Решение #2848994 Экономические

****3-****/****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанцияда судида ишни кўрган судья –**** Апелляция инстанциясида маърузачи судья – **** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ Жиззах шаҳар 2****йил11 ноябрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари **** ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси **** котиблигида, ****иштирокида, аризачи**** ўзини тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидагиаризаси бўйича қабул қилинганЗомин туманлараро иқтисодий судининг **** йил 7 октябрдаги ҳал қилув қарори устиданаризачи**** томонидан берилган апелляция шикоятини суд биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: фуқаро **** Жиззах вилояти, Зомин туманида, **** йил 5 августда туғилган, миллати ўзбек, маълумоти ўрта махсус, оилали, тўрт нафар фарзанди бор, Жиззах вилояти, Зомин тумани, Халқобод маҳалла фуқаролар йиғини, Гулбулоқ кўчаси **** истиқомат қилади. Фуқаро**** “ТВС NK” акциядорлик тижорат баникидан **** йил 6 февралдаги ****-сонли онлайн микроқарз шартномасига асосан 49.****.**** сўм миқдорида кредит олган ҳамда мазкур кредит қарздорлиги бўйича фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли суд буйруғига асосан “ТВС NK” акциядорлик тижорат баники фойдасига 51.****.**** сўм ва 18.**** сўм суд **** ундириш белгилан. Бундан ташқари, фуқаро **** фуқаро **** **** йил 18 июлда 4.**** **** доллар миқдорида қарз, шунингдек, фуқаро Хўжанов ****дан 50.****.**** сўм миқдорида қарз олган. Шунингдек, фуқаро Исканов Сайдали Бўрибоевичнинг ҳисобидан Жиззах вилояти Иқтисодиёт ва молия бош бошқармасининг фойдасига 2.****.**** сўм миқдорида қарздорлик ундириш юзасидан фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли суд буйруғи чиқарилган. Натижада, фуқаро Исканов Сайдали Бўрибоевич (бундан буён матнда қарздор деб юритилади) томонидан Зомин туманлараро иқтисодий судигаариза билан мурожаат қилиб, ўзини тўловга қобилиятсиз деб топишни ва тегишли тартиб-таомилни қўллашни сўраган. Суднинг **** йил 8 августдаги **** билан тўртинчи тоифали суд бошқарувчиси аттестатига эга бўлган суд бошқарувчиси **** молиявий бошқарувчи этиб тайинланган. Зомин туманлараро иқтисодий судининг **** йил 7 октябрдаги ҳал қилув қарори билан аризани қаноатлантириш рад этилган. Апелляция шикоятида судининг ****йил 7октябрдаги ҳал қилув қарорини ўзгартириб, аризани қаноатлантиришсўралган. Суд **** **** ва жойи тўғрисида белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада,суд бошқарувчиси ****суд **** иштирок этмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасига асосан, судлов ҳайъати мазкур ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб топди. Суд **** иштирок этган қарздор **** олинган кредит қарзини, фуқаролардан олинган қарзларини тўлашга имкони йўқлигини, қарздорликни ундириш бўйича суд ҳужжатлари мавжудлигини, бугунги кунда ишламаслигини, тўрт нафар фарзанди борлигини, олти ой муддат беришни, кейинчалик ишлаб барча қарзларини тўлашини апелляция шикоятини қаноатлантиришни сўради. Судлов ҳайъати қарздорнинг тушунтиришларини тинглаб, апелляция шикоятида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра, ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, апелляция шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни лозим топди. Ишдагиҳужжатлар ва суд **** муҳокамасидан аниқланишича, қарздор жисмоний шахс сифатида “ТВС NK” акциядорлик тижорат **** **** йил 6 февралдаги ****-сонли онлайн микроқарз шартномасига асосан 49.****.**** сўм миқдорида кредит олган. Мазкур кредит қарздорлиги бўйича фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли суд буйруғига асосан “ТВС NK” акциядорлик тижорат **** фойдасига 51.****.**** сўм қарздорлик ундириш белгиланган. Бундан ташқари, фуқаро **** **** йил 18 июлда 4.