Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-1802-2501/6637 Дата решения 07.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Каршинский межрайонный экономический суд Судья ESHMIRZAYEV ZOXIDJON MUXAMMADIYEVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Кдшкадарё вилояти божхона бошкармаси Ответчик / Подсудимый Ek rr nd
Source ID 48f231dd-7ace-4757-8c09-cd8a028aa0a1 Claim ID PDF Hash 01af632692bfbfbb... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 13
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
нинг 201-моддаси нинг 201 law
БКнинг 190-моддаси БКнинг 190 law
июндаги БКнинг 201-моддаси июндаги БК 201 law
БКнинг 320-моддаси БКнинг 320 law
БКнинг 369-моддаси БКнинг 369 law
БКнинг 289-моддаси БКнинг 289 law
БКнинг 347-моддаси БКнинг 347 law
ушбу Кодекс 327-моддаси ушбу Кодекс 327 code_article
БКнинг 348-моддаси БКнинг 348 law
БКнинг 294-моддаси БКнинг 294 law
ушбу Кодекснинг 201-моддаси ушбу Кодекс 201 code_article
ИПК 68-моддаси ИПК 68 law
ИПКнинг 118-моддаси ИПКнинг 118 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4-1802-2501/6637-сонли иктисодий иш УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ХДЛ КИЛУВ КАРОРИ Шахрисабз шахри 2025 йил 7 ноябрь Шахрисабз туманлараро иктисодий судининг судьяси З.Эшмирзаевнинг раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг котиблигида, даъвогар вакили Р.Мухиддинов (2025 йил 27 октябрдаги 20/03-25-3500-сонли итттончнома. асосида), жавобгар рахбари М.Умидов, жавобгар вакиллари Ф.Саъдуллаев (2025 йил 7 октябрдаги 7/10-сонли ишончнома асосида) ва ДДодиров (2025 йил 5 ноябрдаги 5/11-сонли ишончнома ва 2025 йил 5 ноябрдаги 51-сонли ордер асосида) иштирокида, даъвогар Кдшкадарё вилояти божхона бошкармасининг жавобгар “Ek rr nd ” масъулияти чекланган жамиятидан 50 978 549,27 сум божхона туловларини ундириш тугрисидаги даъво аризаси буйича кузтатилган иктисодий ишни суднинг маъмурий биносида, видеоконфернцалока режимидаги очик суд мажлисида куриб чикиб, куйидагиларни аниклади: Кдшкадарё вилояти божхона бошкармаси (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат килиб, “Ek rr nd ” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) 50 978 549,27 сум божхона туловларини ундиришни сураган. Суд мажлиси вакти ва жойи хакида тегишли тарзда хабардор килинган Шахрисабз туман прокуратураси суд мухокамасида уз вакили иштирокини таъминламади, шу сабабли суд Узбекистан Республикаси Иктисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 128, 170моддаларига ишни унинг иштирокисиз куришни лозим топди. Суд мажлисида иштирок этган даъвогар вакили даъвони каноатлантиришни суради. Суд мажлисида иштирок этган жавобгар вакиллари импорт килинган технологик ускуналар божхона расмийлаштирувидан утказилганида Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2021 йил 4 июндаги 352-сон карорига асосан имтиёзлар кулланилган холда “импорт” режимида расмийлаштирилганлигини, лекин импорт килинган товарлар чикариб юбоорилганидан сунг даъвогар ташаббуси билан 2025 йил 23 июнда товарлар чикариб юборилганидан кейинги божхона назорати утказилиб, келтирилган товарлар кайта таснифланиб, технологик ускунанинг таркибий кисми хисобланган товарлар кайта таснифланиб, кушимча божхона туловлари хисобланганлигини, экспорт килувчи томонидан такдим килинган товарнинг келиб чикиш мамлакатини тасдикловчи сертификатида хам мазкур