Реквизиты
Категория economic_new Номер дела 4-2203-2508/10423 Дата решения 11.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Ургенчский межрайонный экономический суд Судья ROZUMBETOV ELMUROD KAMILJANOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID ee80e02a-7267-4ec2-978f-8dd8afb649f4 Claim ID PDF Hash 5e946dd613248000... Загружено 10.04.2026 PDF
Ссылки на нормативные акты 1
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
онуни 9-моддаси онуни 9 law
Текст решения Оригинал (узб.)
****3-****-сонлииқтисодий иш Судья:**** БОҒОТТУМАНЛАРАРО ИҚТИСОДИЙ СУДИНИНГ **** (даъвони кўрмасдан қолдириш ****) Боғот тумани **** йил 11 ноябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нинг котиблигида,Боғот туман прокурори ****, даъвогар вакили **** (17.10.**** йилдаги ****-сонли ишончнома асосида)даъвогар **** вилояти қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида ҳудудий назорат инспекциясининг жавобгар«**** ***» масъулияти чекланган жамиятига нисбатан **** кўчаси 71,73,**** техник ва санитария ҳолатини ****, ўзбошимча эгалланган ертўлаларни очдириш, муҳандислик коммуникация тизимларига бориш имкониятини чеклаб қўйилган ҳолатларни бартараф қилиб, ертўлаларни аввалги ҳолатига қайтариш ҳамда Оқ-тепа маҳалласи, Ўзбекистон кўчаси 6,15,17-кўп хонадонли уйлар ва Навоий кўчаси 1-кўп хонадонли уйларнинг Хоразм вилояти ҳокимининг 13.10.**** йилдаги ****-Q/23-сонли қарори билан мулкдор номидан “**** ***” масъулияти чекланган жамиятига беркитиб берилган туташ ҳудудига жами 60 та қурилмаларни аввалги ҳолатига қайтариш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодий суди биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўрибчиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: *** хўжалигисоҳасидаҳудудийназорат инспекцияси(бундан кейинги матнда – даъвогар деб юритилади)«**** ***» масъулияти чекланган жамияти (бундан кейинги матнда –жавобгардеб юритилади)га нисбатан Боғот тумани, Хунарманд маҳалласи, Қалб гавҳари кўчаси 71,73,**** техник ва санитария ҳолатини ****, ўзбошимча эгалланган ертўлаларни очдириш, муҳандислик коммуникация тизимларига бориш имкониятини чеклаб қўйилган ҳолатларни бартараф қилиб, ертўлаларни аввалги ҳолатига қайтариш ҳамда Оқ-тепа маҳалласи, Ўзбекистон кўчаси 6,15,17-кўп хонадонли уйлар ва Навоий кўчаси 1-кўп хонадонли уйларнинг Хоразм вилояти ҳокимининг 13.10.**** йилдаги ****-Q/23-сонли қарори билан мулкдор номидан “**** ***” масъулияти чекланган жамиятига беркитиб берилган туташ ҳудудига жами 60 та қурилмаларни аввалги ҳолатига қайтаришнисўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида жавобгар қонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосан жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** иштироқ қилган даъвогар вакилитушунтириш бериб, ноқонуний қурилмалар фуқаролар томонидан қурилганлигини, қурилмаларни бузиш ва ер майдонларини олдинги ҳолатига келтириш юзасидан **** **** бўлган кўрсатма фуқароларга берилганлигини, судга шошма шошарлик билан даъво аризаси киритилганлигини, судга даъво аризасини киритишда хато ва камчиликларга йўл қўйилганлигинибилдирди. Суд,иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидагиларга кўра даъвони кўрмасдан қолдиришни лозим топади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, жавобгар томонидан Боғот тумани, Хунарманд маҳалласи, Қалб гавҳари кўчаси 71,73,****ер тўлалари ваОқ-тепа маҳалласи, Ўзбекистон кўчаси 6,15,17-кўп хонадонли уйлар ва Навоий кўчаси 1-кўп хонадонли уйларнинг туташҳудудида60 таноқонуний қурилмалар қурилганлиги қўрсатилган. Шундан кейин, даъвогар мазкур даъво аризаси билан судга мурожаат қилган. Суд қуйидаги асосларга кўра даъвони кўрмасдан қолдиришни лозим топади. Ўзбекистон ****ҳкамасининг 28.03.