Решение #2846681 Экономические

****/****-сонли иқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** Урганч туманлараро иқтисодий судинингсудьяси **** томонидан якка тартибда,даъвогар****нинг жавобгар«****» хусусий ****дан****.****сўм пеня ундириш тўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишнисоддалаштирилган иш юритиш тартибида Урганч туманлараро иқтисодий судида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ****(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) Урганч туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, «****» хусусий **** (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан4****.****сўм пеня ундиришнисўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 4 **** -моддасига кўра, даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш тўғрисида суд **** чиқаради, **** иш соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўрилишини ҳамда иш кўриб чиқиладиган санани кўрсатади. Жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади. Даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Белгиланган муддат ўтганидан кейин судга келиб тушган даъво аризаси юзасидан ёзма фикр, далиллар ва бошқа ҳужжатлар, агар уларни белгиланган муддатда **** этишнинг имкони бўлмаганлиги тараф томонидан асослантирилган ва улар суд томонидан ҳал қилув қарори қабул қилингунига қадар келиб тушган бўлса, қабул қилинади. Соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги иш даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан йигирма кундан ошмаган муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикрни, далилларни ҳамда бошқа ҳужжатларни **** этиш учунбелгиланган муддат ўтганидан кейин судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади.Ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиш муддати узайтирилмайди.Суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади. Суд тарафлар томонидан **** этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни, эътирозларни ва (ёки) **** текширади, далиллар билан танишади, ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Бироқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмади. Ушбу ҳолатда суд **** этилган ҳужжатлар ишни мазмунан кўриб чиқиш имкониятини беришини инобатга олиб ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд, ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвониқисманқаноатлантиришнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқароликкодексининг 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, Хоразм вилояти ҳокимлигининг Ягона буюртмачи хизмати инжиниринг компанияси ДУК(Буюртмачи) ва«****» хусусий ****(Пудратчи)ўртасида 2025йил15 августда****-сонлипудратшартномасива унга ****5йил 18 августда1-сонли қўшимча битимтузилган. Шартноманинг2.1-бандига асосанпудратчи мазкур шартнома шартларига мувофиқ****,ИстиқлолМФЙ, ****А-сонли кўп квартирали уйнинг лифт ускунасини мукаммал таъмирлашбўйича электрон платформага тендер ташкилотчиси томонидан юкланган лойиха-смета ҳужжатларидаги иш **** тўлиқ ******** олган. Шартноманинг 3.1-бандида **** ишларнинг баҳоси****.****.****сўмни ташкил этиши белгиланган. Шартноманинг 11,12-бандларида пудратчи биринчи аванс тўлови тушган кундан бошлаб ишларни **** кириши ва ишлар бошланган кундан эътиборан 50 кунни ташкил этилиши белгиланган. Буюртмачи томонидан **** йил 20 август куни биринчи аванс тўловлари ўтказиб берилган бўлиб, Пудратчи **** йил 8 октябргачаобъектнифойдаланишга топшириши лозим бўлган. Бироқ,жавобгар томонидан ****5йил31 октябрга қадаробъектда ********.****.****сўмлик ишларнинг натижаси топширилиб, қолган38.****.****сўмлик ишларнингнатижаси топширилмаганва объект белгиланган муддатда фойдаланишга топширилмаган. Шу боис, даъвогар ўзининг даъво талабида жавобгардан38.****.****сўмликишларнинг натижасини топширишкечиктирилганлиги учун шартноманинг 64-бандига асосан4.****.****сўм пеняундириб беришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****, ****-моддасига кўра, қонун ҳужжатлари ёки шартнома билан белгиланган, қарздор **** **** ёки лозим **** **** **** кредиторга тўлаши шарт бўлган пул суммаси неустойка ҳисобланади.Неустойка тўғрисидаги келишув ёзма шаклда тузилиши керак. Шартноманинг 64-бандида пудратчи объектни ўз **** ишга тушириш бўйича ўз **** бузганлиги учун пудратчи буюртмачига муддат ўтказиб юборилган хар бир кун учун **** **** қийматининг 0,5 фоизи миқдорида пеня тўлайди, бироқ бунда пенянинг умумий суммаси объект шартномавий жорий қийматининг 30 фоизидан ошмаслиги белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг "**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****"ги **** йил 15 июндаги ****-сонли қарорининг 2-бандига асосан судлар неустойкани ундириш тўғрисидаги даъволарни ҳал қилишда неустойка миқдорининг қонун талабларига мувофиқ ҳисобланганлиги, унинг асослилиги, **** бузилиши оқибатларига мутаносиблиги каби ҳолатларни ҳар томонлама ва чуқур муҳокама қилиб, талаб қилинган неустойканинг адолатли миқдорини белгилашлари шарт. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга ****. Жавобгар томонидан шартнома **** ****, келишилган муддатларда ишлар **** **** **** ҳисоботларни даъвогарга топширмаганлиги ҳолати ишдаги ҳужжатлар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Шунга кўра, суд даъвогарнинг38.****.****сўмлик ишлар белгиланган муддатларда **** учун ҳисобланган4.****.****сўм пеня ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди, бироқ даъвогар томонидан **** **** ўз **** талаб қилишчоралари кўрилмаганлигиниинобатга олиб, даъво талабинипеня суммасини камайтириб, жавобгардан****.****сўм пеня ундиришни, пенянинг қолган қисмини рад қилишни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Мазкур Кодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосиниқисман қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига****.****сўм пеняундиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни, даъвогар томонидан судга даъво ариза берилганда тўлаб чиқилган41.2****почта ****ни жавобгардан даъвогар фойдасига ундиришни, жавобгардан Республика бюджетига ****.****сўм давлат божиундиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг68, ****, ****, ****,****4-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвоқисман қаноатлантирилсин. «****» хусусий ****дан**** фойдасига ****.****сўмпенява ****сўм почта ****ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. «****» хусусий ****данРеспублика бюджетига ****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарориўнкунлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф ўн кунлик муддат ичида шу суд орқали Хоразм вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят қилишга ****. Судья ****