Решение #2849863 Экономические

4-2004-2501/****3-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қоракўлтумани ****5йил10 ноябрь Қоракўлтуманлараро иқтисодий суди,судья **** раислигида,****нинг котиблигида, даъвогарБухоровилоят экология,атроф-муҳитнимуҳофаза қилишва иқлим ўзгаришибошқармасининг жавобгар “QORAKO’L AZNAFIS” хусусий ****га нисбатан **** этган даъво аризаси бўйича ишниҚоракўл туман прокурори ёрдамчиси ****,даъвогар вакили **** (ишончномага асосан)иштирокида, жавобгар вакили иштирокисиз,Қоракўлтуманлараро иқтисодий суднинг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни,а н и қ л а д и: ДаъвогарБухоровилоят экология,атроф-муҳитнимуҳофаза қилишва иқлим ўзгаришибошқармасисудга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар“QORAKO’L AZNAFIS” хусусий ****дан33.****.****сўм компенсация тўловива5.****.****сўм пеня ундиришни сўраган. Суд **** жойи ва **** тўғрисида жавобгар вакили тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да, суд **** келмади. Суд низони Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда-ИПК)нинг ****, ****-моддаси талабларига асосан уларнинг иштирокисиз, ишдаги мавжуд ҳужжатларга асосланган ҳолда кўриб чиқишни лозим топади. Суд **** иштирок этгандаъвогар вакили даъвони қўллабқувватлаб,жавобгар томонидан1.****.**** сўм тўлов амалгаоширилганлигини маълум қилиб, даъвони қисманқаноатлантиришни сўради. Суд **** иштирок этганпрокурордаъвониқисманқаноатлантириштўғрисида фикр билдирди. Суд, ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, ишда иштирок этувчи шахслар тушунтиришларини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра даъвониқисманқаноатлантиришни, суд **** жавобгардан ундиришни лозим топади. Ишдаги материаллардан ва суд муҳокамасида аниқланишича, жавобгар Ўзбекистон Республикаси ҳудудида атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловлари тўловчиси бўлиб ҳисобланади. Ўзбекистон ****ҳкамасининг 2021йил 12 апрелдаги****-сон қарори билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикаси ҳудудида атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловларини қўллаш тартиби тўғрисидаги Низом”нинг 5-бандига кўра, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида ифлослантирувчи моддаларни атроф табиий муҳитга чиқариб ташловчи, оқова оқизувчи ва чиқиндиларни жойлаштирувчи юридик шахслар ҳамдаюридик шахслар, шунингдек юридик шахс бўлмасдан тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланувчи ҳамда шаҳарлар ва бошқа аҳоли пунктлари коммунал канализация тармоқларига ифлослантирувчи моддаларни нормативдан ортиқча оқизувчи жисмоний шахсларЎзбекистон Республикаси ҳудудида атроф табиий муҳит ифлослантирилганлиги ва чиқиндилар жойлаштирилганлиги учун компенсация тўловларининг субъектлари ҳисобланади. Даъвогарнинг даъво талаби асосли. Чунки, Низомнинг 6-бандига кўра,атроф табиий муҳитга ифлослантирувчи моддалар ташламаларини ва оқоваларни норматив ва нормативдан ортиқча чиқарганлик ва оқизганлик, шунингдек, чиқиндиларни белгиланган лимит ва лимитдан ортиқча жойлаштирганлик учун компенсация тўловлари миқдори атроф-муҳитга таъсир кўрсатишнинг I — IV тоифаларига мансуб компенсация тўловчи субъектлар томонидан ушбу Низомга асосан белгиланган базавий ставкаларга мувофиқ, атроф табиий муҳитни ифлослантирувчи моддалар ташланмалари, оқовалари массаси чиқиндиларни жойлаштириш билан боғлиқ аниқ маълумотлар ҳамда тасдиқланган экологик нормативларга асосланган ҳолда **** равишда белгиланади. Низомнинг 10-бандига кўра,атроф табиий муҳитга таъсир кўрсатишнинг I — IV тоифаларга мансуб компенсация тўловчи субъектлар компенсация тўловларини мазкур Низомнинг белгиланган тартибда ҳисобкитоб қилиб, ўз **** тўловларни амалга оширишлари шарт. Шунингдек, Низомнинг 22-бандига кўра,атроф табиий муҳитни ифлослантирганлик, чиқиндиларни жойлаштирганлик учун компенсация тўлови суммаси ҳисоб-китоби I — IV тоифаларга мансуб компенсация тўловчи субъектлар томонидан, ушбу Низомга мувофиқ электрон ёки қоғоз шаклида тузилади. Агар ҳисобот электрон шаклда тузилса электрон **** имзо билан тасдиқланган ҳолда экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ҳудудий органларининг электрон базасига киритилиши таъминланиши, қоғоз шаклида бўлса у икки нусхада тузилиб, ҳисоб-китобларни солиштириш ва келишиш учун компенсация тўловчи субъектлар жойлашган экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасидаги назорат бўйича шаҳар (туман) инспекциясига қуйидаги муддатларда **** этилади: I ва II тоифаларга мансуб компенсация тўловчи субъектлар — ҳар чоракда бир марта, ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 15-кунигача; III ва IV тоифаларга мансуб компенсация тўловчи субъектлар — ҳар йилда бир марта, ҳисобот йилидан кейинги йилнинг 25 январигача. Ҳисоб-китоблар компенсация тўловчи субъектлар томонидан экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ҳудудий органларига бевосита почта алоқаси воситалари орқали ёки электрон шаклда улар тушганлиги **** хабарнома билан бирга **** этишлари мумкин. Бироқ, даъво аризаси судга **** этилгандан сўнг жавобгар томонидан1.****.**** сўм тўлов амалга оширилган. Шу сабабли суд, даъвогарнинг33.****.****сўмкомпенсация тўловиундириш тўғрисидаги талабини32.****.****сўмгақаноатлантиришни лозим топади. Даъвогар тўлов кечиктирилганлиги учун5.****.****сўм пеня ундиришниҳам сўраган. Юқоридаги Низом 30-бандига кўра, маблағлар ўз **** ўтказилмаган **** муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун компенсация тўлови бўйича қарздорлик суммасининг 0,1 фоизи миқдорида, бироқ қарздорлик умумий суммасининг 50 фоизидан ортиқ бўлмаган миқдоридапеня ундирилади. Пеня ҳисоб-китоби асосли. Шу боис суд даъвогарнинг5.****.****сўм пеняундириш тўғрисидаги талабларини қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Мазкур ҳолатда суд, ишни кўриш билан боғлиқ бўлган суд **** жавобгарнинг зиммасига юклашни, жавобгардан республика бюджетига****.****сўм давлат божи ҳамда даъвогар фойдасига 41.200сўмпочта **** ундиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосан, Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л ди : Даъвогарнинг даъво талаби қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар “QORAKO’L AZNAFIS” хусусий ****дан даъвогарБухоровилоят экология,атроф-муҳитнимуҳофаза қилишва иқлим ўзгаришибошқармасифойдасига 32.****.****сўмкомпенсация тўлови,5.****.****сўм пеняваолдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Даъвонинг қолган қисми қаноатлантиришдан рад этилсин. Жавобгар“QORAKO’L AZNAFIS” хусусий ****данреспублика бюджетига****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кунданбир ой муддатўтгач қонуний кучга киради.Мазкур ҳал қилув қарориданнорози бўлган тарафлар бир оймуддатдаБухоровилоятсудига апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****