Решение #2846625 Экономические

****3/****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** **** Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида,Урганч шаҳар прокурорининг ёрдамчиси****,даъвогар вакили****(****5йил 26 августдаги****-сонли ишончномага асосан), жавобгар вакили ****(раҳбар),****(**** йил 20 октябрдаги ****-сонли ишончномага асосан),учинчи шахсХоразм вилоят қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармасивакили **** (**** йил 17 ноябрдаги 22-сонли ишончномага асосан)нингиштирокида, даъвогар ****нинг жавобгар «****»масъулияти чекланган жамиятига нисбатан Урганч туман, ****, **** ҳудудида жойлашган “7 қаватли, 36-хонадонли, 1-қавати савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчаси” объектига ўзбошимчалик билан****,56 кв.мқурилган8-қаватни ва мазкур объектнинг шимолий қисмида жойлашганўзбошимчалик билан қурилган ****,56 кв.м****ноқонуний қурилмани жавобгар ҳисобидан бузиш тўғрисидагидаъвоаризаси бўйича ишни Урганч туманлараро иқтисодий суди биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: **** (бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)Урганч туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«****»масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда –жавобгардеб юритилади)га нисбатанУрганч туман, ****, **** ҳудудида жойлашган “7 қаватли, 36-хонадонли, 1-қавати савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчаси” объектига ўзбошимчалик билан ****,56 кв.мқурилган 8-қаватни ва мазкур объектнинг шимолий қисмида жойлашган ўзбошимчалик билан қурилган ****,56 кв.м**** ноқонуний қурилмани жавобгар ҳисобидан бузишнисўраган. Суднинг **** йил 25 апрелдаги **** биланКадастрларпалатаси Хоразм вилояти бошқармаси,Кадастрларагентлиги Хоразм вилояти бошқармаси, суднинг **** йил 12 майдаги **** билан Хоразм вилоят қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги бош бошқармаси ва Урганч туман қурилиш бўлими ишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб қилинган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида учинчи шахсларКадастрларпалатаси Хоразм вилояти бошқармаси, ****лар агентлиги Хоразм вилояти бошқармасиваУрганч туман қурилиш бўлимиқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, уларнинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****, ****, ****-моддасига асосанушбу учинчи шахсвакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** даъвогар вакили даъво талабларини қўллаб-қувватлаб, тушунтириш бериб, жавобгарУрганч туман, ****, **** ҳудудида жойлашган 7 қаватликўп хонадонлибинони8-қаватли қилиб реконструкция қилиш учун лойиҳалаштирганлиги, лекинушбу 8-қаватнибелгилангантартибда даъвогарданрўйхатдан ўтказмасдан қурилиш ишлари олиб борганлиги, лекин судга даъво билан мурожаат қилгандан кейин **** йил 28 апрелда объект даъвогардан рўйҳатдан ўтганлигини, шунингдек, мазкур объектнинг шимолий қисмида жавобгар 6 қаватли кўп хонадонли турар-жой биноси қуриш ишларини бошлаганлиги,ўзбошимчаликбилан****,56 кв.м **** қурилиш ишлари яъни бетон пойдевор қурилганлиги, ушбу объектни даъвогардан рўйхатдан ўтказиш бўйича жавобгарнинг мурожаати рад қилинганлиги, шундан кейин маъмурий суднинг қарори билан жавобгарнинг ушбу мурожаатини қайта кўриб чиқиш **** даъвогарга юкланганлиги, лекин ҳозирги кунда маъмурий суднинг қарорини ижро қилиш имконияти йўқлигини, чунки объектни рўйхатдан ўтказиш ва шаффоф назоратга олиш **** тўхтатилганлигини, рўйхатга олишга қайта рухсат берилгандан кейин маъмурий суднинг қарори ижро қилиниб, жавобгарнинг мурожаати кўриб чиқилишини билдириб,суддандаъвони қонуний кўриб чиқишнисўради. Суд ****жавобгарвакили даъво талаблариниқисман тан олиб,ўзига тегишлиУрганч туман, ****, **** ҳудудида2 та кўп қаватли уй қуриш режалаштирганлиги, ушбу ҳудуддажойлашган “7 қаватли, 36-хонадонли, 1-қавати савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчаси” объектини8-қаватли кўп хонадонли қилиб реконструкция қилиш учун лойиҳалаштирилганлиги,объект ихтисослигини ўзгартириш ва реконструкция қилишга **** йил 19 декабрда рухсатнома олганлиги,лойиҳага Архитектура ва шаҳарсозлик кенгаши ишчи органи **** йил 18 февралда ижобий хулоса берганлиги,лекин ушбу ўзгартирилган лойиҳа бўйичақурилиш **** ишларини бошлаш учун объектдаъвогардан рўйхатдан ўтмаганлиги, судга даъво ариза берилгандан кейин **** йил 28 апрелда объект даъвогардан рўйхатдан ўтганлигини ва ҳозирда қурилиш ишлари якунланиб,бинофойдаланишга тайёр ҳолга келтирилганлиги, шунингдек, объектнинг шимолий қисмида ўзига тегишли бўлган ҳудудда 6 қаватли кўп хонадонли турар-жой биноси қуриш учун объект ихтисослигини ўзгартириш ва реконструкция қилишга **** йил 10 январда рухсатнома олганлиги,**** йил 13 январда Архитектура-режалаштириш топшириғи ишлаб чиқилганлиги,лойиҳага Архитектура ва шаҳарсозлик кенгаши ишчи органи **** йил 29 январда ижобий хулоса берганлиги, лекин даъвогар томонидан объектни рўйхатдан ўтказишни рад қилганлиги, шунданкейин маъмурий судга мурожаат қилганлиги, Урганч туманлараро маъмурий судининг ****-сонли иш бўйича **** йил 25 июндаги ҳал қилув қарори билан даъвогарнинг жавобгар объектини рўйхатдан ўтказишни рад этишда ифодаланган ҳаракатлари қонунга хилоф деб топилиб, даъвогар зиммасига жавобгарнинг объектини рўйхатдан ўтказиш **** мурожаатини қонунчиликда белгиланган тартибда қайта кўриб чиқиш **** юклатилганлигини, лекин жавобгар ҳозирги кунга қадар маъмурий суд қарорини ****, мурожаатни кўриб чиқмасдан келаётганлигини, объект қурилиши учун барча зарур ҳужжатларни расмийлаштирганлигини билдириб,суддандаъвони рад қилишнисўради. Суд **** прокурордаъво талабидаги бинонинг8 қаватини бузиш қисми бўйичаобъект даъвогардан рўйхатдан ўтганлиги сабабли камчиликлар бартараф қилинганлигини, даъвони6 қаватли кўп хонадонли турар-жой биноси қуриш учун ўзбошимчалик билан қурилган ****,56 кв.м **** қурилмани (бетон пайдевор)ни бузиш қисми бўйича маъмурий суднинг қарори даъвогар томонидан белгиланган тартибда ижро қилинмаганлиги сабабли ушбу объектни даъвогардан рўйхатдан ўтмаганлиги асоси билан бузиш асоссизлигини билдириб,суддандаъвони рад қилиш **** фикр билдирди. Суд **** иштирок қилган учинчи шахс вакили тушунтириш бериб, даъвогарнинг даъво талабидаги6 қаватли кўп хонадонли турар-жой биносини қуриш учун белгиланган тартибда ҳужжатлар расмийлаштирилган, ушбу объект ихтисослигини ўзгартириш ва реконструкция қилишга жавобгар **** йил 10 январда рухсатнома олганлиги, **** йил 13 январда Архитектурарежалаштириш топшириғи ишлаб чиқилганлиги, лойиҳага Архитектура ва шаҳарсозлик кенгаши ишчи органи **** йил 29 январда ижобий хулоса берганлиги, ушбу объектни қуриш Урганч туман бош режасида назарда тутилганлигини билдириб, ишни қонуний кўриб чиқишни сўради. Суд, ишда иштирок этувчи шахслар вакилларининг тушунтиришларини ва прокурор фикрини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра даъвони қаноатлантиришни рад этишни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлаторганларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Иш ҳужжатларидан аниқланишича,даъвогар томониданЎзбекистон ****ҳкамасининг“Объектларда давлат қурилиш назоратини амалга ошириш бўйича маъмурий регламент ҳамда объектларнинг хавф-хатарлар тоифалари таснифини тасдиқлаш тўғрисида”**** йил 20 августдаги ****сонлиқарорива“Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳамда унинг тизимидаги ташкилотлар тўғрисидаги низомларни тасдиқлаш ****”**** йил 17 апрелдаги ****-сонли қарори(ўрганиш ўтказилган даврдаамалда бўлгантаҳрири) ҳамдаЎзбекистон Республикаси Президентининг “Тадбиркорлик субъектлари фаолиятида текширувлар ўтказишни мувофиқлаштириш тартибини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги **** йил 13 сентябрдаги ПҚ-****-сонли қарори билан тасдиқланган “Назорат қилувчи органлар томонидан тадбиркорлик субъектлари фаолиятида текширувлар ва профилактика тадбирларини ўтказиш тартиби тўғрисида”ги Низомга асосанжавобгарга тегишли Урганч туман, ****, **** ҳудудида кўп қаватли, кўп хонадонли турар жой биноси қурилиш объектида қисқа муддатли текшириш