Решение #2850116 Экономические

****-сонлииқтисодий иш **** Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида, даъвогар вакили****(****/****-сонли ишончнома асосида)нингиштирокида, даъвогар Ўзбекистон савдо-саноат палатаси Хоразм вилоят ҳудудий бошқармасининг«******* ****» АТБманфаатида жавобгар«*******» масъулияти чекланган жамиятининг балансдаги мулклари ва кредит ҳисобига сотиб олинган мулклар ҳисобидан ****.****сўмасосий кредит қарз,.****.****сўмкредит фоизиундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишни Урганч туманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд ****кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон савдо-саноат палатаси Хоразм вилоят ҳудудий бошқармаси(бундан буён матнда – Палата деб юритилади)«******* ****» АТБ(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) манфаатида Урганч туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«*******» масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)нинг балансдаги мулклари ва кредит ҳисобига сотиб олинган мулклар ҳисобидан ****.****сўмасосий кредит қарз,.****.****сўмкредит фоизиундиришнисўраган. Палата ўз даъво аризасида ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисидажавобгарқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда –ИПКдеб юритилади)нинг ****, ****, ****-моддасига асосан палатаважавобгарвакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** даъвогар вакили билдирилган талабларни қўллаб-қувватлаб, жавобгар томонидан шартнома **** мунтазам бузилганлигини, кредит фоизларини келишилган муддатдатўламасдан келаётганлигини маълум қилиб, суддан даъвони тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд, ишда иштирок этувчидаъвогарвакилини тинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдоршахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда –ФКдеб юритилади)нинг 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкурҳолатда тарафларнинг **** кредит шартномасидан келиб чиққан. ФКнинг ****-моддаси асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, «******* ****» АТБ ва«*******» масъулияти чекланган жамияти ўртасида 2024йил7 августда****-сонли кредит шартномаси тузилган. Шартномага асосан жавобгаргатикувчилик фаолиятини ташкил этиш****ускуналар сотиб олиш учун84ой муддатга, шундан24ой имтиёзли давр билан, йиллик устамаси18фоиз бўлган****.****.****сўмкредит ****. Шартноманинг4.2.1-бандига асосан жавобгаркредитни ва у бўйича ҳисобланган фоизларни мазкур шартномада белгиланган муддатларда ва миқдорда тўлиқ қайтариш **** олган. Бироқ, жавобгартомониданграфик бўйича тўланиши лозим бўлган кредитфоизиқайтарилмаганванатижада****5йил17 сентябрьҳолатигажавобгарнинг **** олдида график бўйичакредит фоизидан7.****.****сўммуддати ўтган қарздорлигивужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз қолдирилган. Шундан кейин,палатадаъвогарманфаатида судга юқоридаги талаблар билан мурожаат қилган. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддасига асосан кредит шартномаси муносабатларига нисбатан қарз шартномаси қоидалари қўлланиши мумкин. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар қарз шартномасига қарзни қисман (бўлиб-бўлиб) назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. Шартноманинг5.1.3-бандидақарз олувчи томонидан кредит шартномасида белгиланган ҳар қандай тўлов мабуриятлари **** ҳолларда, **** кредитлашни тўхтатиш ва фоизларни ҳамда кредит бўйича асосий қарзни муддатидан олдин ундириш ҳуқуқига эгалиги белгиланган. Жавобгар белгиланган муддатлардаасосий кредитгаҳисобланган фоизларини тўламаганлиги ишдаги далиллар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Ушбу ҳуқуқ нормаларига асосланиб, суд даъвогарнингмуддатидан олдинасосий кредит қарз, кредит фоизи ундириш талабларини асосли деб ҳисоблаб, ушбудаъвоталабларини тўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Бундан ташқари, палата кредит қарзларини жавобгарнингбалансдагимол-мулкивакредит ҳисобига сотиб олинган мулклар ҳисобидан ундиришни сўраган. “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар хужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси қонунининг 46-моддасига асосан ундирувни қарздорнинг мол-мулкига қаратиш **** ижро этиш чораси ҳисобланади. Қонунга кўра, қарздорнинг мулкларини аниқлаш ва реализация қилиш суд ижрочиси томонидан амалга оширилади.Ундирувни қарздорнинг молмулкига қаратиш ижро жараёнида амалга оширилиши сабабли, қарздорлик жавобгарнинг ҳисобидан ундирилиши лозим. ИПКнинг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПКнинг ****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосинитўлиққаноатлантиришни,суд **** жавобгар зиммасига юклашнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвотўлиққаноатлантирилсин. «*******» масъулияти чекланган жамиятидан «******* ****» АТБфойдасига.****.****сўмасосий кредит қарз,****.****сўмкредит фоизи ва****сўм почта **** ундирилсин. «*******» масъулияти чекланган жамиятиданРеспублика бюджетига****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****