**** **** доллар миқдорида қарзи, фуқаро Хўжанов ****дан 50.****.**** сўм миқдорида қарзи, Жиззах вилояти Иқтисодиёт ва молия бош бошқармасининг фойдасига 2.****.**** сўм қарздорлик ундириш юзасидан фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли суд буйруғи чиқарилган. Мазкур ҳолатда қарздорнинг ****.****.**** сўм қарзи мавжуд бўлиб, шундан 55.****.**** сўм қарига суднинг ижро ҳужжати чиқарилган. Молиявий бошқарувчининг **** йил 8 сентябрда кредиторлар билан ўтказилган йиғилишда барча кредиторлар жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топишга қарши овоз берганлигини маълум қилган. Ўзбекистон Республикаси “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Қонуни (бундан буён матнда Қонун деб юритилади) ****-моддасида, қарздор жисмоний шахснинг пул **** бўйича кредиторлар талаблариниқаноатлантиришга ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимлар бўйича ўз **** тўлиқ **** **** қодир эмаслиги, агар тегишли **** ва (ёки) тўлов **** юзага келган кундан эътиборан уч ой ичида қарздор жисмоний шахс томонидан **** ҳамда қарздор жисмоний шахсга нисбатан талаблар базавий ҳисоблаш миқдорининг камида икки юз баробарини ташкил этса, қарздор жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари ҳисобланади деб белгиланган. Ўрганиш таҳлил натижаларига асосан қарздорнинг кредиторлар талаблари реестрига асосан фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли суд буйруғига асосан “ТВС NK” акциядорлик тижорат **** фойдасига 51.****.**** сўм қарздорлик ҳамда фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли суд буйруғига асосан қарздор Исканов Сайдали Бўрибоевичнинг ҳисобидан Жиззах вилояти Иқтисодиёт ва молия бош бошқармасининг фойдасига 2.****.**** сўм ундириш белгиланганлигини ва бу бўйича ижро ҳужжатлари **** ижро бюросининг тегишли бўлимларига юборилганлиги, шунингдек, фуқаро **** **** йил 18 июлда 4.**** **** доллар қарз олганлигини ва қарз олганлигини тасдиқловчи видеотасвир қайд қилинганлигини, шунингдек фуқаро Хўжанов ****дан 50.****.**** сўм миқдорида қарз олганлигини ва қарз олганлигини тилхат орқали қайд қилинганлиги аниқланган. Бундан кўринадики, жисмоний шахс сифатида қарздорлик суммаси бўйича суднинг ижро ҳужжатларига асосан ундириш белгиланган жами қарздорлик сумммаси 53.****.**** сўмни ташқил килиши ва фуқаролар **** олинган 4.**** **** доллари ҳамда Хўжанов ****дан олинган 50.****.**** сўм қарздорлик суммаларини ундириш юзасидан кредиторлар томонидан судга даъво аризаси билан мурожаат қилмаганлиги ёки тегишли тартибда суд томонидан чиқарилган ижро ҳужжатлари мавжуд эмас. Шунингдек, молиявий бошқарувчи **** томонидан **** йил 11 августдаги ****/ЗС-сонли хат билан **** ижро бюросининг Жиззах вилоят бошқармасига мурожаат қилганлиги, ушбу мурожаатида Қонун талабларига кўра, иқтисодий суд томонидан қарздорни тўловга қобилиятсиз деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисидаги қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан қарздорни ишларини бошқариш тугатиш бошқарувчига юклатилади, шунингдек қарздорнинг мол-мулкини бошқариш ва тасарруф этиш бўйича мулкдорнинг ваколати тугатилиши белгиланганидан келиб чиқиб, қарздорга оид ижро этилиши лозим бўлган барча турдаги ижро ҳужжатларини ижросини тўхтатишни ҳамда ижро ҳужжатларини тугатиш бошқарувчига расман **** этишни сўраган. **** ижро бюроси Зомин туман бўлимининг **** йил 27 августдаги ****-сонли жавоб хатига асосан фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли ижро **** асосан қарздордан ундирувчи “ТВС NK” акциядорлик тижорат **** фойдасига 51.****.**** сўм қарз ва 18.