Решение #2847837 Экономические

****/****-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН Ҳ Л ҚИЛУВ Қ Р РИ **** **** йил13 ноябрь Когон туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида,****нинг котиблигида,**** вакили**** (ишончнома асосида)нинг иштирокида, даъвогар АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****” манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармасининг жавобгар“OP I E HNOLOGYL Y” масъулияти чекланган жамиятиданкредитнинг муддати ўтган асосий қисмидан4.****.****сўм,кредитга ҳисобланганмуддати ўтган фоиздан 7.****.****сўм, **** ишлатилган кредитнинг асосий қисмидан 59.****.**** сўммаблағниундириш тўғрисидагидаъво аризаси юзасидан қўзғатилган ишни ўз биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, АНИҚЛАДИ: АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”(бундан буён матнда даъвогар ёки **** деб юритилади)манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“OP I E HNOLOGYL Y” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар ёкиқарз олувчидеб юритилади)данкредитнинг муддати ўтган асосий қисмидан 4.****.**** сўм, кредитга ҳисобланган муддати ўтган фоиздан 7.****.**** сўм, **** ишлатилган кредитнинг асосий қисмидан 59.****.**** сўм маблағни ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвони қувватлаб, унда келтириб ўтилган асосларни такрорлаб, судга даъво аризаси билан мурожаат қилингандан сўнгҳамжавобгар томонидан қарздорлик бартараф этилмаганлигини билдириб, даъвони тўлиққаноатлантириб беришни сўради. Палата ҳамдақарз олувчи суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган бўлса-да, вакил иштирокини таъминлашмади.Бироқ, Палата даъво аризасида ишни ўзининг иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган.Шу сабабли суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг****, ****-моддаларига асосан ишни уларнинг иштирокисизкўриб чиқишни лозим топади. Суд, **** вакилининг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўрадаъвони қаноатлантиришнилозим топади. Даъво аризаси ва иш ҳужжатларидан кўринишича,Низом ҳамдаИшончнома асосида ****Когон **** хизматлари марказиҳамда жавобгарўртасида ****5йил20 мартдатузилган****-сонлимикрокредит шартномаси (бундан буён матнда шартнома деб юритилади)га асосанқарз олувчига36ой муддатга йиллик24фоиз устама тўлаш шарти билан 64.****.****сўм миқдорида кредит маблағлари****. Шартноманинг 1.1-бандида****19.03.**** йилдаги ****-сонли андеррайтер қарорига мувофиқ қарз олувчига мазкур шартномада кўрсатиб ўтилган миқдорда ва шартларда микрокредит бериш ****, қарз олувчи эса ўз навбатида олинган микрокредитни белгиланган муддатда қайтариш ва микрокредитдан фойдаланганлиги учун фоизлар тўлаш **** олишибелгиланган. 2 **** томонидан шартнома шартлари лозим **** ****,жавобгаргабелгиланган миқдордакредит маблағлари **** берилган бўлса-да, бироққарз олувчитомонидан кредит ва унга ҳисобланган фоизлар шартномада назарда тутилган муддатларда тўлаб берилмаган. **** томонидан қарздорликни ихтиёрий равишда тўлаб бериш **** жавобгарга юборилган талабнома оқибатсиз қолдирилган.Шу сабабли, **** манфаатида Палата судга жавобгарга нисбатан даъво аризасида кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмига биноан кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. ФК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан агар қонунда ёки қарз шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарз берувчи (юридик шахс ёки фуқаро) қарз олувчидан қарз суммасига шартномада белгиланган миқдорда ва тартибда фоизлар олиш ҳуқуқига эга бўлади.Фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари қарз шартномаси билан белгиланади.Агар фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари шартномада белгиланган бўлмаса, улар асосий қарзни қайтариш учун шартномада назарда тутилган тартибда ва муддатларда тўланади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади.Ушбу ҳолатда тарафлар ўртасидаги **** шартномадан келиб чиққан. Шартноманинг 4.2.1-бандида қарз олувчимикрокредит ва унга ҳисобланганфоизларни мазкур шартномада(тўловлар жадвалига мувофиқ)белгиланган муддатларда ва миқдорда тўлиқ қайтариши лозимлиги кўрсатилган. Шартноманинг5.1.3-бандида ****қарз олувчи томонидан **** лозим **** ****, микрокредит маблағларидан **** фойдаланилганлиги аниқланганлигисабабли бундан буёнмикрокредитлашни тўхтатиши вамикрокредитлар ҳамда унга ҳисобланган фоизларни муддатидан олдинундиришчораларини кўришга **** эканлигиқайд этилган. **** ходимлари томонидан **** йил 10 октябрда қарз олувчида кредит маблағларининг **** ишлатилиши юзасидан ўтказилган мониторинг жараёнида лойиҳа манзилида фаолият юритмаётганлиги, кредит тўлиқ 64.****.**** сўмлик маблағ **** сарфланганлиги аниқланиб, бу **** далолатнома расмийлаштирилган. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, агар қарз шартномасида қарзни қисмлаб (бўлиб-бўлиб) қайтариш назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг қолган барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. Қарз олувчи томонидан шартномада белгиланган **** лозим **** **** сабабли **** олдида7.****.****сўм кредит фоизи қарздорлиги,4.****.****сўммуддати ўтганкредитнингасосий қисмидан қарздорлиги, кредитнинг 59.****.**** сўмлик **** ишлатилган асосий қисмидан қарздорлигивужудга келган. Жавобгарнингмавжудқарзи ишдаги шартнома, талабнома,кредит **** тасдиқловчи****тўлов ҳужжати,мониторинг далолатномаси,маълумотнома ва **** вакилининг суд муҳокамасидаги тушунтиришлари билан тасдиқланади.Аниқланишича, судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганидан 3 сўнгҳамжавобгар томонидан қарздорликбартараф этилмаган.Шу сабабли суд, даъвониқаноатлантиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган “Давлат божи ставкаларининг миқдорлари” 2-бандининг “а” кичик бандига кўра,мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдордадавлат божитўланиши лозим. Суд,даъво қаноатлантирилганлигисабабли суд ****жавобгарнингзиммасига юклашнива ундан****фойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта ****,шунингдек Республика бюджетига1.****.****сўмдавлат божи ундиришнилозим топади. Юқоридагиларга асосланиб ҳамда ИПКнинг ****, ****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъво аризаси қаноатлантирилсин. Жавобгар“OP I E HNOLOGYL Y” масъулияти чекланган жамиятидандаъвогарАТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”фойдасигакредитнинг муддати ўтган асосий қисмидан 4.****.**** сўм, кредитга ҳисобланган муддати ўтган фоиздан 7.****.**** сўм, **** ишлатилган кредитнинг асосий қисмидан 59.****.**** сўм маблағ ҳамда олдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Жавобгар“OP I E HNOLOGYL Y” масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига1.****.****сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ойдан сўнг қонуний кучга киради ҳамда ижро **** берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****