Решение #2849212 Экономические

****-сонли иқтисодий иш Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ **** тумани **** йил ** ноябрь **** туманлараро иқтисодий суди, судья ****нинг раислигида, ****нинг котиблигида, даъвогар ****нинг жавобгар “****” фермер хўжалигига нисбатан берган даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни,**** туман прокурорининг ёрдамичи ****, **** вакили ****қов (**** йил 8 октябрдаги ****-сонли ишончнома асосида), “****” фермер хўжалиги вакиллари **** (**** йил 17 октябрдаги ишончномага асосан), ****қулов (**** йил 1 августдаги ишончномага асосан), учинчи шахслар**** тумани қишлоқ хўжалиги бўлими вакили **** (**** йил 11 ноябрдаги ****-сонли ишночномага асосан), **** ва **** деҳқон хўжаликлари иштирокида, ****туманлараро иқтисодий суди биносидаги очиқ суд **** муҳокамасида кўриб чиқиб, суд қуйидагиларни а н и қ л а д и: **** туманлараро иқтисодий судига даъвогар **** ****(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) жавобгар“****” фермер хўжалиги (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан даъво аризаси билан мурожаат қилиб, даъво талабида деҳқон хўжалигини юритиш **** “Е-Аукцоин”га ****гектар сувли ер майдони жавобгар томонидан ўзбошимчалик билан эгаллаб олиниб, фойдаланиб келанаётганлиги сабабли ушбу ер майдонидан жавобгарни **** тартибда чиқаришни сўраган. Суднинг **** билан ишга Давлат кадастрлар палатаси **** вилоят бошқармаси **** туман филиали, **** тумани қишлоқ хўжалиги бўлими, ****, ****, **** деҳқон хўжаликларинизонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб қилинган. Суд муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида хабардор қилинган учинчи шахслар Давлат кадастрлар палатаси **** вилоят бошқармаси **** туман филиали, ****, ****, ****, , **** деҳқон хўжаликлари суд **** узрсиз сабаблар билан вакил иштирокини таъминламади. Бундай ҳолатда суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****,****-моддаларига асосланиб, ишни уларнинг вакиллари иштирокисизишдагимавжудҳужжатлар асосида кўриб чиқишни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили судга кўрсатма бериб, даъво талабини қувватлаб, даъво аризасида келтирилган **** такрорлаб, даъво аризани қаноатлантиришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакиллари судга берган ўз кўрсатмасида, даъво аризага нисбатан эътироз билдириб, **** жавобгар томонидан туман ҳокимлигига 34-дала контуридаги 2,1 гектар ермайдонини захирага олиш тўғрисида ариза берилганлигини, бироқ 2,1 гектар ер майдони контурнинг ўртасидан **** олиниб ҳатоликка йўл қўйилганлиги, аслида ушбу ер майдони дала четидан **** берилганлиги, деҳқон хўжаликлари томонидан ер майдонига сув бостирилиши оқибатида жавобгарга зарар етказиб келаётганлигини маълум қилиб, даъво аризасини қаноатлантиришни рад этишни сўрашди. Суд **** иштирок этган учинчи шахс**** тумани қишлоқ хўжалиги бўлими вакили ўз кўрсатмасида, 34-дала контуридан **** 2,1 гектар ер майдони, жавобгарнинг аризасига асосан туман ҳокимлиги захирасига олинганлиги, деҳқон хўжаликлари томонидан жавобгарга зарар етказмаслигини маълум қилиб, қонуний қарор қабул қилишни сўради. Суд **** иштирок этган прокурор ёрдамчиси ўз фикрида даъво аризасини қаноатлантиришни сўради. Суд,тарафлар вакилларининг кўрсатмаларини тинглаб, прокурорнинг фикрини эшитиб, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, қуйидаги асосларга кўра, даъво талабини қаноатлантиришни, суд **** эса жавобгар зиммасига юклашни лозим деб ҳисоблайди. Ишдаги ҳужжатлардан ва суд **** муҳокамасидан