Решение #2848659 Экономические

****4-2504/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қумқўрғонтумани ****5йил11 ноябрь Қумқўрғонтуманлараро иқтисодий суди судьясиТ.**** раислигида,судья ёрдамчисиИ.Поёновнинг котиблигида,Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатасиСурхондарёвилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар “HAKAMLAR ARBI RAJI MUHOKAMASI” масъулияти чекланган жамияти манфаатида,жавобгар“ASLIDDIN ELEGAN ”масъулияти чекланган жамиятидан**** сўм ҳакамлик йиғимива олдиндан тўланган****сўм почта **** ундириш тўғрисидагидаъво аризасибўйича қўзғатилган иқтисодий ишни тарафлариштирокисиз,Қумқўрғонтуманлараро иқтисодий судининг маъмурий биносида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а н д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатасиСурхондарёвилоят ҳудудий бошқармаси(бундан буён матнда палата-деб юритилади)даъвогар “HAKAMLAR ARBI RAJI MUHOKAMASI” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда даъвогар-деб юритилади)манфаатида даъво ариза билан судга мурожаат қилиб, жавобгар“ASLIDDIN ELEGAN ”масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жавобгар-деб юритилади)дан**** сўм ҳакамлик йиғимива олдиндан тўланган****сўм почта ****ундиришнисўраган. Ўзбекистон Савдо-саноат палатасиСурхондарёвилоят ҳудудий бошқармаси, даъвогарва жавобгар вакиллари суд **** **** ва жойи **** хабардорқилинган бўлсада, ўз вакили иштирокини таъминламади, бироқпалатадаъво аризасида ишнипалатавакилининг иштирокисиз кўришни сўраган. Шунингдек, даъвогар судга **** йил 27 октябрдаги ****-сонли илтимоснома (ариза) билан мурожаат этиб ишни даъвогар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Иш ҳужжатидатарафлартегишли тартибда хабардор қилинганлигини тасдиқловчи гибрид почта маълумотномаси мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси иккинчи қисмида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган даъвогар суд **** келмаса, даъвогарнинг ишни унинг йўқлигида кўриш тўғрисидаги аризаси бўлган ****, низо унинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин, учинчи қисмида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Шу боисдан, суд ишнитарафларвакилларининг иштирокисиз кўришни лозим деб топади. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб,далилларга ҳуқуқий баҳо берибқуйидаги асосларга кўра даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан аниқланишича, “HAKAMLAR ARBI RAJI MUHOKAMASI” масъулияти чекланган жамиятиҳузуридаги доимий фаолият кўрсатувчи ҳакамлик судининг ****5йил 26 сентябрдаги ҳал қилув қарорига асосан даъвогар“****”АТБнинг жавобгар“ASLIDDIN ELEGAN ”масъулияти чекланган жамияти ҳисобиданкредит қарздорлигини ундириш ва ундирувни гаров мулкига қаратиштўғрисидаги даъво аризасиқисманқаноатлантирилган ҳамда мазкур ҳал қилув қарорига асосан“ASLIDDIN ELEGAN ”масъулияти чекланган жамиятидан “HAKAMLAR ARBI RAJI MUHOKAMASI” масъулияти чекланган жамиятиҳузуридаги доимий фаолият кўрсатувчи ҳакамлик суди ҳисобига****сўмсўм ҳакамлик йиғимиундирилиши белгиланган бўлсада, жавобгар томонидан мазкурсўм ҳакамлик йиғимибугунги кунга қадар тўлаб берилмаган. Даъвогар ўз **** **** бўлсада, жавобгар ўзининг **** лозим **** **** ва****сўм ҳакамлик йиғимини тўлаб бермаганлиги сабабли тарафлар ўртасида ушбу низо келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддасига асосан, **** **** шартларига ва қонунчиликталабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса – иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “Иқтисодий судлар томонидан ҳакамлик муҳокамаси билан боғлиқ ишларни кўришда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги ****-сонли қарорининг 5.1-бандида судларга тушунтирилсинки, низони ҳакамлик судида ҳал қилиш билан боғлиқ **** ҳакамлик суди фойдасига ундириш талаби ИПКнинг29-бобида белгиланган қоидалар асосида кўриб чиқилмайди, шу боис, низони ҳакамлик судида ҳал қилишда тарафлар томонидан тўланиши лозим бўлган **** тўлаш ҳакамлик суди томонидан кечиктирилган ****, ҳакамлик судини ташкил этган юридик шахс ҳакамлик муҳокамасининг тегишли тарафидан ушбу **** ундиришни сўраб ваколатли судга умумий тартибда даъво аризаси билан мурожаат қилишга ****деб тушунтириш берилган. ИПКнинг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаб ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Суд, жавобгарнинг даъвогардан даъво аризасида кўрсатилган миқдорда ****сўм ҳакамлик йиғимибўйича қарзи мавжудлиги“HAKAMLAR ARBI RAJI MUHOKAMASI” масъулияти чекланган жамиятиҳузуридаги доимий фаолият кўрсатувчи ҳакамлик судининг ****5йил 26 сентябрдаги ҳал қилув қарорива бошқа далиллар йиғиндисибилан тўлиқ ўз тасдиғини топган деб ҳисоблайди. Юқоридаги асосларга кўра,суд жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига ****сўмҳакамлик йиғимини тўлиқ ундиришни лозим топади. ИПКнинг 74-моддасига мувофиқ суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради.Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаиназаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи-назаридан баҳоланиши лозим.Агар текшириш натижасида далилнинг **** тўғри келиши аниқланса, у ишончли деб тан олинади. ИПКнинг ****-моддасибиринчиқисмидасуд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бироқ,Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи” тўғрисидаги Қонунига кўра, бандида мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи тўланиши қайд этилган. Юқоридагиларга асосан,ФКнинг ****-моддаси, Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “Иқтисодий судлар томонидан ҳакамлик муҳокамаси билан боғлиқ ишларни кўришда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги ****-сонли қарориҳамда ИПКнинг 68,74,****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қа р о рқи л а д и: Даъво аризаси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар“ASLIDDIN ELEGAN ”масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан “HAKAMLAR ARBI RAJI MUHOKAMASI” масъулияти чекланган жамияти фойдасига**** сўм ҳакамлик йиғимива олдиндан тўланган ****сўм почта ****; Республикасибюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхаси тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори устидан Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****