ўтказилган. Ўтказилган текширишда,кўп қаватли кўп хонадонли турар жой биноси қурилиш объектида ҳудудий инспекцияни хабардор қилмасданқурилиш-**** ишлари ****,текширувларни қайд қилиш электрон ҳамда ёзма китоби йўқлигианиқланиб,текшириш натижалари бўйича инспекциятомонидан **** йил 28 январда далолатнома тузилган. Даъвогаржавобгарга **** йил 10 январда ****-сонли огохлантириш хати юбориб, унда инспекцияни хабардор қилмасдан**** қурилиш **** ишлари 15 кун муддат ичида бартараф қилиш сўралган. Аммо, жавобгар томонидан ушбу талабнома ижросиз қолдирилган. Шундан кейин даъвогар юқоридаги талаблар билан судга даъво аризаси киритган. Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси27-моддасига кўра, шаҳарсозлик фаолияти соҳасидаги давлат назорати Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида назорат қилиш инспекцияси ҳамда унинг ҳудудий инспекциялари томонидан амалга оширилади. Ушбу кодекс31-моддасига кўра, қурилиш ишларини ташкил этиш пировард натижага эришиш учун зарур бўлган барча ташкилий-техник ва технологик ечимлар қўлланилган ҳолда шаҳарсозлик фаолияти субъектлари томонидан амалга оширилади. Қурилиш ишлари: буюртмачи томонидан ҳудудий инспекция объектда қурилиш-**** ишлари бошланганлиги тўғрисида хабардор қилингандан кейин; пудратчилар томонидан малакали муҳандис-техник ходимларни, мутахассислар ва ишчиларни жалб этган ҳолда, бундан ушбу Кодекс 17-моддасинингучинчи қисмиданазарда тутилган ҳоллар мустасно; эксперт ташкилотларининг ижобий хулосаси асосида тасдиқланган шаҳарсозлик ҳужжатларига мувофиқ; қурилишни ташкил этиш ва ишларни **** тасдиқланган лойиҳалари **** равишда мавжуд бўлганда амалга оширилиши керак. Ўзбекистон ****ҳкамасининг “Қурилиш соҳасига оид ягона маъмурий қурилиш регламентларини тасдиқлаш тўғрисида”ги **** йил 20 апрелдаги ****-сон қарори билан тасдиқланган “Қурилиш-**** ишларини бошлаш учун объектни рўйхатдан ўтказиш бўйича давлат хизматлари кўрсатишнинг маъмурий регламенти”нинг 5-бандига кўра, қурилиш объектини рўйхатдан ўтказмасдан қурилиш ишларини амалга ошириш ****. Жавобгар Урганч туман, ****, **** ҳудудида жойлашган 7 қаватли кўп хонадонли бинони 8-қаватли қилиб реконструкция қилиш учун лойиҳалаштирганлиги, лекин ушбу 8-қаватни қурилиш-**** ишларини бошлаш учун белгиланган тартибда даъвогардан рўйхатдан ўтказмасдан қурилиш ишлари олиб борган. Бироқ,даъвогарсудга даъво аризабилан мурожаат қилганданкейинжавобгар ушбу объектни**** йил 28 апрелда даъвогардан рўйхатдан ўтказганлиги аниқланди. Бундай ҳолатда,суднизо судга мурожаат қилингандан кейин бартараф қилинганлиги сабаблидаъвогарнинг“7 қаватли, 36-хонадонли, 1-қавати савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчаси” объектига ўзбошимчалик билан ****,56 кв.м қурилган 8-қаватни бузиш талабини рад қилишни ва ушбу талаб бўйича суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Шунингдек, даъво талабида Урганч туман, ****, **** ҳудудида қурилаётган 6 қаватли кўп хонадонли турар-жой биносининг қуриш учун ўзбошимчалик билан ****,56 кв.м **** қурилмани(бетон пойдевор) жавобгар ҳисобидан бузиш сўралган. Аниқланишича, ушбу 6 қаватли турар жой **** қуриш учун объект ихтисослигини ўзгартириш ва реконструкция қилишгаУрганч туманҚурилиш ва уй-жой коммунал хўжалигибўлимитомонидан **** йил 10 январда рухсатнома берилган. **** йил 13 январда Архитектура-режалаштириш топшириғи ишлаб чиқилганлиги, лойиҳага Архитектура ва шаҳарсозлик кенгаши ишчи органи **** йил 29 январда ижобий хулоса берганлиги,**** йил 4 март куни йиғма эксперт хулосаси берилганлиги аниқланди. Аммо, жавобгар томонидан объект қурилиш-**** ишларини бошлаш учун ҳудудий инспекциядан белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказмасдан ****,56 кв.м **** қурилма (бетон пойдевор) қурилган. Ушбу объект қурилиши учун жавобгар даъвогарга **** йил 13 майда ариза билан мурожаат қилганва шу куни даъвогар томонидан объектни рўйхатдан ўтказиш рад қилинган. Шундан кейинжавобгар даъвогарга нисбатан ариза биланмаъмурий судга мурожаат қилган.