технологик ускуна учун ягона ТИФ ТН коди 8436290000 этиб белгиланганлигини, технологик ускунанинг таркибий кисми хисобланган баъзи бутловчи кисмлар булган товарлар кайта таснифланган такдирда хамда Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2021 йил 4 июндаги 352-сон карорига кура, импорт божхона божи ва кушилган киймат солигини тулаш буйича имтиёзлар янги 2 технологик ускуналарга кулланилиши уамда битти контрактга (шартномага) мувофик технологик асбоб-ускуналар билан биргаликда етказиб берилаётган ушбу асбоб-ускунанинг ажралмас кисми уисобланган бутловчи буюмлар ва эутиёт кисмларга татбик килиниши белгиланганлигини, бирок божхона пости томонидан Узбекистон Республикаси Вазирлар Маукамасининг 2021 йил 4 июндаги 352-сон карорига зид равишда бир шартнома буйича келитирилган ва технологик ускунанинг ажралмас кисми булган бутловчиларга асоссиз равишда ва ноконуний тарзда кушимча божхона туловлари уисобланганлигини маълум килиб, даъвогарнинг даъвоси асоссиз эканлиги сабабли даъвони каноатлантиришни рад этишни суради. Гарчи суд мажлисида прокуратура вакили иштирок этмаган булсада, узининг ёзма фикрида даъвогарнинг даъвосини каноатлантиришни сураган. Суд мавжуд далилларга уукукий бауо бериб, куйидаги асосларга кура даъвони каноатлантиришни лозим топади: Аникданишича, жавобгар номига Испания давлатидан юк уужжатлари асосида нетто огирлиги 55 829 кг.га, киймати 282 172,97 Еврога тенг булган “Комплект оборудования для птицеводства R 630W762, № серии 3952362, предназначенное для птицефабрик. Оборудование новое, год изготовленияянварь 2025г. Состоит из: конструкции клеток для цыплят, автоматической системы кормления, автоматической системы выгрузки помета, доставки и хранения фуража, освещения, вентиляции, отопления” товарлари олиб келиниб, жавобгар томонидан ушбу товарлар ТИФ ТНнинг 8436290000 коди билан таснифланган уолда такдим килинган божхона юк декларацияси (бундан буён матнда БЮД деб юритилади) “сарик” йулак оркали 10007/10.04.2025/0000623сон билан руйхатга олиниб, “Эркин муомалага чикариш” (ИМ-40) божхона режимига расмийлаштирилган. Узбекистон Республикасининг Божхона кодекси (бундан буён матнда БК деб юритилади)нинг 201-моддаси биринчи кисмига кура, товарлар чикариб юборилганидан кейин божхона органлари, агар божхона тугрисидаги конунчилик бузилишлари мавжуд деб тахмин килиш учун етарли ва тасдикланган асослар мавжуд булса, божхона назоратини амалга оширишга, шу жумладан божхона аудити усуллари асосида амалга оширишга уакли. БКнинг 190-моддаси биринчи кисмига кура, божхона назоратини амалга оширишда божхона органлари такдим этилган, божхона максадлари учун ауамиятга молик уужжатларни текширади. Кайд этилганларга кура, даъвогар томонидан жавобгар номига олиб келиниб, 10007/ 10.04.2025/ 0000623-сонли БЮД асосида “Эркин муомалага чикариш” (ИМ- 40) божхона режимига расмийлаштирилган БЮД ва унга илова килинган юк кузатув уужжатлари 2025 йил 9 июндаги БКнинг 201-моддасига асосан товарлар чикариб юборилганидан кейинги божхона назоратини амалга ошириш тугрисидаги карорга асосан кайта урганилган. Даъвогарнинг товарларни классификациялаш гурууи бош инспектори А.Курбонов, “Кашкадарёэкспертиза” МЧЖ ШХЖ 1-тифали эксперти С.