Решение #2845814 Экономические

****-сонли иқтисодий иш ****йил 18 ноябрь Ўзбекистон Республикаси номидан Ҳ А ЛҚ И Л У ВҚ А Р О Р И **************** Косон туманлараро иқтисодий судининг раиси, судья **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида,даъвогар *************** ****, жавобгар ***************дан ****сўм асосий қарздорликни ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакили*************** йилдаги ****-сонли ишончнома асосида) иштирокида, жиноят ишлари бўйича Муборактуман суди биносида, очиқ суд **** муҳокамасидакўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар *************** **** нинг судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар ***************дан****сўм асосий қарздорликни ундиришни сўраган. Суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида жавобгар вакилига қонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади ва даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Суд ишни Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****, ****, ****-моддаларига асосан жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили тушунтириш бериб, жавобгар томонидан бугунги кунда қарздорлик тўланмаганлигини шунга кўра, даъво аризани қаноатлантиришни сўради. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг *************** ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси *************** учинчи қисмида ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланиши белгиланган. Суд, иш ҳужжатларни ўрганиб, ишда иштирок қилувчи шахслар вакилини тушунтиришларини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Иш ҳужжатларидан ва суд муҳокамасидан аниқланишича, *************** акциядорлик жамиятига қарашли Кўкдала туман электр таъминоти **** билан *************** ўртасидаэлектр энергия таъминоти бўйича шартнома тузилган бўлиб, ушбу шартнома шартларига мувофиқ *************** **** томонидан туташтирилган тармоқ орқали “Истеъмолчи”га электр энергиясини етказиб бериш, “Истеъмолчи” жавобгар эса қабул қилинган электр энергияси учун тўловни ўз **** амалга ошириш **** олган. Томонлар ўртасида тузилган шартномага асосан, Истеъмолчига энергияни етказиб бериш келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин энергиянинг шартномавий миқдори қиймати учун олдиндан **** фоизлик **** тўлаш асосида амалга оширилади.Бунда, ҳисоб-китобни ***************** олдиндан **** тўлаш асосида етказиб берилишига йўл қўйилади.Олдиндан **** тўланмаган ҳамда 50 фоиз олдиндан **** тўлаётган истеъмолчилар томонида ойнинг охиригача якуний ҳисоб-китоб амалга оширилмаган холларда мазкур истеъмолчига нисбатан электр тармоқларидан тўлиқ узишгача бўлган чоралар кўрилиши белгиланган. *************** **** томонидан туташтирилган тармоқ орқали “Истеъмолчи”га электр энергияси етказиб берилиб, тарафлар ўртасида тузилган шартнома шартлари ****. Бироқ, “Истеъмолчи”га туташтирилган тармоқ орқали электр энергияси етказиб берилган бўлсада, жавобгар томонидан электр энергияси учун тўлов **** тўланмаганлиги натижасида муддати ўтган қарздорлик юзага келган. Даъвогар томонидан юборилган истеъмол қилинган электр энергияси учун қарздорликни тўлаш **** талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ****-моддасида, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқиши, шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси ****-моддасида, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим **** **** кераклиги кўрсатилган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ****-моддасига асосан, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. Иш ҳужжатларидан кўринишича, мазкур ҳолатда **** энергия таъминоти шартномасидан келиб чиққан. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил ***********сонли Қарорнинг *************** *************томонидан белгиланган электр энергиясини истеъмол қилиш режимига риоя этиш; фойдаланилган электр энергияси учун ўз **** **** тўлаш; электр энергиясидан оқилона фойдаланиш чора-тадбирларини амалга ошириш; Электрқурилмаларининг тузилиш қоидалари талабларига риоя этиш; белгиланган тартибда***********ва ******************лган **** ҳисоблагич кўрсаткичларини ёзиб олиш ва уларнинг ҳолати,уланиш схемалари ва қурилмаларини кўрикдан ўтказиш учун тўсқинликсиз бориб кўриш имконини бериш(маиший истеъмолчилардан ташқари); йил мобайнида янги ишга тушириладиган электр қурилмаларидан фойдаланиш бошланишидан камида биройолдин(маиший истеъмолчилардан ташқари)электр энергиясининг зарур миқдори учун ҲЭТКга буюртманома бериш; келгуси йил учун электр энергиясига бўлган эҳтиёжни аниқлашда электр энергиясини электр тармоқларидан узатишда,ишлаб чиқариладиган маҳсулотнинг(ишлар турларининг)технологик жараёни ишлаб чиқариш эҳтиёжларига,ишлаб чиқариш бинолари ва маъмурий биноларни ёритишга,иситишга,шамоллатишга электр энергияси сарфини,шунингдек,ушбу электр тармоқларига уланган субистеъмолчиларнинг эҳтиёжини ҳисобга олиш(маиший истеъмолчилардан ташқари); рухсат этилган қуввати50 кВтва ундан ортиқни ташкил этган барча истеъмолчилар(маиший истеъмолчилардан ташқари) реактивэнергияни компенсацияловчи қурилмаларни ўрнатишга ва ушбу қурилмаларни соз ҳолатда ишлаб туришини таъминлаш; ишлаб чиқариладиган маҳсулот ва кўрсатиладиган хизматлар бирлигига сарфланадиган электр энергиясининг белгиланган меъёрлардан ошмаслик ****. Шунингдек, мазкур қарорнинг 85-бандига кўра, Ҳисоб-китоб даврида истеъмолчилар томонидан (маиший истеъмолчилардан ташқари) электр энергияси истеъмоли шартномавий миқдордан 10 фоиз ва ундан ортишига йўл қўйилган ****, ортиқ истеъмол қилинган электр энергияси учун белгиланган тарифнинг икки баравари миқдорида қўшимча тўлов ундирилади. Шунингдек, даъвогар томонидан **** қилинган маълумотномасига асосан жавобгар томонидан бугунги кунда қарздорлик бартараф этилмаганлиги маълум қилинган. Шунга кўра, суд даъвогарнинг асосий қарзни ундириш тўғрисидаги талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68-моддасида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак деб белгиланган. Юқоридагиларга асосан, суд даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****-моддасига асосан ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Бинобарин, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қа р о р қ и л ди : Даъвогарнинг даъвоси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар ***************дан даъвогар *************** **** фойдасига**** сўм асосий қарз ҳамда олдиндан тўланган****сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар ***************дан Республика бюджетига********** давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан бир ойлик муддат ичида Косон туманлараро иқтисодий суди орқали Қашқадарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов хайъатига апелляция, қонуний кучга киргач кассация тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Судья ****