Решение #2848473 Экономические

4-2****-2****/1-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судида ишни кўрган судья –**** Апелляцияинстанциясисудида маърузачисудья–**** Тафтишинстанциясисудида маърузачисудья–**** **** РЕСПУБЛИКАСИ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ ТАФТИШИНСТАНЦИЯСИНИНГ Қ А РОРИ Нукусшаҳри ****5 йил11 ноябрь **** Республикаси судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати тафтиши нстанцияси **** раислигида, ҳайъат аъзолари **** ва****дан иборат таркибда,****нинг котиблигида, даъвогар вакиллари – **** (**** йил 5 январь кунги ишончнома асосида) ва адвокат **** (**** йил 5 февраль кунги 7-сонли ордер ва **** йил 15 февраль кунги 1-сонли ишончнома асосида), жавобгар вакиллари – юридик бўлим бошлиғи **** (**** йил15 октябрь кунги ****/****сонли ишончнома асосида), филиалнинг бўлим бошлиғи **** (**** йил 20 март кунги ****-сонли ишончнома асосида) ва филиал бош менеджери **** (**** йил 20 март кунги ****-сонли ишончнома асосида)ларнинг иштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси **** бошқармасининг даъвогар “****” масъулияти чекланган жамиятининг манфаатини кўзлаб жавобгарлар Ўзбекистон Республикаси АТБ “****” ва АТБ “****” филиалига нисбатан **** йил 15 июнда тузилган ****-сонли кредит шартномасини **** эмас деб топишни сўраган даъво аризаси бўйича юритилган иқтисодий иш юзасидан қабул қилинган **** туманлараро иқтисодий судининг **** йил 24 февралдаги ҳал қилув қарори ва**** судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатиапелляция инстанциясининг ****5 йил 23 апрелдаги қарорига Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси **** бошқармаси даъвогар манфаатида берган тафтиш тартибидаги шикоятини иш ҳужжатлари билан бирга ****суди биносида очиқ суд****видеоконференцалоқа режимида кўриб чиқиб,қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси****бошқармаси (бундан буён матнда –палатадеб юритилади)“ ****” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)манфаатида иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, Ўзбекистон Республикаси АТБ “****” (бундан буён матнда–жавобгар деб юритилади) ва АТБ “****” филиали (бундан буён матнда–**** филиали деб юритилади)га нисбатан **** йил 15 июнда тузилган ****-сонли кредит шартномасини **** эмас деб топишни сўраган. Судининг **** йил 24 февраль кунги ҳал қилув қарори билан даъво аризани қаноатлантириш рад қилиниб, даъвогардан республика бюджетига 2 3******** сўм давлат божи ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозитига 93.**** сўм суд **** ундириш белгиланган. Ҳал қилув қароридан норози бўлган Палата даъвогар манфаатида апелляция шикояти бериб, шикоятида биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъво аризани қаноатлантириш **** янги қарор қабул қилишни сўраган. **** судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг ****5 йил 23 апрелдаги қарори билан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори ўзгаришсиз қолдирилиб, апелляция шикоятини қаноатлантириш рад этилган. Суд қарорларидан норози бўлган Палата даъвогар манфаатидатафтиш тартибидашикоятбериб,шикоятида тарафлар ўртасида **** йил 15 июнда****сонли кредит шартномаси тузилганлигини,ушбу кредит шартномаси асосида тарафлар ўртасида **** йил 29 июлда нотариал тартибдаипотека шартномаси расмийлаштирилганлигини,бундан ташқари тарафлар ўртасида **** йил 22 июнда****-сонли кредит шартномаси тузилганлигини, ушбу шартнома асосида кредит маблағи****лигива шартномавий муносабатга киришилганлигини, молмулк гаровга олинишига асос бўлган ****-сонли кредит шартномаси бўйича кредит ****, кредит маблағи****-сонли кредит шартномаси асосида 1.