Решение #2849041 Экономические

4-****-****/****-сонлииқтисодий иш Судья:А.Туракулов ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил11 ноябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судьяА.Туракуловраислигида, судья ёрдамчисиУ.Зариповнингкотиблигида, даъвогар вакили ***(****йил 07январдаги 03-08/8****-сонлиишончнома асосида) иштирокида,ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси *** бошқармасинингдаъвогар«****» АТБманфаатида жавобгар«****»маъсулияти чекланган жамияти ва шерик жавобгар *** фермер хўжалигигаров мулкиҳисобидан 19****,39сўм**** доллари,хисобланган фоиздан****,73 **** ундириш тўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодийсудининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд ****кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси *** бошқармаси(бундан буён матнда – Палата деб юритилади)«****» АТБ(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) манфаатидаБоғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«****»маъсулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади),*** фермер хўжалиги(бундан буён матнда – шерик жавобгар деб юритилади)дан 19****,**** **** доллари, хисобланган фоиздан ****,73 **** ундиришнисўраган. Палата ўз даъво аризасида ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида жавобгарва шерик жавобгар вакиллариқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакиллари иштирок этмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосан палата ва жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** даъвогар вакили билдирилган талабларни қўллаб-қувватлаб, даъвони қаноатлантиришнисўради. Суд, ишда иштирок этувчидаъвогарвакилини тинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвониқисманқаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбуКодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** кредит шартномасидан келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддаси асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, тарафлар ўртасида 2021йил03 августдакредит шартномаси тузилган.Шартномага асосан жавобгарга60ой муддатга 12ой имтиёзли давр билан йиллик 9 (тўққий)фоизустама **** тўлаш шарти биланиссиқхона учун сув тозалаш апарати ва кокосавой субстартсотиб олиш учун **** (эллик минг)**** доллари миқдоридакредитмаблағи****. Шартноманингталабларига кўра,жавобгар асосий кредит қарз ва унга ҳисобланган фоизларнишартномага кўрсатилганжадвалга асосан белгиланган муддатлардатўлаш **** олган. Бироқ,жавобгар томонидан график бўйича тўланиши лозим бўлгантўловқайтарилмаган ва натижада жавобгарнинг **** олдида асосий кредитдан****,39 **** доллари графикқарздорлик ****,73 **** доллари хисобланган фоиз тўловларитўланмаганлиги учунмуддати ўтган қарздорлик вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз қолдирилган. Шундан кейин, Палата **** манфаатида судга юқоридаги талаблар билан мурожаат қилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг5.1.3-бандига кўра,қарз олувчи томонидан тўлов **** **** ****кредитлашни тўхтатиш ва фоизларни ҳамда кредит бўйича асосий қарзни муддатидан олдин ундириши мумкинлиги белгиланган. Жавобгарнингбелгиланган муддатларда кредитга ҳисобланган фоизларини тўламаганлиги ишдаги далиллар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Ушбу ҳуқуқ нормаларига асосланиб, суд даъвогарнинг муддатидан олдин асосий кредит қарз ва кредит фоизи ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди. Даъвогар томонидан**** йил 11 ноябр кунидаги**** қилинган**** сонлимаълумотга кўра, суд муҳокамаси кунига қадар жавобгар томонидантўловқисманамалгаоширилганлигияъни суд **** кунига қадар жавобгарнинг **** олдидаги қарздорлиги **** **** доллари, ҳисобланган фоиз**** **** долларини ташкил қилганлигимаълум қилинган. Шу сабабли суд, даъво талаблариниқисманқаноатлантиришни, жавобгарва шерик жавобгарҳисобидан даъвогар фойдасига**** **** доллари, хисобланган фоиз **** **** доллари ва суд харжатларини жавобгар зиммасиданундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосиниқисманқаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. «****»маъсулияти чекланган жамияти ва шерик жавобгар *** фермер хўжалигининггаров мулки ҳисобидан «****» АТБфойдасига17296сўм **** доллари, хисобланган фоиздан********ва41 2**** почта **** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. «****»маъсулияти чекланган жамиятиданРеспублика бюджетига****,9 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуяний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья А.Туракулов