← Назад
Решение #2849356 Экономические
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
8
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| нинг | 5 | — | law | |
| Конун | 45 | — | law | |
| ги Узбекистон Республикаси Конуни | 40 | — | law | |
| Конун | 52 | — | law | |
| Конун | 142 | — | law | |
| Конун | 111 | — | law | |
| Кредиторларнинг йигилиши томонидан карор кабул килишнинг ушбу Конун | 17 | — | law | |
| Конун | 51 | — | law |
Текст решения
Оригинал (узб.)
4-1802-2501/6148-сонли иктисодий иш
УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН
ХДЛ КИЛУВ КАРОРИ
Шахрисабз шахри
2025 йил 10 ноябрь
Шахрисабз туманлараро иктисодий суди судьяси З.Эшмирзаевнинг
раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг котиблигида, тарафларсиз,
аризачи Кашкадарё вилоят солик бошкармасининг карздор “F rm n D n
Sh ri r” фермер хужалигини туловга кобилиятсизликнинг соддалаштирилган
таомили буйича туловга кобилиятсиз деб топиш тугрисидаги аризасига биноан
кузгатилган туловга кобилиятсизлик тугрисидаги ишни суднинг маъмурий
биносида очик суд мажлисида куриб чикиб, куйидагиларни
аниклади:
Кашкадарё вилоят солик бошкармаси (бундан буён матнда аризачи деб
юритилади) ариза билан Шахрисабз туманлараро иктисодий судига ариза билан
мурожаат килиб, “F rm n D n Sh ri r” хусусий корхонасини туловга
кобилиятсизликнинг соддалаштирилган таомили буйича туловга кобилиятсиз
деб топишни сураган.
Суднинг ажрими билан ишга мажбурий ижро бюроси Шахрисабз туман
булими (бундан буён матнда учинчи шахс деб юритилади) низонинг предметига
нисабатан мустакил талаблар билан арз килмайдиган учинчи шахс сифатида
жалб килинган.
Аввалги суд мажлисида иштирок этган аризачи вакили аризада
жавобгарнинг номи “F rm n D n Sh ri r” хусусий корхонаси деб
курсатилганлигини, аслида жавобгар номи F rm n D n Sh ri r” фермер
хужалиги (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) эканлигини маълум
килган.
Суд мухокамасининг вакти ва жойи тугрисида тегишли тартибда
хабардор килинган аризачи, карздор ва учинчи шахс суд мажлисида уз
вакиллари иштирокини таъминламади. Шунингдек, аризачи ва учинчи шахс
ишни уз вакиллари иштирокисиз куриб чикишни сураган.
Шунга кура, суд Узбекистон Республикаси Иктисодий процессуал
кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 128, 170-моддаларига асосан
ишни аризачи, карздор ва учинчи шахс вакили иштирокисиз куришни лозим
топди.
Суд иш хужжатларини урганиб, куйидагиларга кура аризачининг арз
килинган талабини каноатлантиришни лозим деб топади.
“Туловга кобилиятсизлик тугрисида”ги Узбекистон Республикаси Конуни
(матнда Конун деб юритилади)нинг 5-моддасига асосан туловга кобилиятсизлик
аломатлари куйидагилардан иборат:
вактинча туловга кобилиятсизлик - агар тегишли мажбуриятлар юзага
келган санадан эътиборан уч ой ичида карздор томонидан бажарилмаган булса,
шахарни ташкил этувчи корхона хамда унга тенглаштирилган корхоналар
томонидан эса олти ой ичида бажарилмаса, судга мурожаат этиш санасида
карздорнинг пул мажбуриятлари буйича кредиторлар талабларини
2
каноатлантиришга ва (ёки) соликдар хамда йигимлар буйича уз
мажбуриятларини бажаришга кодир эмасдиги;
доимий туловга кобилиятсизлик - агар судга ариза бериш санасидаги ва
ариза берилган йилнинг бошидаги хисобот даврида, агарда ариза йилнинг
биринчи чорагида берилган булса, утган йилнинг бошидаги хисобот даврида
карздорнинг мажбуриятлари унинг активлари кийматидан ошиб кетган булса.
Ушбу моддада назарда тутилган коидалар туловга кобилиятсизлик
тугрисидаги ишлар соддалаштирилган тартибда куриб чикилаётганда,
жисмоний шахслар, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорнинг туловга
кобилиятсизлиги тугрисидаги ишлар куриб чикилаётганда кулланилмайди.
