← Назад
Решение #2847029 Экономические
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
5
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| ФКнинг | 468 | — | law | |
| ФКнинг | 474 | — | law | |
| ФКнинг | 236 | — | law | |
| ИПКнинг | 68 | — | law | |
| ИПКнинг | 118 | — | law |
Текст решения
Оригинал (узб.)
4-1802-2501/6858-сонли иктисодий иш
УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН
ХДЛ КИЛУВ КАРОРИ
Шаурисабз шаури
2025 йил 14 ноябрь
Шахрисабз туманлараро иктисодий суди судья З.Эшмирзаевнинг
раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг котиблигида, даъвогар вакили
И.Астанов (2025 йил 23 сентябрдаги 06/02-2030-сонли итттончнома. асосида)
иштирокида, даъвогар “Hududi El ktr T rm ql ri” акциядорлик жамиятининг
жавобгар “Xushv qt v
vl n b b ” фермер хужалиги хдсобидан 2 975 200
сум асосий карз ундириш тугрисидаги даъво аризаси юзасидан кузгатилган
иктисодий ишни суднинг маъмурий биносида, очик суд мажлисида куриб
чикиб, куйидагиларни
аниклади:
Даъво аризасида баён этилишича, “Hududi El ktr T rm ql ri”
акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) ва
“Xushv qt v
vl n b b ” фермер хужалиги (бундан буён матнда жавобгар
деб юритилади) уртасида электр энергияси етказиб бериш тугрисида
шартнома тузилган. Ушбу шартнома буйича даъвогар жавобгарга етказиб
берган электр энергия буйича 2025 йил 1 сентябрь холати хдсоб-китобига
кура, жавобгарни етказиб берилган электр энергиясидан 2 975 200 сум асосий
карздорлиги вужудга келган.
Даъвогар томонидан жавобгарга карздорликни тулаб бериши хакида
талабнома юборилган. Бирок, жавобгар томонидан талабнома жавобсиз
колдирилган.
Шу сабабли даъвогар жавобгар хдсобидан 2 975 200 сум карздорликни
ундиришни сураган.
Суд мажлисида иштирок этган даъвогар вакили ундирилиши талаб
килинаётган карздорлик асосий карз эканлигини, ушбу асосий карз 2025 йил
1 сентябрь холатига вужудга келганлигини, даъво аризаси судга такдим
килинганидан сунг жавобгар 2025 йил 3 ноябрда 1 000 000 сум карздорлик
тулаб берганлигини, 1 975 200 сум асосий карздорлик туланмасдан
колганлигини маълум килиб, даъвони кисман каноатлантириб, жавобгардан 1
975 200 сум асосий карз ундиришни суради.
Суд мухокамасининг вакти ва жойи хдкида тегишли тарзда хабардор
килинган жавобгар суд мажлисида уз вакили иштирокини таъминламади.
Шу сабабли суд ишни Узбекистан Республикаси Иктисодий процессуал
кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 128,170-моддаларига
асосан жавобгар вакили иштирокисиз куриб чикишни лозим топди.
Суд, даъвогар вакилининг тушунтиришини тинглаб, иш хужжатларини
урганиб, куйидаги асосларга кура даъвогарнинг даъвосини кисман
каноатлантиришни лозим деб топди:
2
Узбекистан Республикаси Фукаролик кодексининг (бундан буён матнда
ФК деб юритилади) 234-моддасига асосан, мажбуриятлар шартномадан, зиён
етказиш натижасида хамда ушбу Кодексда курсатилган бошка асослардан
келиб чикади. Мазкур холатда тарафларнинг мажбуриятлари энергия
таъминоти шартномасидан келиб чиккан.
ФКнинг 468-моддасига асосан энергия таъминоти шартномасига
мувофик энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармок оркали
абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш мажбуриятини олади, абонент
эса кабул килинган энергия хакини тулаш, шунингдек шартномада назарда
тутилган энергия истеъмол килиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги
энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини хамда узи
фойдаланадиган энергия истеъмол килувчи асбоб ва ускуналарнинг
созлигини таъминлаш мажбуриятини олади. Энергия таъминоти
шартномасида конун хужжатларига мувофик бошка мажбуриятлар хам
назарда тутилиши мумкин.