****.**** **** доллари миқдорида кредит ****,ушбу ҳолат жиноят ишлари бўйича **** шаҳар судининг **** йил 31 июлдаги ҳукми ва**** судининг жиноят ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг ****4 йил 17 декабрь кунги**** билан тасдиқланишини,****-сонли кредит шартномаси низоли битим эканлигини, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига мувофиқ кредит шартномаси **** эмаслигини кўрсатиб, биринчи инстанция судиҳал қилув қарори ваапелляция инстанциясининг қарорини бекор қилиб,даъвоаризани қаноатлантириш тўғрисида янги қарор қабул қилишни сўраган. Даъвогар вакиллари суд **** тафтиш шикоятида келтирилган ****қўллабқувватлаб, шикоятни қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори ва апелляция инстанциясининг қарорини бекор қилишни, кредит шартномасини **** эмас деб топиш тўғрисида янги қарор қабул қилишни сўради. Жавобгар вакиллари суд ****қўшимча ҳужжат ва ёзма фикрнома-сини судга **** қилиб, унда билдирилган **** такрорлаб, тафтиш шикояти асоссиз эканлигини, даъвогар (мижоз)га кредит маблағлари айнан****-сонли кредит шартномасига асосан ****, бу ҳолат **** туманлараро иқтисодий судининг ва фуқаролик ишлар бўйича **** туманлараро судининг ҳал қилув қарорлари билан тасдиқланишини билдириб, тафтишшикоятини қаноатлантиришни рад этишни сўради. Палата суд муҳокамасини ўтказиш **** ва жойи**** хабардор қилинган бўлишига қарамасдансуд **** келмади. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг****-моддаси биринчи қисмига мувофиқ, тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) берган шахс, шунингдек ишда 3 иштирок этувчи шахслар ишни кўриш **** ва жойи тўғрисида ушбу Кодекснинг****-моддасида назарда тутилган тартибда хабардор қилинади. Иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган мазкур шахсларнинг келмаганлиги ишни тафтиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Шунга кўра, судлов ҳайъати ишни Палата вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Судлов ҳайъати, тарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўрабиринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори ва апелляция инстанциясининг қарорини ўзгаришсиз қолдиришни, тафтиш тартибидаги шикоятни қаноатлантиришни рад қилишнилозим топади. Иш ҳужжатларидан аниқланишича, тарафлар ўртасида **** йил 15 июнда ****-сонли кредит шартнома (бундан буён матнда ****-сонли шартнома деб юритилади)си тузилиб, унга кўра **** филиали даъвогар(бундан аввалташкилий ҳуқуқий шакли “хусусий ****” бўлган)га**** Хитой Давлат **** **** (ХДТБ) кредит линияси маблағлари ҳисобидан“тош майдалаш ва бетон ишлаб чиқаришни йўлга қўйишда Хитой Халқ Республикасидан замонавий дастгоҳларни сотиб олиш”****йиллик 7,1 фоиз билан 72 ой муддатга 1.****.**** **** доллари миқдорида кредит **** белгиланган. Ушбу****-сонли кредит шартномасига асосан жавобгарга 1.****.**** **** доллари миқдорида кредит маблағи ****.****кредит маблағларининг ўз **** қайтарилишининг таъминоти сифатида тарафлар ўртасида **** йил 29 июлда нотариал тартибда ипотека шартнома шартномаси расмийлаштирилган. Кредит шартномасига ва унга тузилган қўшимча шартномага асосан **** кредит маблағларининг ўз **** қайтарилишининг таъминоти сифатида**** йил 11 декабрда нотариал тартибда ипотекава гаров шартномалари тузилган. Бундан ташқари, тарафлар ўртасида **** йил 22 июнда ****-сонли кредит шартнома (бундан буён матнда ****-сонли шартнома деб юритилади)ситузилиб, унга кўра **** филиали даъвогарга “тош майдалаш ва бетон ишлаб чиқаришни йўлга қўйишда Хитой Халқ Республикасидан замонавий дастгоҳлар-ни сотиб олиш”****йиллик 7,1 фоиз билан 72 ой муддатга 1.