Решение #2846025 Экономические

****6-****/****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН Ҳ Л ҚИЛУВ Қ Р РИ Ромитан тумани 2025йил17 ноябр Ромитан туманлараро иқтисодий суди, судья**** раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида, даъвогар– Ўзбекистон Республикаси Савдосаноат Палатаси Бухоро вилоят ҳудудий бошқармасининг “WBM R mit ” масъулияти чекланган жамияти манфаатидажавобгар –«**** Файз» фермер хўжалигидан жами****,****ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган ишнидаъвогар вакиллари – **** ва **** (ишончнома асосида) иштирокида (жавобгар вакили иштирок этмади) Ромитан туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: даъвогар– Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат Палатаси Бухоро вилоят ҳудудий бошқармаси «WBM R mit » масъулияти чекланган жамияти манфаатидаиқтисодийсудга даъво ариза билан мурожаат қилиб,жавобгар«**** Файз» фермер хўжалигидан**** сўмасосий қарз,****,****жарима, жами****,**** ундиришни сўраган. Суд **** иштирок даъвогар вакиллари даъво аризасини қўллабқувватлаб, даъво аризасидаги **** такрорлаб, хусусан, жавобгар – "**** Файз" фермер хўжалиги ва "WBM R mit " масъулияти чекланган жамияти ўртасида**** йил 20 февралдапахта хом ашёси ва уруғлик пахта харид қилиш бўйича****-сонлифьючерс шартномаси тузилганлигини, унга кўра жавобгар56,8 тоннапахта хом ашёси ва уруғлик пахта етиштириб топшириш лозим бўлганлигини, жавобгарга пахта хом ашёси ва уруғлик пахта етиштириш учун бўнак маблағлари ва моддий ресурслар олдиндан етказиб берилганлигини, бироқ жавобгар шартномада белгиланган миқдорда пахта хом ашёси топширмаганлиги натижасида етказиб берилган моддий ресурслардан**** сўмқарздорликка йўл қўйганлигини, жавобгарга асосий қарздорликни тўлаб бериш тўғрисида талабномалар берилганлигини, бироқ жавобгар талабномаларни эътиборсиз қолдириб келганлигини, шартномада белгиланган миқдорда пахта хом ашёсини топширмаганлиги учун топширилмаган**** кгпахта хом ашёсининг 30 фоизи миқдорида, яъни****,****жарима ҳам ҳисобланганлигини, даъво аризасини тўлиқ қаноатлантириб беришни сўради. Ишни кўриш **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган жавобгар суд **** вакил иштирокини таъминламади.Суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий-процессуал кодекси ****, ****моддаларига асосан ишни унинг иштирокисиз кўриш мумкин деб ҳисоблайди. Суд тараф вакилини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга асосан даъво талабини қисман қаноатлантиришни, давлат божива почта **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Суд муҳокамаси ва иш ҳужжатларидан аниқланишича, даъвогар – «WBM R mit » масъулияти чекланган жамияти (шартнома матнида “Тайёрловчи”) ва жавобгар –«**** Файз» фермер хўжалиги(шартнома матнида “Хўжалик”) ўртасида**** йил 20 февралда пахта хом ашёси ва уруғлик пахта харид қилиш бўйича****-сонлифьючерсшартномаси тузилган. Тарафлар ўртасидатузилган фьючерс шартномаси шартларига кўра, Хўжалик Тайёрловчига56,8 тоннапахта хом ашёси ва уруғлик пахта етказиб бериши, Тайёрловчи эса Хўжаликни сифатли уруғлик билан таъминлаш, маҳсулот қийматининг 50 фоизи миқдоригача бўнак билан таъминлаб, маҳсулотни қабул қилиб олиш ва унинг **** тўлашни ўз зиммасига олган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси ****-моддаси иккинчи қисмига кўра, м**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим **** **** керак. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси****моддасигамувофиқ,маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Даъвогар томонидан жавобгарга пахта хом ашёси ва уруғлик пахта етиштириш учун олдиндан жами****сўмлик товар-моддий ресурслари ва бўнак маблағлари тўлаб берилган.Жавобгар томонидан шартномада белгиланган миқдорда пахта хом ашёси ва уруғлик пахта топширилмаганлиги сабабли, даъвогар олдида**** сўмқарздор бўлиб қолган.Даъвогар томонидан жавобгарга бўнак маблағлари ҳисобидан етказиб берилган моддий ресурслар ва иш **** даъво аризасига илова қилинган тўлов-топшириқномалари, электрон ****-фактуралар билан, қарздорлик эса солиштирма далолатнома билан ўз тасдиғини топади.Демак, даъвогарнинг асосий қарздорликни ундириш талабидан асосли ва уни тўлиқ қаноатлантириш лозим. Даъвогар жавобгар томонидан шартномада белгиланган миқдорда пахта хом ашёси топширилмаганлиги **** билан жавобгардан топширилмаган**** кгпахта хом ашёсининг 30 фоизи миқдорида, яъни****,****жарима ундиришни сўраган.Даъвогар жаримани тўғри ҳисоблаган. Бинобарин, тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 5.2-бандида шартномада белгиланган нав, сифат ва миқдорда маҳсулот топширишдан асоссиз бош торганда, Хўжалик Тайёрловчига топширилмаган маҳсулот қийматининг 30 фоизи миқдорида жарима тўланиши белгилан.Демак, даъвогарнинг жарима ундириш талаби асосли. Суд даъвогарнинг жарима ундириш талабини муҳокама қилиб,Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “********ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги 15.06.**** йилдаги ****-сонли қарори 4-банди ва ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга **** эканлиги тўғрисидаги тушунтиришларидан келиб чиқиб,тарафларнингманфаатларини инобатга олиб, суд жарима суммасини**** сўмгача камайтиришни лозим топади. Суд, юқорида баён этилганлардан келиб чиқиб, даъвони қисман қаноатлантиришни, давлат божива почта ****жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси****,****,****, ****, ****-моддалари, ****Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб суд, қ р р қилди: 1.Даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. 2.Жавобгар -«**** Файз» фермер хўжалигидандаъвогар - «WBM R mit » масъулияти чекланган жамиятифойдасига**** сўмасосий қарз,**** сўмжарима,олдиндан тўланган****сўм почта **** ундирилсин. 3.Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. 4.Жавобгар - «**** Файз» фермер хўжалигиданЎзбекистон Республикаси Давлат бюджетига****,14сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устиданшу суд орқали Бухоро вилоят судига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида, қонуний кучга киргач, олти ойлик муддат ичида кассация тартибидашикоят бериш мумкин. Судья ****