Турдиев томонидан “Комплект оборудования для птицеводства R 630W762, № серии 3952362, предназначенное для птицефабрик. Оборудование новое, год 3 Состоит из: изготовления январь 2025г.” номли товарни ташки иктисодий фаолият товарлар номенклатурам буйича классификациялаш юзасидан комиссиявий экспертиза хулосасига кура, “клеток для цеплят”, “автоматическая система кормления”, “автоматическая система выгрузки помета”, “элементы контроля” (“комплект оборудование для птицеводства”) товарлари 8436290000 ТИФ ТН коди билан, “хранения фуража” (бункер для хранения корма) товари 7309009000 ТИФ ТН коди билан, “доставки фуража” товари 8428399009 ТИФ ТН коди билан, “транспортер пометоудаления” товари 8428330009 ТИФ ТН коди билан, “освещение” товари 9405110014 ТИФ ТН коди билан, “вытяжки” (вентиляция), “панел увлажнения” (боковая стенка 1,2 26,4 м. торец 1,2 14,4 м) “элементы контроля” (система охлаждения воздуха с увлажняющей панели из влагоустойчивый целлюлозы) товари 8415830009 ТИФ ТН коди билан ва “отопления” товари 7322900009 ТИФ ТН коди билан таснифланиши аникланган. Узбекистан Республикаси Вазирлар Маукамасининг 2021 йил 4 июндаги “Узбекистан Республикаси уудудига импорт килишда божхона божи ва кушилган киймат солигидан озод этиладиган ухшаши республикада ишлаб чикарилмайдиган янги технологик асбоб-ускуналар руйхатини тасдиклаш тугрисида”ги 352-сон карорига 1-илова Узбекистан Республикаси уудудига импорт килишда божхона божи ва кушилган киймат солигидан озод этиладиган, ухшаши республикада ишлаб чикарилмайдиган технологик асбоб- ускуналар руйхатининг 177 тартиб ракамида паррандачилик учун бошка ускуналар 8436290000ТИФ ТН коди билан таснифланган. Узбекистан Республикаси уудудига импорт килишда божхона божи ва кушилган киймат солигидан озод этиладиган, ухшаши республикада ишлаб чикарилмайдиган технологик асбоб-ускуналар руйхатида кайд этилган изоуга кура, импорт божхона божи ва кушилган киймат солигини тулаш буйича имтиёзлар ушбу руйхатга ТИФ ТН коди ва номлари киритилган янги технологик ускуналарга кулланилади уамда битта контрактга (шартномага) мувофик янги технологик асбоб-ускуналар билан биргаликда етказиб бериш шарти билан ва ушбу асбоб-ускунанинг ажралмас кисми уисобланган бутловчи буюмлар ва эутиёт кисмларга татбик килинади. Бирок, иш буйича тупланган уужжатларга кура, юкорида кайд этилган кушимча божхона туловлари уисобланишига асос булган ускуналар “клеток для цеплят”, “автоматическая система кормления”, “автоматическая система выгрузки помета”, “элементы контроля” (“комплект оборудование для птицеводства”) ускунасининг ажралмас кисми уисобланган бутловчи буюм ёки эутиёт кисмлари эмаслиги аникданди. БКнинг 320-моддасига кура, товарнинг божхона кийматига ва (ёки) божхона туловларига тузатишлар киритиш куйидаги уолларда амалга оширилиши мумкин: божхона расмийлаштируви вактида; товар чикариб юборилганидан кейин. 4 Божхона расмийлаштируви амалга оширилаётганда товарнинг божхона кийматига ва (ёки) божхона туловларига куйидаги лолларда тузатишлар киритилади, агар: декларант ёки божхона брокери томонидан маълум килинган товарнинг божхона кийматини аниклаш усули ва микдори уларни тасдиклаш учун такдим этилган хужжатларга мос эмаслиги аникланган булса; божхона киймати декларациясида товарнинг маълум килинган божхона киймати ва (ёки) божхона туловлари микдорига таъсир этган техник хатолар аникланган булса. Товар чикариб юборилганидан кейин унинг божхона кийматига ва (ёки) божхона туловларига куйидаги холларда тузатишлар киритилади, агар: шартли чикариб