Иш хужжатларидан куринишича, карздорнинг таъсис хужжатлари 2011
йил 21 январда 9576-сонли реестр раками билан давлат руйхатидан утказилган,
карздорнинг юридик манзили Кашкадарё вилояти, Шахрисабз тумани,
Шакартери КФЙ, Муминобод кдшлоги булиб, карздор рахбари Бобокулов Диёр
Эшонкулович хисобланади.
Аризачи томонидан карздорнинг карздорлиги урганилганда, солик ва
бошка мажбурий туловлар буйича карзи 69 917 443,13 сумни ташкил килиши
аникланган. Карздорнинг хисоб ракамида пул маблаглари етарли булмаганлиги
боис унинг хисобракамига куйилган инкассо топширикномалари асосида
картотека (К-2) очилганлиги аникланди.
Конун 45-моддасининг иккинчи кисмига кура давлат солик хизмати
органининг хамда бошка ваколатли органнинг карздорга нисбатан туловга
кобилиятсизлик тугрисида иш кузгатиш хакидаги аризасига конунчиликка
мувофик соликлар хамда йигимлар буйича карзни кайтариб олишга доир чоратадбирлар курилганлиги далиллари илова килиниши керак.
Аризачининг карздордан солик мажбуриятига эга шахснинг мол-мулки
хисобидан солик карзини ундириш буйича 2024 йил 19 август, 2024 йил 24
сентябрда кабул килинган карорлари ижро килиш учун Мажбурий ижро
бюросининг Шахрисабз туман булимига юборилган. Мажбурий ижро бюроси
давлат ижрочиси томонидан “Ижро ишини юритишни тамомлаш ва ижро
хужжатини ундирувчига кайтариш тугрисида”ги 2024 йил 3 декабрдаги
карорлари билан “Суд хужжатлари ва бошка орган хужжатларини ижро этиш
тугрисида”ги Узбекистон Республикаси Конуни 40-моддаси биринчи кисмининг
3-бандига асосан карздорнинг ундирув каратиш мумкин булган мол- мулки
мавжуд эмаслиги сабабли ижро хужжати ундирувчига ижросиз кайтарилган.
Аризачи томонидан тегишли давлат ташкилотларидан олинган
маълумотномаларга кура карздорнинг мол-мулклари мавжуд эмас.
Конуннинг 52-моддасига кура суд туловга кобилиятсизликка оид тиклаш
тартиб-таомилларидан бирини жорий этиш, келишув битимини тасдиклаш ёки
туловга кобилиятсизлик тугрисидаги иш юритишни тугатиш учун асослар
мавжуд булмаганда суднинг карздор юридик шахсни банкрот деб топиш ва
тугатишга доир иш юритишни бошлаш тугрисидаги карори ушбу Конуннинг 5моддаси биринчи кисмида назарда тутилган туловга кобилиятсизлик
аломатлари аникланган холларда кабул килинади.
3
Суднинг карздор юридик шахсни банкрот деб топиш ва тугатишга доир
иш юритишни бошлаш тугрисидаги карорида карздорни банкрот деб топиш
хамда тугатишга доир иш юритишни бошлаш, тугатиш бошкарувчисини
тайинлаш ва унга хак тулаш хакидаги курсатма акс эттирилиши керак.
Кайд этилганларга кура, суд аризачининг карздорни соддалаштирилган
таомил асосида банкрот деб эътироф этиш тугрисидаги талабини асосли деб
хисоблаб, уни каноатлантиришни, суд харажатларини эса ИПКнинг 118моддасига асосан карздор зиммасига юклашни лозим топади.
Конуннинг 142-моддасига асосан суд карздорни банкрот деб топиш
хакида карор кабул килаётганда тугатиш бошкарувчисини ташки бошкарувчини
тайинлаш учун назарда тутилган тартибда тайинлайди. Устав фондида (устав
капиталида) давлатнинг улуши булган корхона банкрот деб топилган такдирда,
ваколатли давлат органи хам тугатиш бошкарувчилигига номзод такдим этиши
мумкин.
