддалариниқўллаб, қа р о р қ и л д и: Даъво талаби қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “**** ” **** ҳисобидан даъвогар "**** "акциядорлик жамияти фойдасига электр энергиясидан бўлган**** сўм муддати ўтган қарздорликва ****,95сўм пеня ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар “**** ” **** ҳисобидан: -республика бюджети ва суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига****,04 сўм давлат божи; -даъвогар"**** "акциядорлик жамияти фойдасига **** сўм почта ****ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози тарафлар қарор қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида ушбу суд орқали апелляция тартибида шикоят (протест) беришлари ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест берилмаса), олти ойлик муддатда касация шикояти (протест) беришлари мумкин. Судья ****