**** йилдаги ****-сонқарорига 1иловабилан тасдиқланган“Ўзбошимчалик билан қурилган бино ва иншоотларни аниқлаш ҳамда бартараф этишда давлат архитектура назоратини амалга ошириш тартиби тўғрисида”ги Низом (бундан буён матнда Низом деб юритилади)нинг 1-бандига кўра, ушбу Низом давлат архитектура назоратини амалга ошириш, ташкил этиш, ўтказиш, давлат архитектура назорати тадбирлари иштирокчиларининг ҳуқуқлари ва ****, ўзбошимчалик билан қурилган бино ва иншоотларни аниқлаш ҳамда бартараф этиш тартибини белгилаши ва ушбу соҳадаваколатли орган — Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги ҳамда унинг ҳудудий бўлинмалариэканлиги белгиланган. Мазкур Низом 21-бандига кўра, ваколатли орган бир иш куни ичида: аниқланган ҳолатлар бўйича «***» МАТдан фойдаланган ҳолда, 5бандда келтирилган асосларга кўра давлат архитектура назоратини ўтказади; объектни қуриш учун қонунчиликда назарда тутилган рухсат этиш хусусиятига эга ҳужжатларнинг мавжудлиги ҳамда қурилиш ишлари шаҳарсозлик тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ тарзда амалга оширилаётганлиги (оширилганлиги)ни аниқлайди; ўзбошимчалик билан қурилган бино ва иншоотни қурган шахсга мазкур қурилишнинг ноқонунийлиги ва унинг ҳуқуқий оқибатлари **** батафсил тушунтириш бериб, объектни 15 кун ичида ихтиёрий равишда бартараф этиш тўғрисида ушбу Низомга 3-иловага мувофиқ шаклдаги кўрсатма хати беради ва шу куннинг ўзида тўпланган материалларни планшетдан фойдаланган ҳолда, «Sh ff f Qurilish» МАТ орқали ваколатли органга юборади. ****-бандларига кўра, ўзбошимчалик билан қурилган бино ва иншоотни ихтиёрий равишда бартараф этиш учун берилган 15 кун муддат тугагандан сўнг, ихтиёрий бартараф этилмаган ****, ваколатли орган «Sh ff f Qurilish» МАТ орқали Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддаси учинчи қисмига мувофиқ, бино ва иншоотни бартараф этиш (бузиб ташлаш) тўғрисида даъво аризасини судга киритади. Ўзбошимчалик билан қурилган бино ва иншоотни бартараф этиш тўғрисидаги даъво аризасига ушбу Низомнинг 19-бандида назарда тутилган кўрсатма хати, ўзбошимчалик билан қурилган бино ва иншоотнинг жойлашув схемаси, бино ва иншоотнинг фотосуратлари (камида тўрт томонидан туширилган) ҳамда процессуал қонунчиликда назарда тутилган бошқа ҳужжатлар илова қилинади. Бироқ, даъвогартомонидан юқорида қайд этилганнизом талаблари асосидаобъектни 15 кун ичида ихтиёрий равишда бартараф этишюзасиданкўрсатмарасмийлаштирилмаганва жавобгарга белгиланган тартибда топширилмаган, яъни низони судгача ҳал қилиш чоралари кўрилмаган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодийпроцессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасининг 5-бандига кўра, даъвогар низони судгача ҳал қилиш (талабнома юбориш) тартибига риоя этмаган бўлса, башарти бу шу тоифадаги низолар учун қонунда ёки тарафлар шартномасида назарда тутилган бўлса, суд даъвони кўрмасдан қолдиради. Шунга асосан, суддаъвогар томонидансудгача ҳал қилиш чоралари кўрилмаганлиги сабабли, даъвони кўрмасдан қолдиришни ваишни кўриш билан боғлиқ суд **** даъвогарзиммасига юклашни лозим деб топади. ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси Давлат божи тўғрисидаги Қонуни 9-моддасининг141-бандига асосандавлат органлари — ўзбошимчалик билан қурилган иморатларни бузиш тўғрисидаги даъволар юзасидан давлат божини тўлашдан озод қилинган. Юқоридагиларни инобатга олиб, суд даъвони кўрмасдан қолдиришни, давлат божини ундирмасдан қолдиришни,даъво **** этишда олдиндан тўланган **** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдиришнилозим топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ва Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, суд ажримқилди: Даъво аризаси кўрмасдан қолдирилсин. Давлат божи ундирилмасдан қолдирилсин. Мазкур **** устидан бир ойлик муддатда апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****