Решение #2846916 Экономические

4-2304-2503/ХХХ-санлы экономикалық ис судья З.Хасанова ӨЗБЕКСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ АТЫНАН ШЕШИЎШИ ҚАРАР Шымбай районы 2025 жыл 14 ноябрь Шымбай районлар аралық экономикалық судының судьясы З.Хасанова, судья жәрдемшиси К.Данияровтын хәткерлигинде, жуўапкер ўәкили ХХХХХ қатнасыўында, даўагер Қарақалпақстан Республикасы Бәсекиликти раўажландырыў ҳәм тутыныўшылар ҳуқықларын қорғаў комитетиниң жуўапкер "ХХХХХ" акционерлик жәмийетинен 450 172 сомлық ишимлик суўы тутыныўшыларынан артықша алынған сумманы өндириў ҳаққындағы даўа арзасы бойынша қозғатылған экономикалық исти суд имаратында ашық суд мәжилисинде көрип шығып, төмендегилерди а н ы қ л а д ы: Қарақалпақстан Республикасы Бәсекиликти раўажландырыў ҳәм тутыныўшылар ҳуқықларын қорғаў комитети (буннан кейин текстте даўагер деп жүритиледи) экономикалық судқа даўа арза менен мүрәжат етип, жуўапкер "ХХХХХ" акционерлик жәмийети (буннан кейин текстте жуўапкер деп жүритиледи)нен 450 172 сомлық ишимлик суўы тутыныўшыларынан артықша алынған сумманы өндириўди сораған. Даўагер ўәкили суд мажилисине қатнаспады. Алдынғы суд мәжилислеринде қатнасқан даўагер ўәкили Ш.Юсуфов даўа талабын қоллап-қуўатлап, даўа арзадағы талабын тийкарлы екенлигин, себеби жуўапкер нызамшылық талапларына әмел қылмағанлығы истеги ҳүжжетлер менен тастыйықланатуғынлығын, бирақ жуўапкер тәрепинен артықша алынған сумманы ықтыярлы төлемегенлигин билдирип, даўа арзаны қанаатландырыўды сораған. Жуўапкер ўәкили суд мәжилисинде даўа талабын толық тән алып, даўа талабын қанаатландырыўға қарсы емес екенлигин билдирди. Суд жуўапкер ўәкилиниң түсинигин тыңлап, истеги ҳүжжетлерди үйренип шығып, даўа арза талабын қанаатландырыўды мақул тапты. Қарақалпақстан Республикасы Бәсекиликти раўажландырыў ҳәм тутыныўшылар ҳуқықларын қорғаў комитети тәрепинен 2025 жыл 29 майдағы пуқара З.Сеймухамедованың мүрәжатына муўапық қурылыс ҳәм коммунал хожалығы тараўында қадағалаў инспекциясы тәрепинен мәпдар уйымларды тартқан ҳалда тутыныўшыларға жеткерип берилип атырған ишимлик суўының санитариялық қағыйдалары ҳәм нормаларына ҳәмде Өзбекстан миллий стандартында белгиленген нормаларға муўапықлығы бойынша усы жылдың июнь айында үйрениўлер өткерилген. Үйрениўлер даўамында "ХХХХХ" акционерлик жәмийети тәрепинен жеткерип берилген суў үлгилеринен Элликқала районы Санитарияэпидемиологиялық тынышлық ҳәм жәмийет саламатлығы бөлими тәрепинен Элликқала районында жайласқан көшелерде санитария-гигиеналық ҳәм 1 бактериологиялық көрсеткишлерине муўапықлығын тексериў ушын ишимлик суўының үлгилери алынған. Алынған ишимлик суўының бактериологиялық көрсеткишлерин анықлаў процесинде, санитариялық-химиялық көрсеткишлери бойынша ылайлығы 2,1 мг/дм3 (ӨзМСТ 133:2024 талаплары бойынша ылайлық нормасы 1,5-2,0 мг/дм3 болыўы керек) көрсетип ишимлик суўы үлгиси ӨзМСТ 133:2024 талапларына жуўап бермейтуғынлығы анықланған. "ХХХХХ" акционерлик жәмийети тәрепинен усынылған мағлыўматларға тийкарланып 2025-жыл 10-июнь күни Елликқала районы көшелеринде суў өлшеў үскенелери орнатылған 434 тутыныўшыға, соннан халықтың саны 2 947 ти қурап, жәми 95,7 м3 ишимлик суўы жеткерип берилген болып, пайдаланылған ишимлик суўы ушын есапланған сумма 95,7 м3 * 4704 = 450 172 сомлық мәмлекетлик стандарт талапларына сәйкес келмейтуғын суў жеткерип берилгенлиги анықланған. Өзбекстан Республикасы 1996 жыл 26 апрельдеги "Тутыныўшылардың ҳуқықларын қорғаў ҳаққында"ғы 221-1-санлы Нызамының 12-статьясының биринши бөлиминде тутыныўшы өзи сатып алған товар (жумыс, хызмет) санитариялық-гигиеналық, соның ишинде, радиология, эпидемияға қарсы талапларға ҳәм әмелдеги басқа да нормалар менен қағыйдаларға бойсынған ҳалда ислеп шығарылған ямаса орынланған болыўына ҳәм оның өмири, денсаўлығы, қоршаған орталық ушын қәўипсиз болыўына, сондай-ақ, оның мүлкине зыян жеткермеўине кепиллик берилиўин талап етиў ҳуқықына ийе екенлиги белгиленген. Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетиниң 2014 жыл 15 июльдеги 194-санлы қарарына 2-қосымша "Тутыныўшыларға суў тәмийнаты ҳәм ақаба суўды шығарыў хызметлерин көрсетиў қағыйдалары"ның 130бәнтинде тутыныўшы ишимлик суўы тәмийнаты шөлкеминен, оның менен дүзилген шәртнама тийкарында, ишимлик суўы ҳәм ақаба суўды шығарыў хызметлериниң үзликсиз әмелге асырылыўын, өзиниң өмири ҳәм денсаўлығына, мүлкине қәўип туўдырмайтуғын дәрежеде сапалы ҳәм муғдарда ишимлик суў берилиўин талап етиў; тийисли сапа дәрежесиндеги ишимлик суўы ҳәм ақаба суў тармақларына хызмет көрсетиў талапларын орынламағаны ушын ишимлик суўы тәмийнаты шөлкеминен нызамшылықта ҳәм шәртнама шәртлеринде көрсетилген муғдарда жәрийма (пеня) төлеўди талап етиў ҳуқықына ийе екенлиги белгиленген. 2025 жыл 04 июль күни стандарт талапларына жуўап бермеген ҳалда 434 тутыныўшыларға жеткерип берилген баҳасы 450 172 сомлық ишимлик суўы тутыныўшыларға ықтыярлы түрде қайта есап-китап етиў бойынша 3-232025/60-санлы көрсетпе берилгенлигине қарамастан жуўапкер тәрепинен көрсетпе бәнтлери орынланбаған. Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетиниң 2019-жыл 15майдағы 402-санлы қарарына 2-қосымша «Өзбекстан Республикасы Монополияға қарсы гүресиў комитети жанындағы бюджеттен тысқары Бәсекини раўажландырыўға көмеклесиў қоры қаржыларын қәлиплестириў 2 ҳәм олардан пайдаланыў тәртиби ҳаққында”ғы 2-бап, 3-бәнти бесинши ҳатбасысында қор қәлиплестирилетуғын дәреклерге тутыныўшылардың ҳуқықларын қорғаў ҳәм реклама ҳаққындағы нызамшылықты бузғаны, баҳалары тәртипке салыныўы белгиленген товарлардың баҳаларын (үстеме ҳәм тарифлер) арттырғаны ушын өндирилген тийкарсыз алынған дәраматлар суммасының 100 проценти киретуғынлығы белгиленген. Бирақ, жуўапкер тәрепинен артықша алынған сумманы ықтыярый төленбеген. Бул жағдайда суд даўа арзаны қанаатландырыўды мақул деп есаплайды. ЭПКниң 118-статьясыныӊ биринши бөлимине муўапық, суд қәрежетлери исте қатнасыўшы шахслардың қанаатландырылған даўа талаплары муғдарына сәйкес түрде олардың мойнына жүклетиледи. Баян етилгенлерге тийкарланып, суд даўа арзаны қанаатландырыўды, жуўапкерден даўагер пайдасына ишимлик суўы тутыныўшыларынан артықша алынған 450 172 сомды, төленген 41 200 сом почта қәрежетин, республика бюджетине 412 000 сом мәмлекетлик бажы өндириўди лазым тапты. Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуаллық кодексиниң 118, 176-179-статьяларын басшылыққа алып, суд қарар е т т и: Даўа арза қанаатландырылсын. "ХХХХХ" акционерлик жәмийетинен Қарақалпақстан Республикасы Бәсекиликти раўажландырыў ҳәм тутыныўшылардың ҳуқықларын қорғаў комитети пайдасына ишимлик суўы тутыныўшыларынан артықша алынған 450 172 сом ҳәм төленген 41 200 сом почта қәрежети өндирилсин. "ХХХХХ" акционерлик жәмийетинен республика бюджетине 412 000 сом мәмлекетлик бажы өндирилсин. Шешиўши қарар нызамлы күшине толғаннан соң орынлаў хат берилсин. Шешиўши қарар бир айдан күннен кейин нызамлы күшине киреди ҳәм шешиўши қарарға наразы тәреп усы қарар қабыл етилген күннен баслап бир ай ишинде усы суд арқалы Қарақалпақстан Республикасы судына апелляция тәртибинде арза бериўге, прокурор нызамда белгиленген тәртипте протест келтириўге ҳақылы. Судья З.Хасанова 3 4