Решение #2849825 Экономические

****502/****-сонли иқтисодий иш судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан Ҳал қилув қарори Жиззах шахри ****5йил10 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси **** раислигида, судья ёрдамчисиА.Турғунбоевнинг котиблигида, даъвогар«VOLB X V » **** тугатиш(суд)бошқарувчисининг,жавобгар«R XIMJON-**** ********»****ҳисобидан****сўм қарздорликни ундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишни, Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** муҳокамасида,даъвогар«VOLB X V »**** тугатиш(суд) бошқарувчисиА.Усмановва жавобгар«R XIMJON-R MOZO YU UQL RI» ****вакили**** (раҳбар)иштирокида,кўриб чиқиб, қуйидагиларни-, А Н И Қ Л А Д И: «VOLB X V » ****тугатиш(суд) бошқарувчиси (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво ариза билан мурожаат қилиб,«R XIMJON-R MOZO YU UQL RI» **** (кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади)ҳисобидан****сўм қарздорликни ундиришни сўраган. Жиззахтуманлараро иқтисодий судининг ****5йил19 июндаги ****04-2504/****-сонли ҳал қилув қарори билан«R XIMJON R MOZO YU UQL RI» ****тўловга қобилиятсизликнинг соддалаштирилган таомили бўйича **** деб эътироф этилиб тугатишга доир иш очилган, тугатиш (суд) бошқарувчиси этибА.****тайинланган. Тугатишга доир иш юритиш жараёнида даъвогарга хизмат кўрсатувчи **** олинган **** айланмасига кўра«VOLB X V » ****томонидан«R XIMJONR MOZO YU UQL RI» ****га31.05.****йилда ****сўмбеғаразмолиявий ёрдам учун деб ўтказилган, бироқ ушбу маблағ шу кунга қадар қайтариб берилмаган. Даъвогар томонидан ушбу молиявий ёрдам тариқасида берилган ****сўм маблағ қайтаримаганлиги сабабли, жавобгарга ушбу пулларни қайтариш тўғрисида ёзма талабнома берилган. Бироқ, ушбу талабномага жавобгар томонидан эътироз билдирилмаганлиги баён қилиниб, жавобгар«R XIMJON-R MOZO YU UQL RI» ****дан даъвогар«VOLB X V » **** тугатиш бошқарувчисифойдасига ****сўм қарздорликни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъво аризасиниқонуний кўришнисўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили31.05.**** йилдаги“Қайтармаслик шарти билан беғараз молиявий ёрдам бериш тўғрисида”ги 5-сонли шарноманиасил нусхасини судга **** қилиб,даъво аризасиниқанотлантиришни рад этишнисўради. Суд,ишда иштирок этган тарафлар вакилларини фикирини тинглаб ваишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, қуйидаги асосларга кўра, даъвони қаноатлантирилмасдан рад этишнилозим топди. Иш ҳужжатлари ва суд **** муҳокамасидан аникланишича, даъвогарнинг даъво аризасида баён қилинишича«VOLB X V » **** тугатиш бошқарувчиси (Қарз берувчи) ва«R XIMJON-R MOZO YU UQL RI» ****(Қарздор) ўртасида молиявий ёрдам бериш тўғрисида шартнома тузилган.Мазкур шартнома судга **** қилинган. Мазкур шартномада, молиявий ёрдам бериш шартномаси бўйича бир тараф (қарз берувчи) иккинчи тарафга (қарз олувчига) пул маблағларини **** фойдаланиш учун бериши, қарз олувчи эса қарз берувчигақайтармаслик шарти билан молиявий ёрдам олганлигиқайд этилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт.Ушбу модданинг иккинчи қисмига кўра, агар қарз суммасини қайтариш муддати шартномада белгиланган бўлмаса, қарз олувчи уни қарз берувчи қарзни қайтариш **** талаб қўйган кундан бошлаб ўттиз кун мобайнида қайтариши керак. Тарафлар ўртасида тузилган шартномада қарзни қайтариш чораларини кўрмаган ва олинган маблағ шу кунга қадар қайтарилмаган. Даъвогар жавобгарга қарзни қайтариш бўйича ****5йил8 сентябрда№20сонлиталабнома билан мурожаат қилган.Бироқ, ушбу талабнома жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Даъвогар,жавобгардан****сўм қарздорлигини қайтариштўғрисидагихужжатларнисудга **** этмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаб ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Мазкур ҳолатда суд, даъвогарнинг жавобгардан****сўм асосий қарзни ундириш талабини асоссиздеб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****моддаси иккинчи қисмига кўра, ҳал қилув қарори ўз фойдасига чиқарилган тарафга иш бўйича қилинган барча суд **** ўрни, гарчи бошқа тараф давлат божини тўлашдан озод этилган бўлса ҳам ушбу бошқа тараф ҳисобидан қопланишини ҳисобга олиб, суд ****даъвогарнинг зиммасига юклатилиши лозим. Бундай ҳолатда, суд иш ҳужжатларини текшириб чиқиб, даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги далилларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, даъвогарнинг даъво талабларини қаноатлантиришнирад этишни, суд **** масаласини муҳокама қилиб, олдиндан тўланган41.2**** почта ****даъвогар зиммасига қолдиришни, давлат божини тўлиқдаъвогарданРеспублика бюджетига****.**** сўм давлат божи ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг68,****, ****, ****, ****, ****-моддаларига асосланиб, суд Қ А Р О Р Қ И Л Д И: Даъвогарнинг даъво талаби қаноатлантирилмасдан рад этилсин. Дъвогар«VOLB X V » ****дан Республика бюджетига****.****сўм давлат божи ундирилсин. Дъвогар«VOLB X V » ****томониданолдиндан тўланган 41.**** сўм почта ****ўззиммасидақолдирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тараф ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бошлаб, бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач олти ой ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Судья Н ****