аниқланган ҳолатлардан маълум бўлишича,**** тумани ҳокимининг **** йил 26 мартдаги Қ-****-сонли қарори билан жавобгарга “****” СИУ, “****” массивидан ****к-дала контурларидан жами 48,9 гектар ер майдони ****. **** тумани ҳокими ва жавобгар ўртасида **** йил 18 апрелда ****-сонли ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси тузилган ва ушбу шартнома давлат рўйхатидан ўтказилган. Мазкур шартномага асосан жавобгарга **** тумани “****” массивида жойлашган ****к-дала контурларидан жами 48,9 гектар ер майдони пахта-ғаллачилик учун 31 йил муддатга ижарага берилган. Жавобгар **** йил 17 январдаги туман ҳокимлигига 1-сонли ариза билан мурожаат қилиб, унга кўра жавобгарга тегишли бўлган 34-контурдаги 2,1 гектар ер майдони туман ҳокимлиги захирасига олишни сўраган. **** вилоят ҳокимининг **** йил 21 январдаги ****-Q-/22-сонли қарорида **** туман ҳокимлигининг **** йил 17 январдаги ****-сонли хати ва Ҳалқ депутатлар **** тумани Кенгашининг **** йил 18 декабрдагиVI-****-К/21-сонли қарори маълумот учун қабул қилиниб, **** туманидаги мавжуд фермер хўжаликлари ва бошқа қишлоқ ҳўжаликлари корхонларига тегишли ер майдонларидан қисман туман ҳокимлиги захира ер майдонига қайтарилаётган жами ****,3 гектар ер майдонлари ҳамда қисман туман ҳокимлиги захира ер фондига ер майдонларини қайтарилаётган ер майдонларини қайтарилаётган фермер хўжаликлари ва бошқа қишлоқ хўжалиги **** ҳисобига қолган ер майдонлари иловага мувофиқ тасдиқланган. Мазкур қарорга кўра, жавобгардан 2,1 гектар ер майдони туман ҳокимлиги захирасига олинган. Ушбу қарорнинг учинчи қисмида **** туман ҳокимлигига фермер хўжаликлари ва бошқа қишлоқ хўжалиги **** ҳисобига қолган ер майдонлари бўйича белгиланган тартибда узоқ муддатли ижара шартномаларини қайта расмийлаштириш қайд этилган. Шундан сўнг, **** туман ҳокими ва жавобгар ўртасида **** йил 26 январда ****-сонли ер участкасини узоқ муддатли ижарага олиш шартномаси тузилган ва давлат рўйхатидан ўтказилган. **** туман ҳокимлиги захирасига олинган“****” массивидаги 34контурда жойлашган 2.1 гектар ер майдони электрон-онлайн аукционга лот **** ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, **** бўлган ер участкалари сотувга қўйилган. Жавобгардан туман ҳокимлиги захирасига қайтарилган 2,1 гектар ер майдони деҳқон хўжалиги юритиш учун аукцион савдоси асосида ер участкаларга **** йил 11 мартдаги электрон онлайн-аукцион натижалари тўғрисидаги №YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,№YU****сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****қул ўғли,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида **** ўғли,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида *****,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида **** қизи,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,**** йил 24 мартдаги электрон онлайн-аукцион натижалари тўғрисидаги №YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****ғназар ўғли, №YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,№YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида ****,**** йил 6 май кунидаги электрон онлайн-аукцион натижалари тўғрисидаги №YU****-сонли баённомада танлов ғолиби сифатида **** эътироф этилиб, ҳар бир ғолибга 0,15 га ер майдони ****. Даъвогар ходимлари томонидан ўтказилган мониторинг жараёнида,жавобгартомонидан деҳқон хўжалигини юритиш **** “ЕАукцоин”га ****гектар сувли ер майдони ўзбошимчалик билан эгаллаб олиниб, ҳеч бир ҳуқуқий ҳужжатларсиз, ноқонуний равишда фойдаланиб келаётганлиги аниқланган. Бу ********5 йил 2 