юборилган товарга нисбатан унинг узил-кесил божхона киймати декларантнинг ёки божхона брокерининг кутттимча. ахбороти асосида аникланса ёхуд декларант ёки божхона брокери ушбу Кодекснинг 321моддасига мувофик божхона органи томонидан аникланган божхона кийматини кабул килса; товарни декларациялашда содир этилган, товарнинг божхона кийматининг ва (ёки) божхона туловларининг микдорига таъсир курсатган техник хатолар аникланган булса; хужжатларнинг кейинги текшируви пайтида товарнинг божхона кийматига ва (ёки) божхона туловларининг микдорига таъсир курсатган нотугри декларациялаш аникланган булса. БКнинг 369-моддасига кура, товарларни таснифлаш: Узбекистан Республикаси Ташки иктисодий фаолиятининг товар номенклатурасини талкин этишнинг асосий коидаларига; таснифлашнинг хар кандай даражасидаги кичик субпозицияларга доир изохларга мувофик амалга оширилади. Товарларни таснифлашда Умумжахон божхона ташкилотининг Товарларни тавсифлаш ва кодлаштиришнинг уйгунлаштирилган тизимига, Мустакил Давлатлар Хдмдустлиги Ташки иктисодий фаолиятининг товар номенклатурасига ва Узбекистан Республикаси Ташки иктисодий фаолиятининг товар номенклатурасига доир тушунтиришлар товар кодини унинг хусусиятлари буйича аниклаштириш имконини берадиган кутттимча. материал сифатида кулланилади. Узбекистан Республикаси Ташки иктисодий фаолияти товар номенклатурасининг бир хил талкин этилишини таъминлаш максадида божхона органи айрим турдаги товарларни таснифлаш буйича карорни чоп этади. Божхона расмийлаштирувида товарлар нотугри таснифланганлиги аникланган такдирда божхона органи товарларни таснифлашни мустакил амалга оширади ва уларнинг таснифи буйича карор кабул килади. Божхона органларининг товарларни божхона максадларида таснифлаш буйича карорлари мажбурийдир. Комиссиявий экспертиза хулосасига асосан жавобгар ушбу товарларнинг барчасини умумий ТИФ ТНнинг 8436290000 коди билан нотугри 5 таснифлаганлиги аникданган ва натижада юкорида номлари келтирилган товарлар учун белгиланган ТИФ ТН кодлари буйича божхона туловлари кайта хисобланганда, ушбу товарлар учун товарнинг келиб чикиш мамлакатини тасдикловчи сертификат такдим килинмаганлиги учун 50 978 549,237 сум (шундан 28 135 400,09 сум божхона божи, 22 843 149,18 сум ККС) кутттимча. божхона туловлари хисобланган. БКнинг 289-моддасига кура, товарларни божхона чегараси оркали олиб утишда ва ушбу Кодексда назарда тутилган бошка холларда куйидаги божхона туловлари туланади: божхона божи; кушилган киймат солиги; акциз солиги; божхона йигимлари. Конунчиликда бошка божхона туловлари хам белгиланиши мумкин. Ушбу Кодекснинг 163 ва 169-моддаларида назарда тутилган холларда конунчиликда белгиланган божхона божи, кушилган киймат солиги ва акциз солиги урнига ягона божхона туловини тулашни назарда тутувчи божхона туловларини ундиришнинг соддалаштирилган тартиби кулланилади. Божхона божларининг ставкалари Узбекистон Республикаси Президенти томонидан белгиланади. БКнинг 347-моддасига кура, божхона туловларини тулаш буйича карздорлик куйидаги холларда юзага келади: божхона туловлари уларни кечиктириш ёки булиб-булиб тулаш муддати тугаганидан кейин туланмаганда. Кечиктириш ёки булиб-булиб тулаш муддати тугаган куннинг эртасидан карздорлик юзага келган кун деб хисобланади; товарлар чикариб юборилганидан кейин божхона назоратини утказиш натижасида божхона туловлари кушиб хисобланганда. Агар