Урганч туманлараро маъмурий судининг ****-сонли иш бўйича **** йил 25 июндаги ҳал қилув қарори билан даъвогарнинг жавобгармурожаатинирад этишда ифодаланган ҳаракатлари қонунга хилоф деб топилиб, даъвогар зиммасига жавобгарнинг объектиқурилиш-**** ишларини бошлаш учун объектнирўйхатдан ўтказиш **** мурожаатини қонунчиликда белгиланган тартибда қайта кўриб чиқиш **** юклатилган.Ушбу ҳал қилув қарори ҳозирги кунда кучида бўлиб, ўзгартирилмаган ёки бекор қилинмаган. ИПК 73-моддаси учинчи қисмига кўра, фуқаролик ишлари бўйича суднинг ёки маъмурий суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори бошқа ишни кўраётган иқтисодий суд учун фуқаролик ишлари бўйичасуднинг ёки маъмурий суднинг ҳал қилув қарорида аниқланган ва ишда иштирок этувчи шахсларга тааллуқли бўлган ҳолатларга доир масалалар бўйича ****. Ўзбекистон ****ҳкамасининг “Шаҳарсозлик фаолиятида рухсат бериш тартиб-таомилларини такомиллаштиришга қаратилган Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш, шунингдек, баъзиларини ўз кучини йўқотган деб ҳисоблаш тўғрисида”ги **** йил 23 ноябрдаги ****-сонли қарорининг 2-бандига кўра, объектларнинг лойиҳаларини белгиланган тартибда келишмасдан ва ҳудудий инспекциялар рўйхатидан ўтказмасдан қурилиш-**** ишлари **** (қисман ёки тўлиқ) бино ва иншоотлар бўйича инструментал техник текширув хулосасини олган ҳолда, тегишли ҳужжатларни расмийлаштириш ва ҳудудий инспекциялар рўйхатидан ўтказиш ҳамда шу асосда фойдаланишга рухсат бериш ишлари **** йил 1 июлдан тўхтатилган. Шунга кўра, даъвогар томонидан маъмурий суднинг юқоридаги ҳал қилув қарорининг ижро этиш имконияти бўлмаган.Бу **** даъвогар томонидан Урганч туманлараро маъмурий судига**** йил 15 августдаги ****сонли хатйўллаб, объектни рўйхатдан ўтказиш ва шаффоф назоратга олиш **** тўхтатилганлигини, рўйхатга олишга қайта рухсат берилгандан кейин маъмурий суднинг қарори ижро қилиниб, жавобгарнинг мурожаати кўриб чиқилишини билдирган. Мазкур ҳолатда, жавобгарнинг объектда қурилиш-**** ишларини бошлаш учун объектни рўйхатдан ўтказиш ****гимурожаатирад қилинган ёки қаноатлантирилган деб ҳисоблаб бўлмайди. ИПК 13-моддаси тўртинчи қисмига кўра, тадбиркорлик субъектлари ва давлат органлари, шу жумладан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар, шунингдек **** ўртасидаги низолар бўйича ишларни кўриб чиқишда қонунчиликда тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ ҳолда юзага келадиган барча бартараф этиб бўлмайдиган зиддиятлар ва ноаниқликлар тадбиркорлик субъектининг фойдасига талқин этилади. Шунга кўра, суддаъво талабиниУрганч туман, ****, **** ҳудудида қурилаётган 6 қаватли кўп хонадонли турар-жой биносининг қуриш учун ўзбошимчалик билан ****,56 кв.м **** қурилмани(бетон пойдевор) жавобгар ҳисобидан бузиш қисмини рад қилишнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига кўра,суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқоридагиларга асосан, суд даъвогарнинг даъвосини қаноатлантиришнирад этишни васуд ****жавобгар зиммасига юклашни,даъвогар томонидан тўланган37.5**** почта ****жавобгардан даъвогар фойдасигаундиришни,жавобгардан Республика бюджетига8.****.**** сўм давлат божи ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогар****нингжавобгар «****» масъулияти чекланган жамиятига нисбатан Урганч туман, ****, **** ҳудудида жойлашган “7 қаватли, 36хонадонли, 1-қавати савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчаси” объектига ўзбошимчалик билан ****,56 кв.м қурилган 8-қаватни ва мазкур объектнинг шимолий қисмида жойлашган ўзбошимчалик билан қурилган ****,56 кв.м **** ноқонуний қурилмани жавобгар ҳисобидан бузиш тўғрисидагидаъво аризасини қаноатлантириш рад этилсин. «****» масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига8.****.**** сўм давлат божи ундирилсин. «****» масъулияти чекланган жамиятидан ****фойдасига **** сўм почта **** ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****лари берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқалиўн куничида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****