Решение #2848745 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья – **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Жиззахшаҳри **** йил 11 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси ****ғунбоевнинг котиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар “MASTER SYSTEM EAST” **** манфаатида жавобгар “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** нисбатан даъво ариза бўйича иқтисодий ишни даъвогар “MASTER SYSTEM EAST” **** вакили ****қов (раҳбар) ва жавобгар “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** вакиллари **** (раҳбар), **** ҳисобчи (ишончнома асосида) иштирокида, Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида, видеоконференцалоқа режимида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И К Л А Д И: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар “MASTER SYSTEM EAST” **** манфаатида (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) ва “E O POLIMER OMFORT” **** (кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади) ўртасида 30.05.**** йилда №****-сонли маҳсулот етказиб бериш шартномаси имзоланган. Мазкур шатномага кўра даъвогар пластик қувурлар (барча турларидан), томчилатиш ва пургагичли суғориш тизимлари, маҳсулоти етказиб бериш ****, ўз навбатида жавобгар эса етказиб берилган маҳсулотларини қабул қилиб олиш ва уларга **** тўлаш **** олган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили ****қов (раҳбар) ўз кўрсатмасида, даъво талабларини қўллаб-қувватлаб, ташкилоти томонидан 19.06.**** йилдаги 6-сонли ҳисоб фактурасига асосан 76 **** **** сўмлик, 19.06.**** йилдаги 7-сонли ҳисоб фактурасига асосан 1 **** **** **** сўмлик, 20.06.**** йилдаги 9-сонли ҳисоб фактурасига асосан **** **** **** сўмлик жами 1 **** **** **** сўмлик маҳсулотлар “E O POLIMER OMFORT” **** етказиб берилган маҳсулотлар қиймати тўлиқ тўланмаслик натижасида 1 **** **** **** сўм қарздор бўлиб қолгани ва ушбу қарздорлик бўйича “MASTER SYSTEM EAST” ****, “E O POLIMER OMFORT” **** ва “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** ўртасида 16.12.**** йилда қарздорликни ўтказиш бўйича 3 томонлама битим 23.09.**** йилда электрон шакилда имзоланганлиги ушбу битимнинг 1-бандида, “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** 30.05.**** йилда №****-сонли маҳсулот етказиб бериш шартномаси бўйича “E O POLIMER OMFORT” **** барча **** ****, шу жумладан етказиб берилган маҳсулотлар учун тўловни амалга оширишни ўз зиммасига олганлиги инобатга олиб даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришнисўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили **** (раҳбар), ўз кўрсатмасида, даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни рад этишни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили **** (ҳисобчи) ўз кўрсатмасида, “MASTER SYSTEM EAST” ****, “E O POLIMER OMFORT” **** ва “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** ўртасида 16.12.**** йилда қарздорликни ўтказиш бўйича 3 (уч) томонлама битим 23.09.**** йилда электрон шаклда имзоланган маълум қилиб, даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни рад этишни сўради. Аниқланишича “MASTER SYSTEM EAST” **** томонидан19.06.**** йилдаги 6-сонли ҳисоб фактурасига асосан 76 **** **** сўмлик, 19.06.**** йилдаги 7-сонли ҳисоб фактурасига асосан 1 **** **** **** сўмлик, 20.06.**** йилдаги 9-сонли ҳисоб фактурасига асосан **** **** **** сўмлик жами 1 **** **** **** сўмли маҳсулотлар “E O POLIMER OMFORT” **** етказиб берилган маҳсулотлар қиймати тўлиқ тўланмаслик натижасида 1 **** **** **** сўм қарздор бўлиб қолган. Ушбу қарздорлик бўйича “MASTER SYSTEM EAST” ****, “E O POLIMER OMFORT” **** ва “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** ўртасида 16.12.**** йилда қарздорликни ўтказиш бўйича 3 (уч) томонлама битим 23.09.**** йилда электрон шакилда имзоланган, ушбу битимнинг 1-бандида, “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** 30.05.**** йилда №****-сонли маҳсулот етказиб бериш шартномаси бўйича “E O POLIMER OMFORT” **** барча **** ****, шу жумладан етказиб берилган маҳсулотлар учун тўловни амалга оширишни ўз зиммасига олган. Шундан кейин “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** томонидан 01.09.