Решение #2848440 Экономические

4-1904-2504/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қумқўрғон тумани ****5йил11 ноябрь Қумқўрғон туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчисиИ.Поёновнинг котиблигида,даъвогар"BANDIXON TEXTILE CLUSTER"масъулияти чекланган жамиятининг, жавобгар "BANDIXON BROYLER ****"масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан ****сўмқарздорликни ундириштўғрисидагидаъво аризасинитарафлар иштирокисиз,иш ҳужжатлари билан бирга, судбиносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар"BANDIXON TEXTILE CLUSTER"масъулияти чекланган жамияти(кейинги ўринларда матнда даъвогар дейилади)судга даъво ариза билан мурожаат этиб, жавобгар "BANDIXON BROYLER ****"масъулияти чекланган жамияти (кейинги ўринларда матндажавобгар дейилади) ҳисобидан ****сўмқарздорликниундиришни сўраган. Даъвогар вакили судга ариза билан мурожаат этиб, унга кўра ишни жамият вакили иштирокисиз кўришни сўраган. Иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар суд **** вакил иштирокини таъминламади. Иш ҳужжатида жавобгар тегишли тартибда хабардор қилинганлигини тасдиқловчи гибрид почта маълумотномаси мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси иккинчи қисмида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган даъвогар суд **** келмаса, даъвогарнинг ишни унинг йўқлигида кўриш тўғрисидаги аризаси бўлган ****, низо унинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин, учинчи қисмида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Шу боисдан, суд ишнидаъвогарва жавобгар вакилларининг иштирокисиз кўришни лозим деб топади. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб,далилларгаўз ички ишончи бўйича баҳо бериб,қуйидагиларга кўра даъвонитўлиқ қаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддасига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланиши белгиланган. Иш хужжатларига кўра,тарафлар ўртасида **** йил 17 мартда 1-сонли қарз шартномаси расмийлаштирилиб, даъвогар томонидан имзоланган. Даъво аризасига шартноманинг **** даъвогар томонидан имзоланган нусхаси илова қилиниб, даъво аризасида шартноманинг икки тараф имзолаган нусхаси мавжуд эмаслиги кўрсатиб ўтилган. Даъвогар жавобгарнинг ҳисоб **** **** йил 17 мартдаги ****-сонли тўлов топшириқномасига асосан **** сўм, **** йил 23 мартдаги ****-сонли тўлов топшириқномасига асосан **** сўм, **** йил 7 апрелдаги ****-сонли тўлов топшириқномасига асосан **** сўм, **** йил 14 апрелдаги ****-сонли тўлов топшириқномасига асосан **** сўм, **** йил 2 майдаги ****-сонли тўлов топшириқномасига асосан **** сўм ўтказиб берилган.Барча тўлов топшириқномаларининг тўлов **** этиб **** йил 17 мартдаги 1-сонли қарз шартномаси асос сифатида кўрсатилган. Мазкур пул маблағи жавобгар томонидан ихтиёрий равишда қайтариб берилмаган. Шу боисдан, даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат этиб, жавобгар ҳисобидан****сўмқарздорликниундириб беришни сўраган. Даъвогарнинг даъвосиқуйдагиларга кўраасослидир. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасини биринчи қисмига кўра, **** – фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса – қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлишлиги белгиланган. Ушбу модданинг иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу кодексда кўрсатилган бошқа асосларда келиб чиқиши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига асосан, **** **** шартларига ва қонунчиликталабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса – иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг****-моддасига агар **** **** муддати кўрсатилмаган ёки талаб қилиб олиш пайти билан белгилаб қўйилган бўлса, кредитор ҳар қачон ижрони талаб қилишга, қарздор эса - ижрони ҳар қачонамалга оширишга **** бўлади.**** дарҳол **** вазифаси қонун, шартнома ёки **** моҳиятидан 2 англашилмаса, қарздор бундай **** кредитор талаб қилган кундан бошлаб етти кунлик муддат ичида **** шарт. Жавобгар томонидан қарздорлик бартараф этилганлиги **** далиллар судга **** этилмади. ИПКнинг 68-моддасида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПКнинг 74-моддасига мувофиқ суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради.Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаиназаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи-назаридан баҳоланиши лозим.Агар текшириш натижасида далилнинг **** тўғри келиши аниқланса, у ишончли деб тан олинади. ИПКнинг ****-моддасибиринчиқисмидасуд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқоридагиларгакўра,суд даъвогарнинг даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига**** сўм қарздорликва олдиндан тўланган412**** почта ****, республика бюджетига****сўм давлат божини ундиришнилозим деб топди. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг68,74,****, ****, ****,****,****,****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л а д и: Даъвотўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар"BANDIXON BROYLER ****"масъулияти чекланган жамияти ҳисобидандаъвогар"BANDIXON TEXTILE CLUSTER"масъулияти чекланган жамиятифойдасига****сўмқарздорликва олдиндан тўланган412**** почта ****; Республика бюджетига80****сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ўтгач, қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхаси тарафларга юборилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган томонлар у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой муддат ичида шу суд орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодийишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериши (протест келтириши) мумкин. Судья **** 3