Решение #2846553 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья **** АЖРИМ (даъвоаризасини кўрмасдан қолдириш****) Беруний тумани ****5йил17 ноябрь Беруний туманлараро иқтисодий судинингсудьяси ****судья ёрдамчисиГ.Базарбаеванинг котибалигида,Ўзбекистон Савдо-саноат Палатаси **** Республикаси худудий бошқармасининг даъвогар ТИФ “Milli b nki” акциядорлик жамиятининг манфаатиникўзлаб, жавобгар “AMUDARYO EX” масъулияти чекланган жамиятидан SWIF **** **** сўм, республика худудидан ташқари чет эл валютасидан **** ҳисоб варағига пул **** ўтказгани учун комиссия хизмати **** сўм, мижознинг миллий валютадаги ҳисоб варағидан пул **** ўтказгани учун ****,**** **** хизмати пулларини ундиришни сўраган даъво аризасига асосан қўзғатилган иқтисодий ишни суд биносидаочиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Савдо-саноат Палатаси **** Республикаси худудий бошқармаси (бундан буён матнда палата деб юритилади) даъвогар ТИФ “Milli b nki” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) нинг манфаатини кўзлаб, жавобгар “AMUDARYO EX” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) дан SWIF **** **** сўм, республика худудидан ташқари чет эл валютасидан **** ҳисоб варағига пул **** ўтказгани учун комиссия хизмати **** сўм, мижознинг миллий валютадаги ҳисоб варағидан пул **** ўтказгани учун ****,**** **** хизмати пулларини ундиришни сўраган. Палата даъво аризасида ишни ўзининг вакилларининг иштирокисиз кўришни сўраган. Даъвогар ва жавобгар суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинганлигига қарамасдан суд **** келмади, иш бўйича ўз ёзма фикрини судга **** қилмади, уларнинг суд **** **** ва жойи тўғрисида хабардор қилинганлиги тўғрисида почта алоқа хизматининг маълумоти мавжуд. Суд ишдаги ҳужжатларда уларнинг суд **** тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинганлигини тасдиқловчи ҳужжат борлигини инобатга олиб, ишни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда – ИПК) нинг ****-моддаси ҳамда ****-моддасининг иккинчи ва учинчи қисмларига мувофиқ уларнинг вакилларининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга асосан даъво аризасини кўрмасдан қолдиришни лозим топди. Ишдаги ҳужжатлардан аниқланишича, жавобгарга нисбатан Беруний туманлараро иқтисодий судининг **** йил 29 сентябрдаги ****-сонли **** билан тўловга қобилиятсизлик тўғрисида иш қўзғатилиб, кузатув тартиб-таомили жорий этилган. Ўзбекистон Республикасининг “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонунининг ****-моддасида пул ****, солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича барча талаблар, бошқа мулкий талаблар **** тугатишга доир иш юритиш доирасида қарздорга **** этилиши мумкинлиги, бундан мулк ҳуқуқини эътироф этиш, маънавий зиённи компенсация қилиш, мол-мулкни бошқа шахснинг қонунсиз эгалигидан талаб қилиб олиш, асоссиз орттирилган бойликни қайтариш, битимларни **** эмас деб топиш ва уларнинг **** эмаслиги оқибатларини қўллаш тўғрисидаги талаблар, шунингдек жорий тўловлар бўйича талаблар мустасно эканлиги белгилаб қўйилган. Ушбу ҳолатда жавобгарга нисбатан билдирилган даъво талаби пул **** билан боғлиқ, мулкий талаб ҳисобланади. ИПК ****-моддасининг 9-бандига асосан жавобгарга нисбатан **** тўғрисида иш қўзғатилган бўлса ва жавобгарга нисбатан **** этилган талаб қонунга кўра **** тўғрисидаги иш доирасида кўрилиши лозим бўлса, суд даъво аризасини кўрмасдан қолдириши лозим. Шу боис, суд даъвоаризасини кўрмасдан қолдиришни лозим топди. Шунингдек, ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг **** йил 19 декабрдаги “Иқтисодий ишлар бўйича суд **** ундириш амалиёти тўғрисида”ги 36-сонли қарори 17-бандининг тўртинчи қисмида тушунтириш берилишича, давлат божи тўлашдан озод қилинган давлат органлари ҳамда бошқа шахслар юридик шахслар ва фуқароларнинг манфаатида киритган даъво аризалари (аризалар) кўрмасдан қолдирилганда ёки иш юритиш тугатилганда давлат божи манфаати кўзланиб даъво киритилган даъвогарлардан ундирилади, бунда “Давлат божи тўғрисида”ги Қонуннинг18-моддасигакўра, даъво кўрмасдан қолдирилган ёки иш юритиш тугатилган ҳоллар мустасно. Ўзбекистон Республикасининг “Давлат божи тўғрисида”ги Қонуни 18-моддасида даъво аризаси ИПК ****-моддасининг 9-бандига асосан кўрмасдан қодирилган ****, давлат божи республика бюджетидан қайтарилиши кераклиги назарда тутилмаган. Даъвогар томонидан иш бўйича олдиндан **** сўм почта **** тўланган. Шу боис, суд даъвогардан республика бюджетига ****,**** давлат божи ундиришнива иш учун тўланган почта **** унинг зиммасида қолдиришни лозимтопди. Юқорида баён этилганлардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддаси 9-банди ва ****-моддасини қўллаб, суд АЖРИМҚИЛДИ: Даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Даъвогар ТИФ “Milli b nki” акциядорлик жамиятидан республика бюджетига ****,**** давлат божи ундирилсин. Иш учун олдиндан тўланган **** сўм почта **** даъвогар ТИФ “Milli b nki” акциядорлик жамияти зиммасида қолдирилсин. **** қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. **** норози тараф бир ойлик муддатда шу суд орқали **** Республикаси судига апелляция тартибида ёки апелляция тартибида кўриб чиқилмаган биринчи инстанция судининг **** устидан **** қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши ва прокурор протест келтириши мумкин. Судья ****