Решение #2849395 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья **** АЖРИМ (ишюритишни тугатиш****) Беруний тумани ****йил10ноябрь Беруний туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** шу куни даъвогар «Hududi l ktr t rm ql ri» акциядорлик жамиятининг жавобгар «DILDORAXON SHUKURULLAYEVА» фермер хўжалиги ҳисобидан ****,**** асосий қарз ҳамда ****,**** пеня ундиришни сўраган даъво аризасига асосан иқтисодий ишни соддалаштирилган тартибда кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Даъвогар «Hududi l ktr t rm ql ri» акциядорлик жамияти ФХ (бундан буён матнда – даъвогар) иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар «DILDORAXON SHUKURULLAYEVА» фермер хўжалиги (бундан буён матнда – жавобгар)дан ****,**** асосий қарз ҳамда ****,**** пеня ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****2-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, агар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан – базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса - беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Мазкур даъво талаби базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан ошмаганлиги сабабли, соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилмоқда. ИПК ****4-моддасининг иккинчи қисмига кўра, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади. Бироқ, жавобгар томонидан даъво аризаси бўйича ёзма фикр иқтисодий иш соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилгунга қадар судга **** этилмади. ИПК ****4-моддасининг тўртинчи қисмига мувофиқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Суд ишдаги тўпланган ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, даъво аризаси бўйича иш юритишни тугатишни лозим топди. 2 Ишдаги ҳужжатлардан аниқланишича, илгари ҳам даъвогар жавобгардан ****,**** асосий қарз ҳамда ****,**** пеня ундиришни сўраб Беруний туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилган. Натижада, суднинг **** йил 9 июнь кунги ****-сонли ҳал қилув қарорига асосан даъво аризаси қисман қаноатлантирилган. Суднинг ҳал қилув қарори устидан шикоят келиб тушмаган ва бугунги кунда қонуний кучида. ИПК****-моддасининг 2-бандида,агар фуқаролик ишлари бўйича суднинг, иқтисодий суднинг ёки чет давлат ваколатли судининг айни бир шахслар ўртасидаги, айни бир предмет тўғрисидаги ва айни бир асослар бўйича низо юзасидан қонуний кучга кирган ҳал қилув қарори мавжуд бўлса, бундан иқтисодий суд томонидан чет давлат судининг ҳал қилув қарорини тан олиш ва ижрога қаратиш рад этилган ҳоллар мустасно, иқтисодий суд иш юритишни тугатиши лозимлиги белгиланган. Шу боис, суд даъво аризаси бўйича иш юритишни тугатишни лозим топди. Бундан ташқари, ИПК ****-моддасининг иккинчи қисмига биноан суд **** иш юритишни тугатиш асосларини кўрсатиши, шунингдек ушбу Кодекс ****-моддасининг 1-бандида назарда тутилган ҳолда давлат божини бюджетдан қайтариш ва суд **** тарафлар ўртасида **** тўғрисидаги масалаларни ҳал қилиши лозим. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги Қонуни (бундан буён матнда Қонун деб юритилади) нинг 18-моддасида даъво аризаси бўйича иш юритиш ИПК ****-моддасининг 2-бандига асосан тугатилган ****, давлат божи бюджетдан қайтарилиши кераклиги назарда тутилмаган. Қонунга илова ҳисобланган Давлат божи ставкалари миқдорларининг 2-банди “а” кичик бандида мулкий хусусиятга эга даъво аризалар учун даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундириш белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 2 июндаги “Иш ****, пенсиялар, стипендиялар ва **** миқдорини ошириш тўғрисида”ги ПФ-91-сонли Фармонига асосан **** йил 1 августдан бошлаб базавий ҳисоблаш миқдори **** сўм қилиб белгиланган. Даъвогар томонидан иш бўйича олдиндан **** сўм почта **** тўланган. Даъвогар Қонуннинг 9-модда биринчи қисмининг 29-бандига асосан даъво ариза билан судга мурожаат қилганда давлат божини тўлашдан озод қилинган бўлсада, ишнинг натижаси бўйича озод қилинмаган. Шу сабабли, суд даъвогар томонидан тўлаб чиқилган **** сўм почта **** унинг зиммасидақолдиришни ва ундан республика бюджетига **** сўм давлат божи ундиришни лозим топди. 3 Юқорида баён этилганлардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, суд АЖРИМҚИЛДИ: Даъво аризаси бўйича иш юритиш тугатилсин. Иш бўйича тўланган **** сўм почта **** даъвогар «Hududi l ktr t rm ql ri» акциядорлик жамиятининг зиммасида қолдирилсин. Даъвогар «Hududi l ktr t rm ql ri» акциядорлик жамиятидан республика бюджетига **** сўм давлат божи ундирилсин. **** норози тараф бир ойлик муддатда шу суд орқали **** Республикаси судига апелляция тартибида ёки апелляция тартибида кўриб чиқилмаган биринчи инстанция судининг **** устидан **** қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши ва прокурор протест келтириши мумкин. Судья ****