Конуннинг 111-моддасига кура, ташки бошкарув тартиб-таомилини
жорий килиш хакида судга илтимоснома билан мурожаат этиш тугрисида карор
кабул килган кредиторларнинг йигилиши ташки бошкарувчиликка номзодни
маъкуллайди. Ташки бошкарувчиликка номзод кредиторларнинг йигилишига
хар кандай кредитор томонидан ёки ваколатли давлат органи томонидан таклиф
этилиши мумкин. Кредиторларнинг йигилиши томонидан карор кабул
килишнинг ушбу Конуннинг 17-моддасида назарда тутилган тартибига мувофик
кредиторларнинг энг куп овозини олган шахснинг номзоди судга таклиф
этилади. Ташки бошкарувчиликка номзод кредиторларнинг йигилиши
томонидан такдим этилмаган такдирда, суд ваколатли давлат органи томонидан
таклиф этилган номзодлар орасидан ташки бошкарувчини тайинлайди.
Мазкур холда суд кредитор томонидан туртинчи тоифали суд
бошкарувчиси аттестатига эга булган Баратов Халил Якубовичнинг номзоди
тугатиш бошкарувчиликка курсатилганлигини инобатга олиб, уни тугатиш
бошкарувчи этиб тайинлашни лозим топди.
Конуннинг 51-моддаси иккинчи кисмига кура, туловга кобилиятсизлик
тугрисидаги иш буйича суд хужжатлари, агар ушбу Конунда бошкача коида
белгиланмаган булса, дархол ижро этилиши лозим.
Бинобарин, Узбекистан
Республикаси Иктисодий процессуал
кодексининг 118, 128, 170, 176-179 хамда 186-моддаларига асосланиб, суд
К а р о р к и л д и:
Ариза каноатлантирилсин.
“F rm n D n Sh ri r” фермер хужалиги соддалаштирилган таомил
асосида банкрот деб эътироф этилсин ва тугатишга доир иш юритиш
бошлансин.
“F rm n D n Sh ri r” фермер хужалигининг тугатиш бошкарувчиси
этиб туртинчи тоифали суд бошкарувчиси Баратов Халил Якубовичнинг
номзоди тасдиклансин.
Тугатиш бошкарувчиси зиммасига:
4
- “F rm n D n Sh ri r” фермер хужалиги туловга кобилиятсиз деб
эътироф этилганлиги ва тугатишга доир иш юритиш бошланганлиги тугрисида
“Туловга кобилиятсизлик тугрисида”ги Узбекистон Республикаси ^онунининг
53-54 ва 143-моддаларида курсатилган коидаларга риоя килган холда
маълумотларни расмий нашрда эълон килиш;
- “Туловга кобилиятсизлик тугрисида”ги Узбекистон Республикаси
^онунининг 23 ва 144-моддаларида белгиланган барча мажбуриятларини тулик
бажариш;
- тугатишга доир иш юритиш жараёнини конунда белгиланган тартибда
олиб бориш ва оралик хисоботларни заруратга караб судга такдим килиб бориш,
2026 йил 10 майга кадар эса тугатишга доир иш юритишни тамомлаш тугрисида
хисоботни такдим килиш юклатилсин.
“F rm n D n Sh ri r” фермер хужалиги зиммасига уч иш куни ичида
корхонанинг бухгалтерия ва бошка хужжатлари, мухр ва штамплари, моддий ва
бошка кимматликлари тугатиш бошкарувчисига топширилишини таъминлаш
мажбурияти юклатилсин.
“F rm n D n Sh ri r” фермер хужалиги хисобидан республика
бюджетига 1 236 000 сум давлат божи, Узбекистон Республикаси Олий суди
депозит хисобварагига ишни видеоконференцалока режимида куриш билан
боглик харажат 103 000 сум, Кашкадарё вилоят солик бошкармаси фойдасига 41
200 сум почта харажати ундирилсин ва бу хакда ижро варакалари берилсин.
Мазкур хал килув карори ишда иштирок этувчи шахсларга, шунингдек
Мажбурий ижро бюросининг Шахрисабз туман булими ва Узбекистон
Республикаси Давлат активларини бошкариш агентлигининг ^ашкадарё вилоят
худудий бошкармасига юборилсин.
Мазкур хал килув карори устидан у кабул килинган кундан эътиборан бир
ой ичида шу суд оркали ^ашкадарё вилоят судининг иктисодий ишлар буйича
судлов хайъатига апелляция тартибида ёки конуний кучга кирган ва апелляция
тартибида курилмаган хал килув карори устидан у конуний кучга кирган кундан
эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят килиши (протест
келтириши) мумкин.
Р
а
З.Эшмирзаев
и
с
л
и
к
к
и
л
у
в
ч
и
,
с
у
д
ь
я