Решение #2848721 Экономические

****3-2501/****-сонлииқтисодий иш Судъя:А.Туракулов ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил11 ноябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судьяА.Туракуловраислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида,даъвогар вакилисуд тугатиш бошқарувчиси ****, даъвогар вакили *** иштирокидадаъвогар«***»фермер хўжалигинингжавобгар«***»**** СКдан 451 **** ****сўмсуғурта мукофотиниундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: «***» фермер хўжалиги(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)Боғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«***» **** СК (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан****сўмсуғурта мукофотини ундиришни сўраган. Суднинг ****5йил7 ноябрдаги **** билан ишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида «**** ****»АТБжалб этилган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвони қуллаб қувватлаб, даъво аризани қаноатлантиришнисўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисидажавобгарва учинчи шахсқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, уларнинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосанжавобгарваучинчи шахсвакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд, ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексинингбундан буён матнда ФК деб юритилади)8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, Хоразм вилоят Янгиариқ туман “Қўриқтом” маҳалласида пахта-ғалла йўналишида фаолият юритган «***» фермер хўжалиги ҳамда “****” АТБ Янгиариқ филиали ўртасида **** йил 19январда №33-F/**** Р****-сони Пахта ҳомашёси етиштириш учун **** сўмга Кредит шартномаси тузилган бўлиб, «УйғурОлтин Пахта» фермер хўжалигигаПахта хомашёси етиштириш учун кредит ****. Ушбу кредит шартноманинг таъминоти сифатида **** йил 03 апрелда №****-сонли кредит қайтмаслик ҳатаридан суғурталаш«***» **** СК, “****” АТБ Янгиариқ филиали ҳамда«***» фермер хўжалиги ўртасида имзоланган шартномага асосан«***» фермер хўжалигига кредит қайтмаслик хатаридансуғурталаш бўйича ****-сонли МI**** сўммаси **** сўмлик ****сонлиМI**** сўммаси **** сўмлик суғурта полиси берилган.**** йил 06июнрдаги №****-сонли кредит қайтмасликхатаридан суғурталашшартномасига асосан суғурта сўммаси **** сўмE L-****-сонлиэлектрон суғуртаПОЛИСИ ҳамда суғурта суммаси **** сўм********6-сонли электрон суғурта ПОЛИСИ олинган. Шундан кейин,«***» фермер хўжалигинингжавобгар«***» **** СКдан ****сўмсуғурта мукофотиниундиришни сўраган. Бироқ,«***» фермер хўжалигитомонидан талабнома жавобсиз ва ижросиз қолдирилган. Шу боис, даъвогар мазкур даъво талаби билан судга мурожаат қилган. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар мулкий суғурта шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, суғурта қилдирувчи (наф олувчи)нинг суғурта натижасида қопланган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи тўланган сумма доирасида суғурта товонини тўлаган суғурталовчига ўтади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак Бундай ҳолатда суд даъвогарнингдаъво талабиниасосли деб ҳисоблайди,унитўлиққаноатлантиришни ва ушбу қисм юзасидан суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирокэтувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосинитўлиққаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига****сўм ва 34****сўм почта **** ундиришни,жавобгардан Республика бюджетига ****сўм давлат божи ундиришни лозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъво талабитўлиққаноатлантирилсин. жавобгар«***» **** СК ҳисобидан«***» фермер хўжалигифойдасига**** **** ****сўм суғурта мукофотива41 200сўм почта ****ундирилсин. «***» **** СК дан Республика бюджетига9**** ****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****лариберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья А.Туракулов