****.**** **** доллари миқдорида кредит **** белгиланган. Лекин, даъвогарга ушбу****-сонли кредит шартномаси асосида кредит маблағи ****, гаров ва ипотека шартномалари расмийлаштирилмаган. Палата даъвогар манфаатида киритган даъво аризасида жиноят ишлари бўйича **** шаҳар судининг **** йил 31 июлдаги ҳукми ва **** суди жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 17 декабрь кунги **** билан ****-сонли кредит шартномасига асосан 1.****.**** **** доллари миқдорида кредит ****-лиги тасдиқланганлигини билдириб, ****сонли кредит шартномаси бўйича кредит маблағлари **** сабабли ****-сонли кредит шартномасини Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг **** ва ****-моддаларига асосан **** эмас деб топишни сўраган. 4 Лекин, жиноят ишлари бўйича **** шаҳар судининг **** йил 31 июлдаги ҳукмида ва **** суди жиноят ишлари бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанциясининг **** йил 17 декабрь кунги **** ****-сонли кредит шартномасига баҳо берилмаган. Шунинг билан бирга, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси **** бошқармаси ҳузуридаги Ҳакамлик судининг **** йил 5 май кунги ҳал қилув қарори билан даъвогар АТБ “****”филиалининг жавобгар “****” масъулияти чекланган жамияти ўртасидаги **** йил 15 июнь кунги ****-сонли кредит шартномаси ва ушбу кредит шартномасига қўшимча ****-сонли битим бўйича келиб чиққан ****.**** **** долларни ундириш, ундирувни гаров мулкларининг бир қисмига қаратиш тўғрисидаги даъво аризаси қаноатлантирилган. Тарафлар ўртасидаги кредит шартномаси юзасидан, ариза берувчиАТБ “****”филиалининг Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси **** бошқармаси ҳузуридаги Ҳакамлик судининг **** йил 5 май кунги****-сонли иши бўйича қарздор “****” масъулияти чекланган жамиятидан ундирувчиАТБ “****”фойдасига ****.**** **** доллари ундириш, ундирувни гаровдаги молмулкларга қаратиш тўғрисидаги ҳал қилув қарорини**** ижро этиш учун ижро **** бериш тўғрисидаги аризаси **** туманлараро иқтисодий судининг **** йил 10 июнь кунги **** билан қаноатлантирилган(****-сонлииқтисодийиш). Бундан ташқари, ариза берувчи АТБ “****” филиалинингЎзбекистон Савдо-саноат палатаси **** бошқармаси ҳузуридаги Ҳакамлик судининг **** йил21 октябрькунги****/10-01-сонли иши бўйича қарздор “****” масъулияти чекланган жамиятидан ундирувчи АТБ “****”фойдасига жами ****.******** доллари ундириш, ундирувни гаровдаги мол-мулкларга қаратиш тўғрисидаги ҳал қилув қарорини **** ижро этиш учун ижро **** бериш тўғрисидаги аризаси **** туманлараро иқтисодий судининг **** йил 30 ноябрь кунги **** билан қаноатлантирилган(****-сонлииқтисодийиш). Шунингдек, фуқаролик ишлари бўйича **** туманлараро судининг **** йил 27 октябрь кунги ҳал қилув қарори билан Ўзбекистон Республикаси Савдосаноат палатаси **** нинг даъвогар АТБ “****”филиали манфаатида жавобгарлар “****” масъулияти чекланган жамияти, “****” хусусий ****, “****” хусусий **** ва **** нисбатан кредит қарзини ундириш ва ундирувни гаров мулкларга қаратиш **** даъво аризаси қаноатлантирилган ва жавобгар “****” масъулияти чекланган жамиятинингдаъвогар АТБ “****”филиалига нисбатан **** йил 10 декабрда тузилган ****-сонли кредит шартномасига қўшимча битимни **** эмас деб топиш **** қарши даъво талабини қаноатлантириш рад қилинган. Ушбу ҳолатда ҳам кредит қарздорлигининг келиб