Решение #2849937 Экономические

****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Қарши шаҳри **** йил 10 ноябрь Ғузор туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилоят ҳудудий бошқармаси даъвогар ТИФ “Миллий ****” **** манфаатида жавобгар “Бобурбек Муртозаевич” фермер хўжалиги ва қўшимча жавобгар “Қарши Азиз қурилиш **** сервис” **** нисбатан берилган даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакили ****(ишончнома асосида)иштирокида суд биносида ўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қла д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилоят ҳудудий бошқармаси даъвогар ТИФ “Миллий ****” **** манфаатида жавобгар “Бобурбек Муртозаевич” фермер хўжалиги ва қўшимча жавобгар “Қарши Азиз қурилиш **** сервис” **** нисбатан даъво аризаси билан мурожаат қилиб, ундиришга қаратилган кредит қарздорлигини, ундирувни қўшимча жавобгарнинг гаровдаги мулкларига қаратишни сўраган. Палата, жавобгар ва қўшимча жавобгар суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да суд **** келмади. Суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****, ****-моддаларига асосан, ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвода кўрсатилган **** таъкидлаб, суднинг қарорига асосан жавобгардан кредит қарздорлиги ундирилган бўлиб, ушбу ундирилган кредит қарздорлиги ундирувини ўзгартириш киритилган гаров шартномасига асосан қўшимча жавобгарнинг гаровга қуйилган мулкларига қаратиб беришни сўради. Суд ишда иштирок этган шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра, даъво талабларини қисман қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддаси биринчи, иккинчи қисмларига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади.Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси иккинчи қисмига асосан ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Иш ҳужжатларига кўра, тарафлар ўртасида **** йил 23 сентябрда№****сонли кредит шартномаси тузилган, унга асосан **** жавобгарга совутгичли сиғим **** тонналик ускуналар сотиб олиши учун 60 ой муддатга тўлаш шарти 2 билан ****.**** **** доллари кредит **** ****, жавобгар эса шартнома бўйича кредит тўловларини белгиланган тўлов графиги асосида ўз **** амалга ошириб бориш **** олган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринлардаФК)нинг****-моддасининг биринчи қисмига кўра, кредит шартномаси бўйича бир тараф – **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Кредит таъминоти сифатида жавобгарга тегишли бўлган Ғузор туман Совбоғ МФЙ, Қўмчўп қишлоғида жойлашган кадастр **** 18:14:11:02:****, ер майдони ****,31 кв.м, умумий майдони ****,67 кв.м фойдали майдони ****,68 кв.м, қурилиш майдони ****,31 кв.м бўлган “Нотурар жой” биноси ердан доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан ва жавобгарга тегишли кредит ҳисобидан сотиб олинган **** тонналик қишлоқ хўжалик маҳсулотларини **** қувватига эга бўлган совутгичли сиғим ускуналари жамланмаси ҳамда қўшимча жавобгар “Қарши Азиз қурилиш **** сервис” **** тегишли бўлган кадастр **** 18:15:01:02:04:****, умумий майдони ****,80 кв.м, яшаш майдони ****,37 кв.м, фойдали майдони ****,37 кв.м фойдаланилаётган ер майдони ****,80 кв.метрдан иборат бўлган Қарши шаҳри, Рогузар МФЙ, **** кўчаси **** жойлашган “Савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчалари” ертула биноси ердан фойдаланиш ҳуқуқи билан гаровга қўйилган. Суднинг **** йил 13 февралдаги ****-сонли ҳал қилув қарори билан жавобгардан: - даъвогар ТИФ “Миллий ****” **** фойдасига ****.****,60 **** доллари муддатли кредит қарзи, 44.****,08 **** доллари муддати ўтган кредит қарзи, 27.****,96 **** доллари муддати ўтган кредит фоизи, 5.****,15 **** доллари ҳисобланаётган кредит фоизи, 78.****,50 **** доллари муддати узайтирилган кредит фоизи жами ****.****,29 **** доллари ва 37.**** сўм почта ****; - республика бюджетига ****.****.****,**** давлат божи ундириш ва ундирув: - жавобгар “Бобурбек Муртозаевич” фермер хўжалигига тегишли бўлган Ғузор туман Совбоғ МФЙ, Қўмчўп қишлоғида жойлашган кадастр **** 18:14:11:02:****, ер майдони ****,31 кв.м, умумий майдони ****,67 кв.м фойдали майдони ****,68 кв.м, қурилиш майдони ****,31 кв.м бўлган “Нотурар жой” биноси ердан доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан бирга; -жавобгарга тегишли кредит ҳисобидан сотиб олинган **** тонналик қишлоқ хўжалик маҳсулотларини **** қувватига эга бўлган совутгичли сиғим ускуналари жамланмасига; -қўшимча жавобгар “Қарши Азиз қурилиш **** сервис” **** тегишли бўлган кадастр **** 18:15:01:02:04:****, умумий майдони ****,80 кв.м, яшаш майдони ****,37 кв.м, фойдали майдони ****,37 кв.