**** йилда **** **** сўм пул маблағи, 16.12.**** йилда қарздорликни ўтказиш бўйича 3 (уч) томонлама битимга асосан даъвогар ҳисоб **** ўтказиб берилган. “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** етказиб берилган маҳсулотлар қиймати тўлиқ тўланмаслик натижасида даъвогардан 1 **** **** сўм қарздор бўлибқолган Даъвогар “MASTER SYSTEM EAST” **** судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** қолган 1 **** **** **** сўм асосий қарз ва **** **** **** сўм пеня ундириш тўғрисида судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Суд, тарафлар вакилларининг кўрсатмасини тинглаб, **** таҳлил қилиб, ишга **** қилинган ҳужжатлар ва далилларга тегишли баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даьво аризани қисман қаноатлантиришни лозим дебҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (кейинги ўринларда ФК деб юритилади) ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим **** **** керак, ушбу кодекснинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасига кўра, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Ўзбекистон Республикаси Олий судиниг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги Пленумининг **** йил 15 июндаги ****-сонли Қарориниг 12-бандига қўра, Ўзбекистон Республикасининг ****моддасига асосан, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқа тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун жавоб беради.Қарздор **** лозим **** **** учун ўзига боғлиқ бўлган ҳамма чораларни кўрганлигини исботласа, у айбсиз деб топилади. Шу боис суд, даъво талабининг асосий қарз 1 **** **** сўм ундириш талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топди. Шунингдек, даъво талабида жавобгардан тўлов кечиктирилган кунлар **** сўм пеняни ундириш ҳам сўралган. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар кредитор қасддан ёки эҳтиётсизлик туфайли **** **** мумкин бўлмаслиги юз беришига ёки **** туфайли етказилган зарар миқдорининг кўпайишига кўмаклашган бўлса, шунингдек кредитор **** **** етказилган зарарни камайтириш чораларини қасддан ёки эҳтиётсизлик туфайли кўрмаган бўлса, суд ишнинг ҳолатларига қараб тўланадиган **** миқдорини камайтиришга ёки кредиторга **** тўлашни батамом рад этишга ****. ФКнинг ****-моддасида эса, агар тўланиши лозим бўлган неустойка кредиторнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиблиги кўриниб турса, суд неустойкани камайтиришга **** эканлиги, бунда қарздор **** қай **** ****, **** иштирок этаётган тарафларнинг мулкий аҳволи, шунингдек кредиторнинг манфаатлари эътиборга олиниши кераклиги кўрсатилган. Даъвогар қарзни ўз **** ундириш чорасини кўрмаганлиги, пенянинг вужудга келиши ва кўпайишига сабаб бўлганлини инобатга олиб, суд, даъво талабидаги жаримани камайтиришни ва жавобгардан даъвогар фойдасига **** сўм пеня ундиришни лозим деб топди. Баён этилганларга кўра, ва Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига мувофиқ, суд жавобгардан даъвогар фойдасига 1 **** **** сўм асосий қарз, **** **** сўм пеня ва олдиндан тўлаб чиқилган **** сўм почта **** ҳамда Республика бюджетига 53 **** сўм давлат божи ундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг ****, ****, ****, ****, ****-моддалари, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб,суд Қ А Р О Р Қ И Л Д И: Даъво ариза қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** ҳисобидан даъвогар“MASTER SYSTEM EAST” **** фойдасига 1 **** **** **** сўм асосий қарз, **** **** **** сўм пеня ва олдиндан тўлаб чиқилган 41 **** сўм почта ****ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** ҳисобидан Республикабюджетига **** сўм давлат божи ундирилсин. Жавобгар “AGROLUKSTEXXIZMAT” **** ҳисобидан Олий суддепозитига ****.**** сўм видеоконференцалоқа **** ундирилсин. Ҳал қилув қарори тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан сўнг ижро **** берилсин.Ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) бериши ёки биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой муддат ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Раислик қилувчи, судья ****