чиқишига **** йил 15 июнда тузилган ****-сонли кредит шартномаси асос бўлганлиги, ушбу шартноманинг тузилганлиги даъвогар томонидан тан олинганлиги ва томонлар шартномавий ҳуқуқий муносабатга киришганлиги аниқланган. ИПКнинг73-моддасининг учинчи қисмига мувофиқ, фуқаролик ишлари бўйича суднинг ёки маъмурий суднинг қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори бошқа ишни кўраётган иқтисодий суд учун фуқаролик ишлари бўйича суднинг 5 ёки маъмурий суднинг ҳал қилув қарорида аниқланган ва ишда иштирок этувчи шахсларга тааллуқли бўлган ҳолатларга доир масалалар бўйича ****. Бундан ташқари, жавобгарга кредит маблағлари айнан ****-сонли кредит шартномасига асосан **** ишдаги даъвогар томонидан **** қилинган тўлов топшириқномалари, **** **** айланмаларидан кўчирмалар ва унга илова қилинган ҳужжатлар билан тасдиқланади. Ушбу ҳолатда****-сонли кредит шартномасиқонунга мувофиқ тузилган бўлиб, уни**** эмас деб топишга асос мавжуд эмас. Шунга кўра судлов ҳайъати,биринчи инстанция судидаъво аризани қаноатлантириш рад қилиш, шунингдек ИПК 25-моддаси биринчи қисмининг 1-бандиталабидан келиб чиқиб,даъвонинг **** филиалига қаратилган қисми бўйича иш юритишни тугатиш **** тўғри хулосага келгандеб ҳисоблайди. Апелляция инстанциясисудибиринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдириш тўғрисида асослантирилганқарор қабулқилган. ИПК****7-моддаси биринчи қисмининг1-бандигакўра,ишни тафтиш тартибида кўрадиган суд тафтиш тартибидаги шикоятни (протестни) кўриш натижалари бўйича ҳал қилув қарорини, қарорни ўзгаришсиз қолдиришга****. ИПК ****-моддасининг еттинчи қисмига мувофиқ, давлат божи тўлашдан озод қилинган давлат органлари ҳамда бошқа шахслар томонидан юридик шахслар ва фуқароларнинг манфаатларини кўзлаб **** этилган даъво талабларини қаноатлантириш рад этилган ёки улар қисман қаноатлантирилган ****, давлат божи манфаатлари кўзланиб даъво **** этилган шахслардан даъво талабларининг қаноатлантирилиши рад этилган қисмига мутаносиб равишда ундирилади. Баён этилганларга асосан,тафтиш инстанцияси суди иш бўйича қабул қилинган судқарорларини ўзгаришсиз қолдиришни,тафтишшикоятини қаноатлантиришни рад этишни, даъвогар томонидантафтишшикоятиучун тўланган41 2**** почта **** унинг зиммасида қолдиришни, даъвогардантафтишшикояти учун республика бюджетига 1**** **** сўм давлат божи ва Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозитига ишни видеоконференцалоқа режимида кўриб чиқиш билан боғлиқ**** 000сўм суд **** ундиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосан, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****,****,****9,****11-моддаларини қўллаб,тафтиш инстанциясисудлов ҳайъати Қ А Р О Р Қ И Л А Д И: **** туманлараро иқтисодий судининг **** йил 24 февраль кунги ҳал қилув қарори ва **** судининг иқтисодий ишлари бўйича судлов ҳайъатиапелляция инстанциясининг ****5 йил 23 апрелдаги қарори ўзгаришсиз қолдирилсин. Тафтиш тартибидаги шикоятниқаноатлантириш рад қилинсин. Почта **** тўланганлиги инобатга олинсин. Даъвогар “****” масъулияти чекланган жамиятидан республика бюджетига 1**** **** сўм давлат божи ундирилсин. 6 Даъвогар “****” масъулияти чекланган жамиятидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозитига****сўм суд **** ундирилсин. Қарор юзасидан ижро ****ларберилсин. Қарор қабул қилинган пайтдан бошлаб қонуний кучга киради. Қарорга норози тараф қарор устидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят қилишга (прокурор протест келтиришга) ****. Раислик қилувчи: **** ҳайъат аъзолари: **** ****