Решение #2850442 Экономические

****1-2502/****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судидаишни кўрган судьяН.**** Касс ция инстанцияси судида маърузачи судья **** **** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАСС ЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ ****5йил7 ноябрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари****ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси****нинг котиблигида,“**** **** ****” масъулияти чекланган жамияти вакиллари Ж.Ҳошимов (**** йил 7 ноябрдаги 10-сонли ишончномага асосан), **** (**** йил 7 ноябрдаги 48-сонли адвокатлик ордерига асосан),Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасида назорат инспекциясивакилиФ.Қаҳҳоров (**** йил22октябрдаги6****-сонлиишончномагаасосан)нинг иштирокида,даъвогарЎзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасида назорат инспекциясининг жавобгар “NUR VA IB” масъулияти чекланган жамиятидан ****.****.**** сўм молиявий жаримани ундириш тўғрисидаги даъвоаризасибўйича юритилган ишюзасидан қабул қилинганЖиззахтуманлараро иқтисодий судининг ****5йил 4 сентябрдагиҳал қилув қарори устидан “**** **** ****” масъулияти чекланган жамиятитомонидан берилганкассацияшикоятини Жиззах вилоят суди биносидаўтказилганочиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қ л а д и: Жиззах туманлараро иқтисодий судитомонидан мазмунан кўрилган ****-сонли иқтисодий иш бўйичааниқланган ҳолатларга кўра,“Ўзстандарт” агентлигининг **** йил 4 ноябрдаги К-11-сонли қарори билан тасдиқланган “Хавфни таҳлил этиш тизимини жорий этиш тартиби тўғрисида”ги Низом асосида аризачи томонидан ички ёнув двигателлари учун сиқилган табиий газ маҳсулоти ишлаб чиқарувчи **** ўрганилган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг “Ўзбекистон Республикасида мувофиқлиги тасдиқланиши лозим бўлган мувофиқликни баҳолаш объектлари рўйхатларини тасдиқлаш тўғрисида” **** йил 30 январдаги 43-сонли қарорининг 4-иловасига мувофиқ, ички ёнув двигателлари учун сиқилган табиий газ маҳсулоти техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги тасдиқланиши **** бўлган маҳсулотлар рўйхатига киритилган. Текширув давомида“**** **** ****” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матндажавобгардеб юритилади)нингЖиззах вилояти, **** тумани, Равот ҚФЙ, Равот қўрғони аҳоли пунктида жойлашган шаҳобчасидамувофиқлик сертификатига эга бўлмаган ички ёнув двигателлари учун сиқилган газ маҳсулоти реализация қилинаётганлиги ва сотилаётганлиги аниқланган. 1 Бунда, жавобгар томонидан огоҳлантиришдан сўнг ****.**** м3 бўлган умумий суммаси ****.****.**** сўмлик ички ёнув двигателлари учун сиқилган табиий газ маҳсулоти учун мувофиқлик сертификати мавжуд бўлмаган. АризачиЎзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигининг Техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш, сертификатлаштириш ва метрология соҳасида давлат назорати Департаменти(ҳозирги кундаЎзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги Техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасида назорат инспекцияси, бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) томонидан текширишдан олдин жавобгар **** йил 26 июлдаги ****-сонли хат билан норматив ҳужжатлар мувофиқлиги ўрганилаётганлиги сабабли қонунчилик талабларига риоя қилиши лозимлиги, қонунчилик талабларига риоя этмаслик молиявий жарима қўлланилишига олиб келиши тўғрисида огоҳлантирилган. Даъвогартомонидан жавобгарга **** йил 16 декабрдаги ****-сонли ва **** йил 23 декабрдаги ****-сонли кўрсатмалар юборилиб, аниқланган қонунбузилиш ҳолатларини бартараф этиш чораларини кўриш сўралган. Бироқ, жавобгар томонидан юқоридаги қонунбузилиш ҳолатлари бўйича чоралар кўрилмаган ва йўл қўйилган камчиликлар бартараф қилинмаган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикаси Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги ҳузуридаги Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлиги фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида” **** йил 2 июндаги ПҚ-****-сонли қарорининг 1-бандига мувофиқ Ўзбекистон техник жиҳатдан тартибга солиш агентлигига маҳсулотларга нисбатан қонунчилик ҳужжатларида ва техник регламентларда белгиланган **** талабларни бузганликда айбдор бўлган тайёрловчилар (ишлаб чиқарувчилар), сотувчилар ва ижрочиларга нисбатан молиявий санкцияларни қўллаш бўйича судга мурожаат қилиш ваколати берилган. Шунга кўра,даъвогарсудга ариза билан мурожаат қилиб, жавобгарга нисбатан реализация қилинган маҳсулот қийматининг 50 фоизигача, яъни ****.