м, фойдаланилаётган ер майдони ****,80 кв.метрдан иборат бўлган Қарши шаҳри, Рогузар МФЙ, **** кўчаси **** жойлашган Савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шаҳобчалари ертўла биноси ердан фойдаланиш ҳуқуқи билан қаратиш ҳамда даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этиш белгиланган. Аммо, судга тарафлар ўртасида **** йил 5 августда тузилган гаровшартномасига ўзгартириш киритиш тўғрисидаги битимга асосан гаровга қўйилган қўшимча жавобгарга тегишли Қарши шаҳри, Рогузар МФЙ, **** 3 кўчаси **** жойлашган Савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчалари, ертуласи” бир қисми, умумий фойдали 35,45 кв.м, бўлган В-блок **** литернинг 3-4-хоналари ҳамда умумий фойдаланиш майдони ****,76 кв.м, бўлган ер тўла қисмининг ****-хоналарига ер майдонидан доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан қаратиш сўралмаган ва ушбу гаров шартномаси судга **** этилмаган. Шу боис, даъвогар **** йил 5 августда тузилган гаров шартномасига ўзгартириш киритиш тўғрисидаги битимга асосан ундириш белгиланган кредит қарздорлиги суммасини гаровга қўйилган қўшимча жавобгарнинг мулкларига қаратиш **** судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, гаровга олувчининг (кредиторнинг) талабларини қондириш учун ундирувни қарздор гаров билан таъминланган **** ўзи жавобгар бўлган вазиятларда **** ёки лозим **** **** **** гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш мумкин. Ўзбекистон Республикаси “Гаровтўғрисида”гиҚонунининг 26-моддасига асосан гаровга олувчининг (кредиторнинг) талабларини қондириш учун ундирувни қарздор гаров билан таъминланган **** ўзи жавобгар бўлган вазиятларда **** **** ёки лозим **** **** гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиши мумкин. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, ундирув қаратилган, гаровга қўйилган мол-мулкни **** равишда реализация қилиш қонунчиликда белгиланган тартибда электрон онлайн-аукцион шаклидаги очиқ кимошди савдосида сотиш орқали амалга оширилади.Мазкур модданинг учинчи қисмига биноан, гаровга қўйилган мол-мулкнинг кимошди савдосидаги бошланғич сотиш нархи гаровга қўювчи ва гаровга олувчи ўртасидаги келишувга асосан белгиланади.Гаровга қўювчи ва гаровга олувчи ўртасида мол-мулк нархи бўйича келишмовчиликлар мавжуд бўлган ****, **** баҳоловчи ташкилот жалб этилади ва гаровнинг дастлабки қиймати бозор қийматидан келиб чиқиб белгиланади.Бунда баҳолаш билан боғлиқ барча **** **** баҳоловчи ташкилотни жалб қилган тараф томонидан қопланади. Тарафлар ўртасида нотариал тартибда тасдиқланган **** йил 30 сентябрдаги ипотека шартномасига асосан гаровга қуйилган мулклар жами ****.**** **** доллари миқдорида, шундан қўшимча жавобгарнинг гаровдаги мулклари 75.**** **** доллари миқдорида баҳоланган. Қайд этилганларга кўра, суд даъво талабларини қаноатлантиришни ва тарафлар ўртасида **** йил 5 августда тузилган гаров шартномасига ўзгартириш киритиш тўғрисидаги битимга асосан ундириш белгиланган кредит қарздорлиги суммасини гаровга қуйилган қўшимча жавобгарнинг мулкларига қаратишни ва жавобгардан республика бюджетига 4.****.**** сўм давлат божи ундиришни лозим топади. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг ****, ****, ****, ****моддаларини қўллаб, суд қа р о р қ и л д и: Даъвогарнинг даъво талаблари қаноатлантирилсин. Ғузор туманлараро иқтисодий судининг **** йил 13 февралдаги ****-сонли 4 ҳал қилув қарори билан ундириш белгиланган жами (****.****,29 **** доллари) кредит қарздорлиги ундируви қўшимча жавобгар “Қарши Азиз қурилиш **** сервис” **** тегишли Қарши шаҳри, Рогузар МФЙ, **** кўчаси **** жойлашган Савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шаҳобчалари, ертўласи” бир қисми, умумий фойдали 35,45 кв.м, бўлган В-блок **** литернинг 3-4-хоналари ҳамда умумий фойдаланиш майдони ****,76 кв.м, бўлган ер тўла қисмининг ****-хоналарига ер майдонидан доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан қаратилсин. Қўшимча жавобгар “Қарши Азиз қурилиш **** сервис” **** тегишли Қарши шаҳри, Рогузар МФЙ, **** кўчаси **** жойлашган Савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шаҳобчалари, ертўласи” бир қисми бошланғич сотув нархи 75.**** **** доллари миқдорида белгилансин. Жавобгар “Бобурбек Муртозаевич” фермер хўжалигидан республика бюджетига 4.****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози томонлар у қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида шу суд орқали вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан белгиланган тартибда кассация тартибида шикоят бериши (протест келтириши) мумкин. Судья ****