туловчининг божхона туловлари кушиб хисобланишига эътирозлари булмаса, божхона туловлари буйича карздорликни тулаш тугрисидаги талабнома такдим этилган кун, туловчи эътироз билдирган такдирда эса, суднинг божхона туловлари буйича карздорликни ундириш тугрисидаги карори конуний кучга кирган сана карздорлик юзага келган кун деб хисобланади; туловчининг ташаббуси билан божхона туловлари кушиб хисобланганда. Товарнинг божхона кийматига ва (ёки) божхона туловларига тузатишлар киритилган кун карздорлик юзага келган кун деб хисобланади; ушбу Кодекс 327-моддасининг биринчи ва иккинчи кисмларида белгиланган муддатларда божхона туловлари туланмаганда. Божхона туловларини тулаш муддати тугаган кундан кейинги кун карздорлик юзага келган кун деб хисобланади. БКнинг 348-моддасига кура мувофик жавогарга божхона туловларини тулаш буйича карздорликни тулаш тугрисидаги талабнома юборилган, бирок жавобгар томонидан юзага келган божхона туловлари тулаб берилмаган. Шу сабабли даъвогарга судга даъво аризаси билан мурожаат килган. БКнинг 294-моддасига мувофик божхона туловларини тулаш буйича мажбурият: 6 товар божхона туловларини тулаш назарда тутилган божхона режимига жойлаштирилганда, шунингдек ушбу Кодексда назарда тутилган холларда; ушбу Кодекснинг 201-моддасига мувофик товарлар чикариб юборилганидан кейин божхона назоратини амалга ошириш натижасида божхона туловлари кушимча хисобланган такдирда юзага келади. ИПК 68-моддасига кура, ишда иштирок этувчи хар бир шахс уз талаблари ва эътирозларига асос килиб келтираётган холатларни исботлаши керак. Кайд этилганларга асосан даъвогар, жавобгар вакилларининг тушунтириши, прокурорнинг ёзма фикри хамда иш буйича тупланган бошка далилларга асосан даъвогарнинг даъвоси асосли эканлиги аникданди. Шунга кура, суд даъвони тулик каноатлантиришни хамда жавобгардан 50 978 549,27 сум божхона туловларини ундиришни лозим топади. ИПКнинг 118-моддасига асосан суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг каноатлантирилган даъво талаблари микдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Демак, даъво тулик каноатлантирилганлиги сабабли суд харажатлари жавобгар зиммасига юклатилади. Бинобарин, Узбекистан Республикаси Иктисодий процессуал кодексининг 118, 128, 170, 176-180, 186-моддаларини куллаб, суд Кароркилади: Даъво тулик каноатлантирилсин. “Ek rr nd ” масъулияти чекланган жамиятидан Кашкадарё вилояти божхона бошкармасига давлат бюджетига туланиши лозим булган 50 978 549,27 сум божхона туловлари ва 41 200 сум почта харажати, умумий микдорда 51 019 749,27 сум пул маблаги ундирилсин. “Ek rr nd ” масъулияти чекланган жамиятидан республика бюджетига 1 019 570,98 сум давлат божи ундирилсин. “Ek rr nd ” масъулияти чекланган жамиятидан Узбекистан Республикаси Олий суди депозитхисобварагига ишни видеоконференцалока режимида курит билан боглик харажат 103 000 сум ундирилсин. ^ал килув карори конуний кучга киргач, ижро варакалари берилсин. Мазкур хал килув кароридан норози булган томонлар у кабул килинган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд оркали Кашкадарё вилоят судининг иктисодий ишлар буйича судлов хайъатига апелляция тартибида ёки конуний кучга кирган ва апелляция тартибида курилмаган хал килув карори устидан у конуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят килиши (протест келтириши) мумкин. Раислик килувчи, судья З.Эшмирзаев