**** сўм почта **** ундириш тўғрисидаги ижро ҳужжати бўлим иш юритувига**** йил 15 майда келиб тушганлигини ва Ўзбекистон Республикаси “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонуни 23, 86-моддаларига асосан ижро ишини қўзғатиш тўғрисида қарор қабул қилганлигини, Зомин туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли қарорига асосан қарздор Исканов Сайдали Бўрибоевич **** деб эътироф этилганлиги сабабли Ўзбекистон Республикаси “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонунининг 62-моддасига асосан фуқаролик ишлари бўйича Зарбдор туманлараро судининг **** йил 10 апрелдаги ****-сонли ижро ҳужжати **** йил 27 августдаги қарори билан тамомланганлигини маълум қилган. Қонуннинг ****-моддаси тўртинчи қисмида, агар бошқача ҳолат исботланмаган бўлса, қуйидаги ҳолатлардан **** биттаси мавжуд бўлган **** жисмоний шахс тўловга қобилиятсиз деб ҳисобланади, пул **** ва (ёки) солиқлар ҳамда йиғимларни тўлаш бўйича **** умумий суммасининг ўн фоизидан кўпроғи бундай **** **** керак бўлган кундан эътиборан бир ойдан ортиқ **** давомида ****, жисмоний шахс қарзининг миқдори унинг молмулки қийматидан ортиқ бўлганда, ижрога доир иш юритишни жисмоний шахсда мол-мулк мавжуд эмаслиги муносабати билан тугатиш тўғрисида қарор мавжуд бўлганда деб белгиланган. Бундан ташқари, Қонуннинг ****-моддасида суднинг жисмоний шахсни тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризани қаноатлантиришни рад этиш **** қарори қуйидаги шартлардан бири мавжуд бўлган **** қабул қилинади жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисида бошқа иш мавжуд бўлса, жисмоний шахснинг тўловга қобилиятсизлиги аломатлари йўқ бўлса, ушбу Қонун ****-моддасининг тўртинчи қисмида кўрсатилган асослар бўлмаса, кредиторнинг ёки тегишли ваколатли органнинг аризасида кўрсатилган талаблар тўловга қобилиятсизлик тўғрисидаги ариза берилган санада суднинг қонуний кучга кирган қарори билан тасдиқланмаган бўлса ҳамда кредитор ёки тегишли ваколатли орган ва жисмоний шахс ўртасида даъво иши тартибида ҳал этилиши лозим бўлган ҳуқуққа оид низо мавжуд бўлса деб белгиланган. Биринчи инстанция суди қайд этилган ҳолатларниҳамда қарздорнингмол-мулки йўқлиги учун Ўзбекистон Республикаси “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжутларини ижро этиш тўғрисида”ги Қонунга асосан ижрога доир иш юритишни жисмоний шахсда мол-мулк мавжуд эмаслиги муносабати билан тугатиш тўғрисида қарор қабул қилинмаганлигиниинобатга олиб, қарздорни ўзини тўловга қобилиятсиз деб топиш тўғрисидаги аризасини қаноатлантиришни рад этиш **** қонуний тўхтамга келган. Мазкур ҳолатда ҳал қилув қарори қонун ҳужжатлари талабларига риоя қилинган ҳолда қабул қилинган бўлиб, суд томонидан иш учун аҳамиятли ҳолатлар тўлиқ аниқланган, хулосалар эса иш ҳолатларига мувофиқлиги сабабли, суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартиришга асослар мавжуд эмас. ИПК****-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига кўра, апелляция инстанцияси суди апелляция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****. Қайд этилганларга кўра, судлов ҳайъати Зомин туманлараро иқтисодий судининг **** йил 7 октябрдаги ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, апелляция шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни, ИПК****-моддасига мувофиқ, ишни апелляция инстанциясида кўриш билан боғлиқ ихтиёрий тўланган ****.**** сўм давлат божи ва 41.**** сўм почта **** аризачи зиммасида қолдиришни лозим топади. Юқоридагиларга кўра, ИПК****,****, ****, **** ва ****,****моддаларини қўллаб, судлов ҳайьатиқуйидагиларни қ а р о р қ и л а д и: Зомин туманлараро иқтисодий судининг**** йил 7 октябрдагиҳал қилув қарори ўзгаришсиз, аризачи **** апелляция шикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Қарор қабул қилинган **** бошлаб қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида Жиззах вилоят судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин. Раислик этувчи И.Умаров ҳайъат аъзолари **** ****