****.**** сўм миқдорида молиявий жарима қўллашни сўраган. Ишни кўришда амалда бўлган“Маҳсулотлар ва хизматларни сертификатлаштириш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 12-моддасида сертификатлаштириш талабларига мувофиқ эмаслиги сабабли, сертификатлаштиришдан ўтмаган бўлса ҳамда сертификатнинг амал қилиш муддати тугаган ёки унинг амал қилиши тўхтатиб қўйилган (бекор қилинган) бўлса, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида реализация қилиниши мумкин эмаслиги, Қонуннинг 23-моддасида эса тайёрловчилар (тадбиркорлар) **** сертификатлаштириш қоидаларини бузганлик учун қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўлиши белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасида давлат бошқарувини тубдан такомиллаштириш тўғрисида” **** йил 2 июндаги ПФ-****-сонли Фармонининг 12-бандида **** йил 1 сентябрдан бошлаб техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш, сертификатлаш ва метрология соҳаларида содир этилган ҳуқуқбузарликлар учун маҳсулотларга нисбатан қонунчилик ҳужжатларида ва техник регламентларда белгиланган **** талабларга ишлаб чиқарувчи ёки олиб кирувчи томониданриоя этилмаган ҳолларда юридик шахсларга ҳуқуқбузарлик огоҳлантиришдан сўнг биринчи марта содир этилганда реализация қилинган маҳсулот қийматининг 2 50 фоизигача миқдорда молиявий жарима, ушбу ҳуқуқбузарлик содир этилган кундан бошлаб бир йил давомида такроран содир этилганда, реализация қилинган маҳсулот қийматининг **** фоизигача миқдорда молиявий жарима қўлланилиши белгиланган. Шунга мувофиқ,суддаъвогарнинг жавобгарга нисбатан ****.****.**** сўм миқдорида молиявий жарима қўллаш тўғрисидаги ариза талабларини асосли деб ҳисоблаб, жавобгарнинг аниқланган камчиликни бартараф этиш чораларини кўраётганлиги, молиявий жаримани камайтириш тўғрисидагидаъвогарвакилининг тушунтиришларини, ҳуқуқбузарлик биринчи марта содир этилганлигини инобатга олиб, жарима суммасини ****.****.**** сўмга қадар камайтириш ва аризани қисман қаноатлантириб, жавобгарга нисбатан ****.****.**** сўм миқдорида молиявий жарима қўллашва қўлланилган молиявий жаримани ундиришни даъвогар зиммасига юклаш тўғрисида қарор қабул қилган. Бироқ, даъвогардажавобгарга нисбатансуд томониданқўлланилган молиявий жаримани **** равишда тўлиқундиришимкони бўлмаганлигини сабабли даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгарданЖиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 23 февралдаги ****-сонли ҳал қилув қарорига асосан ****.****.**** сўм молиявий жариманиундириб беришни сўраган. Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 4 сентябрдаги ҳал қилув қарори билан даъвогарнинг даъво аризаси тўлиқ қаноатлантирилиб, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига****.****.**** сўм молиявий жарима, олдиндан тўланган 37.**** сўм почта **** ҳамда жавобгардан Республика бюджетига 2.****.**** сўм давлат божи ундирилган. Иш юзасидан қабул қилинган биринчи инстанцияси судининг ҳал қилув қароридан норози бўлиб жавобгар кассацияшикоятибилан мурожаат қилган. Кассация шикоятидабиринчи инстанцияси судининг****5йил 4 сентябрдагиҳал қилув қарорини бекор қилиш ва даъво аризасини рад қилиш тўғрисида янги қарор қабул қилиш сўралган. Суд **** муҳокамасида иштирок этганжавобгарвакили****кассация шикоятида келтирилган асос ва **** қувватлашини,жавобгарга нисбатан икки марта молиявий жарима қўлланиши асоссиз эканлигини, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиш учун асослар кассация шикоятида тўлиқ ёритилганлигини билдириб, кассация шикоятини қаноатлантиришни сўради. Суд **** муҳокамасида иштирок этганжавобгарвакилиЖ.Ҳошимовкассация шикоятида келтирилган асос ва **** қувватлашини,адвокат **** фикрларига қўшилишини,қўлланилган молиявий жарима миқдори кўплигини, жамият ушбу пул маблағини тўлаб беришга қодир эмаслигини маълум қилиб, кассация шикоятини қаноатлантиришни сўради. Суд **** муҳокамасида иштирок этгандаъвогарвакилиФ.Қаҳҳоров тушунтириш бериб, Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 23 февралдаги ҳал қилув қарори билан жавобгарга нисбатан****.****.**** сўммолиявий жарима қўлланилганлигини, жавобгар томонидан берилган апелляциява кассация шикоятлари қаноатлантирилмаганлигини, суднингҳал 3 қилув қарорида молиявий жаримани ундириш даъвогар зиммасига юклатилганлигини, шу сабабли жавобгарнинг **** ҳисоб **** инкасса қўйиш орқали36.****.****сўм пул маблағи ундириб олинганлигини, бироқ жавобгарнинг ҳисоб **** пул маблағи бўлмаганлиги сабаблиқўлланилган молиявий жаримани ундириш имкони бўлмаганлигини, шу сабаблиқўлланилган****.