Решение #2846389 Экономические

****-сонлииқтисодийиш ЎЗБЕКИСТОНРЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Касби тумани **** йил 17 ноябрь Касби туманлараро иқтисодий судининг судьяси**** раислигида, судья ёрдамчиси****ҳаммадиевнинг котиблигида,даъвогар“Q shq d r gr s rvis m shin tr kt r rkl ri”масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар“**** ul”фермер хўжалигиҳисобидан ****сўм асосий қарз, ****сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишнидаъвогар вакили **** (**** йил3 ноябрдаги ****-****-сонли ишончномага асосан) иштирокида, Касби туманлараро иқтисодий судибиносида очиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қ л а д и: Даъвогар“Q shq d r gr s rvis m shin tr kt r rkl ri”масъулияти чекланган жамияти(бундан кейин матнда даъвогар деб юритилади) манфаатини кўзлаб, жавобгар“**** ul”фермер хўжалиги (бундан кейин матнда жавобгар деб юритилади)дан****сўм асосий қарз,****сўм пеня ундиришни сўраган. “Касби Агросервис МТП” масъулияти чекланган жамияти ва“**** ul”фермер хўжалиги ўртасида**** йил 20 июнда ****-сонлимеханизация хизматлари кўрсатиш бўйича шартнома имзоланган. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг **** йил 5 ноябрдаги ****сонли маълумотномасида “Касби Агросервис МТП” масъулияти чекланган жамияти қайта ташкил этиш йўли билан“Q shq d r gr s rvis m shin tr kt r rkl ri”масъулияти чекланган жамияти таркибига қўшиб олинганлиги ҳамдаҳуқуқий ворисиэтиб белгиланганлиги маълум қилинган. Шунга асосан“Q shq d r gr s rvis m shin tr kt r rkl ri”масъулияти чекланган жамиятижавобгардан қарздорликларни ундиришни сўраб судга мурожаат қилган. Суд **** иштирок этган даъвогарвакили даъво талабларини қувватлаб, уни тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд муҳокамасида жавобгар иштирок этмади.Суд **** **** ва жойи тўғрисида **** жавобгарга юборилган бўлиб, гибрид почта хабарномасида “Етказилди” маълумоти мавжуд. Бу ҳолатда суд Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг **** ҳамда ****-моддалари талабларига кўра низони мазмунан кўриб чиқиш мумкин деб ҳисоблайди. Судишда иштирок этган шахсларвакилларининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги мавжуд ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бунданкейинматнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасида, **** – фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳараатдан ўзини **** ****бўлади, кредитор эса – қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлиши, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқиши белгиланган. ФКнинг ****-моддасида, **** **** шартларига мувофиқ, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан кўринишича, тарафлар ўртасида**** йил 20 июнда ****-сонли механизация хизматлари кўрсатиш бўйича шартнома имзоланганбўлиб,ушбу шартноманинг 1.1-бандигакўра,“****” “Буюртмачи”нинг буюртмасига биноаншартноманинг 4-бандида кўрсатилган техника хизматлариникўрсатиш **** “Буюртмачи”- **** ишларни қабулқилиб олиш ва келишилган нарх бўйича **** тўлаш **** олган. “****”томонидан жавобгарга тегишли5гектарер майдонида жами**** сўмлик ғалла уриш механизация хизмати кўрсатилган бўлиб, мазкур хизматлар учун жавобгар томонидан тўловлар амалга оширилмаганлиги натижасида жавобгарнинг даъвогар олдида ****сўм қарздорлиги вужудга келган. Мазкур ҳолат ишдаги мавжуд ҳужжатлар, шартнома,****1йил 21 январдаги****-сонлиэлектронҳисоб-фактура, тарафлар ўртасидатасдиқлангансолиштирма далолатнома билан ўз исботини топган. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномаси бўйича ижрочи буюртмачининг топшириғи билан ашёвий шаклда бўлмаган хизматни **** (муайян ҳаракатларни қилиш ёки муайян фаолиятни амалга ошириш), буюртмачи эса бу хизмат учун **** тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддаси, биринчи қисмида буюртмачи ўзига кўрсатилган хизматлар **** **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномасида кўрсатилган муддатларда ва тартибда тўлаши шартлиги белгилаб қўйилган. Суд юқоридагиларга асосан(5гаер*гектари****сўмдан = ****)ҚҚС билан****сўм асосий қарз ундириш талабини асосли ҳисоблаб, уни қаноатлантиришни лозим деб топади. Шунингдек, даъвогар шартноманинг5.1-банди талабларидан келиб чиққан ҳолда, кўрсатилган хизмат (**** иш)лар**** кечиктирилганиучун жавобгар ҳисобидан****сўм пеня ундиришни сўраган. Шартноманинг5.1-бандида“Б****” томонидан**** иш вакўрсатилган хизматларучун тўловларни ўз **** тўланмаганда“Буюртмачи”- жавобгар “****” га кечиктирилган ҳар бир кун учун 0,4 фоиз миқдорида лекин кечиктирилган тўлов суммасининг50фоизданортиқ бўлмаган миқдорда пеня тўлаши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига кўра,қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради.Қарздор **** лозим **** **** учун ўзига боғлиқ бўлган ҳамма чораларни кўрганлигини исботласа, у айбсиз деб топилади. Шубоис суд,даъво талабидаги****сўм пеня ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****” **** йил 15 июндаги ****сонли қарорининг 4-бандига кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга ****. Суд,тарафлар томонидан **** **** **** ҳамда кредитор манфаатларини инобатга олиб, асосли ҳисобланган пеня миқдорини ****,7сўмгача камайтиришни, қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига асосан, биринчи қисмига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бундай ҳолатда суд, даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига**** сўм асосий қарз, ****,7сўм пеня,41 2**** почта ****, республика бюджетига****,48 сўм давлат божи ундиришни лозим топди. Юкоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****, ****,****, ****, ****, ****-моддаларига асосланиб, суд-, қ а р о р қ и лд и: Даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар– “**** ul”фермер хўжалиги ҳисобидан: даъвогар - “Q shq d r gr s rvis m shin tr kt r rkl ri”фермер хўжалигифойдасига****сўм асосий қарз, ****,7сўм пеня ва41 200сўм почта ****,Республика бюджетига ****,48 сўм давлат божи ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида шу суд орқали вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан белгиланган тартибда кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****