Решение #2846827 Экономические

****/****-сонлииқтисодийиш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил14 ноябрь Боғот туманлараро иқтисодий судининг судьяси****нинграислигида,судья ёрдамчиси****котиблигида, тугатиш бошқарувчиси **** иштирокида,даъвогар“***” масъулияти чекланган жамияти тугатиш бошқарувчисининг жавобгар “***”масъулияти чекланган жамиятидан****сўм қарздорликни ундириштўғрисидаги даъво аризасибўйича ишни Боғот туманлараро иқтисодий судининг биносида, очиқ суд **** муҳокамасида кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Боғоттуманлараро иқтисодий судининг****1-2501/****-сонли иш бўйича ****5йил28 апрелдаги ҳал қилув қарорибилан“***” масъулияти чекланган жамиятисоддалаштирилган тартибда тўловга қобилиятсиз дебтопилган,тугатишгадоир иш юритиш бошланган ва тугатиш бошқарувчиси сифатида****тайинланган. “***” масъулияти чекланган жамиятининг тугатиш бошқарувчиси (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “***”масъулияти чекланган жамиятидан (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)****сўм асосий қарзни ундиришни сўраган. Суд муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар суд **** вакили иштирокини таъминламади. Мазкур ҳолатда суд Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****, **** ва ****моддалари талабига кўра, ишни жавобгарвакилинингиштирокисиз кўриш мумкин деб ҳисоблайди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъво талабларини қўллабқувватлаб, даъвонитўлиққаноатлантиришни сўради. Олдинги суд муҳокамасида иштирок этган жавобгар вакили, даъво талабларига эътирози йўқлигини, даъвогардан сотиб олинган маҳсулотлар **** ҳам омборда **** маълум қилган. Суд, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра, даъвоталабинитўлиққаноатлантиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади)****-моддасига кўра, ****-фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс(кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади.**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ушбу Кодекс ****-моддасининг биринчи қисмига асосан қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради.Қарздор **** лозим **** **** учун ўзига боғлиқ бўлган ҳамма чораларни кўрганлигини исботласа, у айбсиз деб топилади. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг ****-моддасида тугатиш бошқарувчиси қарздорнинг учинчи шахсларда турган мол-мулкини қидириш, аниқлаш ва қайтаришга қаратилган чораларни кўриши шартлиги белгиланган. Аниқланишича,даъвогар томонидан02.06.**** йилдаги 4сонли,06.06.**** йилдаги 5-сонли ва 15.06.**** йилдаги 7-сонли****фактураларга асосан жавобгарга умумий қиймати****сўм бўлганёғочдан ясалган тахта (пиломатериал), портландцемент ва шишамаҳсулотлариетказиб берилган бўлсадабироқ,жавобгар томонидан ушбумаҳсулотларучун****сўммиқдоридаги тўлов бугунгикунга қадарамалга оширилмаган. Мазкур қарздорлик ****-фактуралар, даъвогар ва жавобгар вакилларининг тушунтиришларива ишҳужжатлари билан тўлиқ тасдиқланади. Ўзбекистон ****ҳкамасининг 14.08.**** йилдаги“Қўшилган қиймат солиғи ҳамда чет эл юридик шахслари билан боғлиқ солиқ маъмурчилигини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги****-сонҚарорига 2-илова билан тасдиқланган “****-фактураларнинг шакллари ҳамда уларни тўлдириш, **** этиш ва қабул қилиш тартиби тўғрисида Низом”нинг 2-бандига кўра, ҳ****-фактура — Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига мувофиқ уни **** этиш **** эга бўлган товарларни (хизматларни) сотувчи (етказиб берувчи) томонидан расмийлаштириладиган қатъий белгиланган намунадаги (форматдаги), товарлар **** жўнатилганлигини ёки хизматлар кўрсатилганлигини ва уларнинг қийматини тасдиқловчи ҳужжат ҳисобланади. Мазкур ҳолатда суд, даъво талабларини асослидеб ҳисоблаб, даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим топади. Маълумки, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан, суд,даъвогарнинг даъвосини тўлиқ қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига**** сўм асосий қарз, даъво **** этишдатўланган****сўмпочта ****ундиришни,жавобгардан Республика бюджетига**** сўм давлат божи ундиришни лозим топади. Юқоридагилардан келиб чиқибҳамдаЎзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси68, ****,****, ****,****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъво аризаси тўлиққаноатлантирилсин. “***” масъулияти чекланган жамиятидан “***” масъулияти чекланган жамиятинингфойдасига**** сўмасосий қарзва ****сўм почта ****ундирилсин. “***” масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига ****сўмдавлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****си берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****