****.****сўм молиявий жаримани ундириш юзасидан ижро **** олиш учун судга даъво аризаси киритишга **** бўлганликларини маълум қилиб,кассаця шикоятиюзасиданқонуний қарор қабул қилишни сўради. Судлов ҳайъати,тарафвакилининг тушунтиришларини эшитиб,кассацияшикоятида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра, биринчи инстанция судининг **** йил4 сентябрдагиҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,кассацияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси биринчи қисмида ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилиш ҳуқуқи кафолатланган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг****-моддасига асосан суд ишни касс ция тартибида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлиги ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Касс ция инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт.Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар касс ция инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди. Ишдаги ҳужжатлар ва ишда иштирок этувчи шахслар вакилларининг тушунтиришларига кўра, Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 23 февралдаги ҳал қилув қарори билан жавобгарга нисбатан****.****.**** сўм миқдорида молиявий жарима қўлланилганва қўлланилган молиявий жаримани ундириш даъвогар зиммасига юклатилган. Жиззах туманлараро иқтисодий судинингмазкур ****-сонли иш бўйича**** йил 23 февралдақабул қилган ҳал қилув қарори қонуний кучида бўлиб, юқори инстанция судлари томонидан ўзгартирилмаган ёки бекор қилинмаган. Даъвогарсуднинг мазкур ҳал қилув қарори асосида жавобгарга нисбатан қўлланилган молиявий жаримани ундириш чораларини кўриб, жавобгарнинг ҳисоб **** орқали36.****.****сўм пул маблағиниундириб, қўлланилган молиявий жариманинг қолган қисмини ундириш юзасидан судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Биринчи инстанция судидаъвогарнинг даъвосиишдаги мавжуд ҳужжатлар билан ўз тасдиғини топганлиги сабаблидаъво талабини қаноатлантириб, жавобгардан даъвогар фойдасига****.****.**** сўм молиявий жаримани ундириш тўғрисида асослитўхтамга келган. Жавобгарнинг кассация шикоятидабиринчи инстанция судиайни бир ҳолат юзасидан икки марта молиявий жарима ундирилганлиги,даъвогар томонидан текшириш ноқонуний ўтказилганлигига, текшириш тартиби вамуддатларига риоя қилинмаганлигиэътибор қаратмаганлиги тўғрисидаги**** билан келишмайди. 4 Чунки,Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 23 февралдаги ҳал қилув қарори билан жавобгарга нисбатан молиявий жарима қўлланилган. Бироқ, қўлланилган молиявий жаримани тўлиқ ундириш имкони бўлмаганлигини сабабли даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, суд томонидан қўлланилган молиявий жариманинг ундирилмай қолган қисмини ундиришни сўраган. Қолаверса, даъвогар томонидан ўтказилган текширув ва ундириш сўралган молиявий жариманинингасослилигига Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 23 февралдаги ҳал қилув қарори,Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати апелляция инстанцияси судининг **** йил20 июндаги қарори ва Ўзбекистон Республикаси Олий суди Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатикассацияинстанцияси судининг **** йил 17 октябрдаги қарори билан тўлиқ баҳо берилган. Шу сабабли судлов ҳайъати,жавобгарнингкассацияшикоятида келтирилган ****и биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлмайди деб ҳисоблайди. ИПКнинг****-моддасинингбиринчи қисмининг1-бандига кўра,касс ция инстанцияси суди касс ция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйичаҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****. ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга кўра, судлов ҳайъатиЖиззахтуманларароиқтисодийсудининг ****5йил4 сентябрдаги ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз,касс цияшикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни,касс цияинстанциясида ишни кўриш учунолдиндан тўланган41.200сўм почта ****ва 1.****.**** сўм давлат божинижавобгар зиммасида қолдиришнилозим топади. Юқоридагиларга кўра ҳамдаИПКнинг ****,****,****,****,****ва ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайьати қа ро рқи лад и: Жиззахтуманлараро иқтисодий судининг **** йил4 сентябрдаги ҳал қилувқарори ўзгаришсиз,жавобгар“**** **** ****” масъулияти чекланган жамиятинингкасс цияшикояти қаноатлантирилмасдан қолдирилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида Жиззах вилоят судинингиқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари **** **** 5