ФКнинг 474-моддасига асосан, агар конунчиликда ёки энергия билан
таъминлаш шартномасида бошкача тартиб назарда тутилган булмаса, энергия
хаки абонент амалда кабул килган энергия микдори учун туланади.
Иш хужжатларидан аникданишича, тарафлар уртасида 280863-сонли
электр энергияси етказиб бериш тугрисида шартнома тузилган.
Шартномага мувофик, “Таъминотчи” “Истеъмолчи”га электр
энергиясини уланган тармок оркали етказиб бериш ва “Истеъмолчи”
истеъмол килинган энергия учун уз вактида хак тулаш мажбуриятини олган.
Даъвогар шартнома шартларига асосан олган мажбуриятини бажарган,
жавобгарга белгиланган микдорда электр энергияси етказиб берган. Мазкур
низо тарафлар уртасида тузилган шартнома юзасидан келиб чиккан.
ФКнинг 236-моддасида мажбуриятлар мажбурият шартларига ва
конунчилик талабларига мувофик, бундай шартлар ва талаблар булмаганида
эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда куйиладиган бошка талабларга
мувофик лозим даражада бажарилиши кераклиги белгиланган. ФК 333моддасида карздор айби булган такдирда мажбуриятни бажармаганлиги ёки
лозим даражада бажармаганлиги учун, агар конунчиликда ёки шартномада
бошкача тартиб белгиланмаган булса, жавоб бериши белгиланган.
ИПКнинг 68-моддасига кура ишда иштирок этувчи хар бир шахс уз
талаб ва эътирозларига асос килиб келтираётган холатларни исботлаши керак.
Ишдаги хужжатлар хамда даъвогар вакилининг суд мажлисида берган
тушунтириши, мутахассиснинг ёзма тушунтириши хамда тарафлар уртасида
расмийлаштирилган узаро солиштириш далолатномаси билан жавобгарнинг
даъвогар олдида истеъмол килинган электр энергиясидан 2 975 200 сум
асосий карзи мавжудлиги уз тасдигини топди. Бирок, даъво аризаси судга
такдим этилганидан сунг жавобгар томонидан 1 000 000 сум карздорлик
тулаб берилганлиги, 1 975 200 сум асосий карз туланмасдан колганлиги
аникланди.
3
Юкоридагиларга асосан, суд даъвогарнинг даъвосини кисман
каноатлантириб, жавобгардан даъвогар фойдасига 1 975 200 сум асосий
карзни ундиришни лозим топди.
ИПКнинг 118-моддасига асосан суд харажатлари ишда иштирок этувчи
шахсларнинг каноатлантирилган даъво талаблари микдорига мутаносиб
равишда уларнинг зиммасига юклатилади.
Кайд этилганларга кура, суд жавобгардан республика бюджетига 412
000 сум давлат божи ва даъвогар уисобига 41 200 сум почта харажати
ундиришни лозим топди.
Бинобарин, Узбекистан
Республикаси Иктисодий процессуал
кодексининг 68, 118, 128, 170, 176-179-моддаларини куллаб, суд
К а р о р к и л а д и:
Даъво кисман каноатлантирилсин.
“Xushv qt v
vl n b b ” фермер хужалигидан “Hududi El ktr
T rm ql ri” акциядорлик жамиятига 1 975 200 сум асосий карз, олдиндан
тулаб чикилган 41 200 сум почта харажати ундирилсин.
Даъвонинг колган кисмини каноатлантириш рад этилсин.
“Xushv qt v
vl n b b ” фермер хужалигидан республика бюджетига
412 000 сум микдорида давлат божи ундирилсин.
^ал килув карори конуний кучга киргандан сунг ижро варакаси
берилсин.
Мазкур уал килув кароридан норози булган томонлар у кабул килинган
кундан эътиборан бир ой ичида шу суд оркали Кашкадарё вилоят судининг
иктисодий ишлар буйича судлов уайъатига апелляция тартибида ёки конуний
кучга кирган ва апелляция тартибида курилмаган уал килув карори устидан у
конуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида
шикоят килиши (протест келтириши) мумкин.
Судья
З.Эшмирзаев