июнькуни далолатнома расмийлаштирилган. Маълум бўлишича, жавобгар раҳбари****га нисбатан****5 йил 2 июнькуни SD ****-сонли маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома расмийлаштирилиб, бўлим бошлиғининг ****5 йил 18 июндаги QSUR ****-сонли қарорига асосан унга****0 **** сўмм иқдорда маъмурий жарима жазоси тайинланган. Даъвогарнинг **** туман бўлими томонидан ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган 2.1 гектар ер майдонини ўз ихтиёри билан қайтариш тўғрисида ****5 йил 29 майкуни жавобгар гаёзма кўрсатма (огоҳлантириш хати)юборилган. Даъвогарнинг ёзма кўрсатмаси (огоҳлантириш хати)жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Натижада даъвогар иқтисодий судга даъво ариза билан мурожаат қилиб,жавобгар томонидан ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган, “Е-Аукцоин”га ****гектар сувли ер майдонидан **** тартибда чиқариш тўғрисида қарор қабул қилишнисўраган. Ўзбекистон Республикаси Ер кодекси 40-моддаси биринчи қисмининг 11-бандига асосан ер эгаси, ердан фойдаланувчи, ижарачи ва ер участкаси мулкдориерларни ўзбошимчалик билан эгаллашга ва (ёки) ўзбошимчалик билан қилинган қурилишга йўл қўймаслик, шунингдек ўзбошимчалик билан эгалланган ер участкасидаги қонунга хилоф қурилишни тўхтатиб туриш бўйича чоралар кўриши шарт. Шунингдек, Ер кодексининг 91-моддасига асосан ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган ер участкалари уларга ғайриқонуний равишда эгалик қилинган ва фойдаланилган **** қилинган сарф-**** қопланмаган тарзда тегишлилигига кўра қайтарилади. Жиноят ишлари бўйича **** туман судининг **** йил 31 июлдаги ****/****-сонли маъмурий иш бўйича қабул қилинган қарори билан даъвогарни туман бўлими бошлиғи **** 18.06.**** йилдаги QSUR ****-**** жарима солиш тўғрисидаги қарори ўзгартирилиб, **** Ўзбекистон Республикаси МЖтКнинг 60-моддаси 2-қисми билан, ушбу Кодекснинг 33моддасини қўллаб, базавий ҳисоблаш миқдорининг 4 (тўрт) баравари миқдорида, яъни **** (бир миллион беш юз минг) сўм жарима жазоси тайинланган. ИПК 73-моддасининг биринчи қисмига кўра, ишнинг иқтисодий суд томонидан ҳаммага маълум деб топилган ҳолатлари исботлашга муҳтож эмас. Ушбу модданингтўртинчиқисмига мувофиқ, жиноят ишлари бўйича суднинг қонуний кучга кирган ҳукми муайян ҳаракатлар содир этилганлиги ёки содир этилмаганлиги ва улар кимлар томонидан содир этилганлиги масалалари бўйича иқтисодий суд учун ****. Мазкур ҳолатда, суд даъвогарнинг даъво талабларини асосли деб ҳисоблаб, уни қаноатлантиришни лозим топади. Шу билан бирга суд, давлат божи ва почта **** масаласини муҳокама қилиб, ИПКнинг ****, ****-моддасига мувофиқ, давлат божи ва почта **** тўлиқ **** жавобгар зиммасига юклашни лозим дебтопди. Юқоридагиларга асосан, ИПКнинг ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогар **** нинг даъво аризаси қаноатлантирилсин. Жавобгар“****” фермер хўжалиги томонидан**** тумани“****” СИУ, “****” массиви ҳудудида жойлашган, ўзбошимчалик билан эгаллаб олинган 2,1 гектар сувли ер майдони (34-дала контурининг деҳқон хўжалиги юритиш учун “Е-Аукцоин”га қўйилган 14 та лот ҳудуди)дан**** тартибда чиқарилсин. Жавобгар“****” фермер хўжалигидан: -Республика бюджетига **** сўм давлат божи; -****фойдасига олдиндан тўланган******** почта **** ундирилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар ўн кун муддатичида**** туманлараро иқтисодий судиорқали****вилояти судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляцияшикояти (протест) бериши, ўн кун муддат ўтгач кассация шикояти (протест) беришимумкин. Судья ****