Решение #2850520 Экономические

****1-2504/9****-сонли иқтисодий иш Биринчи инстанция судида ишни кўрган судья- **** Апелляция инстанциясисудида маърузачи судья- *** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ Жиззах шаҳар ****5йил7 ноябрь Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати ****раислигида, ҳайъат аъзолари****ва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси ****нингкотиблигида, Жиззах вилоят **** бўлим бошлиғи ****, даъвогар **** бошқарувчилари ассоциацияси Жиззах вилоят бўлими вакили ** (**** йил 14 августдаги 4-сонли ишончномага асосан),*** Иқтисодиёт ва Молия бош бошқармаси вакиллари **** (**** йил 20 январдаги16-сонли ишончномага асосан), *** (**** йил 15 апрелдаги 3-сонли ишончномага асосан)ваЖиззах вилоят солиқ бошқармаси вакили ****озоқулов (**** йил 4 мартдаги ****-сонли ишончномага асосан)иштирокида,даъвогарСуд бошқарувчилари ассоциацияси Жиззах вилоят бўлимининг жавобгар **** **** туманИқтисодиёт ва молия бўлимидан69.****.**** сўм тўланмаган мукофот пулини ва 29.****.**** сўм ҳисобланган фоизниундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйичаюритилган иш юзасидан қабул қилинган Жиззахтуманлараро иқтисодий судининг **** йил 11 сентябрдаги ҳал қилув қарорига нисбатанЖиззах вилоят Иқтисодиёт ва Молия бош бошқармаси томонидан берилган апелляция шикоятинисуд биносида, очиқ суд ****муҳокамасида кўрибчиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Иш ҳужжатларидан аниқланишича,Жиззах туманлараро иқтисодий судининг**** йилдаги ҳал қилув қарорларигабиноан Шароф **** туман ДСИнинг 12 та хўжалик юритувчи субъектларини соддалаштирилган тартибда **** деб топиш тўғрисидаги аризалари қаноатлантирилиб, қарздорлар“Xum un uzumi”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“Xik***F **”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“**** ****”фермер хўжалиги,“****”фермер хўжаликлари ва“Avt int r k it l” масъулияти чекланган жамияти соддалаштирилган тартибда **** деб топилиб,тугатишга доир иш юритиш таомили бошланганва тугатиш бошқарувчиси этиб **** тайинланган. Тугатиш бошқарувчиси *** тугатиш ишларини амалга ошириб, мазкур 12 та хўжалик юритувчи субъектлар(қарздорлар) **** йилнингоктябрь ваноябрьойларида **** деб топилиб, тугатишга доир иш юритиш бошланиб, 1 тугатиш ишлари **** йилнингянварь вафеврал ойларида якунланган ва давлат реестридан чиқарилган. Шароф **** туман ДСИнинг хати орқали мазкур 12 та хўжалик юритувчи субъектлар соддалаштирилган тартибда **** деб эътироф этилганлиги сабабли суд бошқарувчиси ****ни мукофотлаш тўғрисидаги аризаси муҳокамаси юзасидан ўтказилган йиғилиш баённомаси ва қарори жавобгарга юборилган бўлса-да, мукофот пули бугунги кунга қадар тўлиқ тўлаб берилмаганлигиважавобгарга юборилган огоҳлантириш хатларига муносабат билдирилмаганлиги сабабли,Ўзбекистон Республикаси Суд бошқарувчилари ассоциацияси Жиззах вилоят бўлими (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади)ушбу 12 та хўжалик юритувчи субъектларни соддалаштирилган тартибда **** деб топиш тўғрисидаги ишлар бўйича мукофот пулинива ҳисобланган фоизниШароф**** тумани Молия ва Иқтисодиёт бўлимидан (кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади)ундириш бўйича судга мурожат қилган. Биринчи инстанция судининг **** асосан Жиззах вилоят Молия бошқармасиваЖиззах вилоятиҒазначилик бошқармаси низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб этилган. Биринчи инстанция судининг **** йил 11 сентябрдаги ҳал қилув қарори биландаъвогарнингдаъво аризаси қисман қаноатлантирилиб, жавобгар **** **** туманиИқтисодиёт ва молия бўлимидан даъвогар Ўзбекистон суд бошқарувчилари ассоциацияси Жиззах вилоят бўлими фойдасига 34.****.**** сўм тўланмаган мукофот суммаси, олдиндан тўланган 1.****.**** сўм давлат божи ва 37.**** сўм почта **** ундирилган.Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилган. Иш юзасидан қабул қилинган биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори устиданЖиззах вилоят Иқтисодиёт ва Молия бош бошқармаси судгаапелляцияшикояти билан мурожаат қилиб,апелляция шикоятида биринчи инстанция судининг **** йил 11 сентябрдаги ҳал қилув қарорини бекор қилиш сўраган. Суд****муҳокамасидаиштирок этган жавобгар вакиллари тушунтириш бериб,апелляцияшикоятини қўллаб-қувватлаб,молия бўлимидатугатиш бошқарувчисига мукофот пулини тўлаш учунлимит йўқлигини, мукофот пулларини солиқ органи тўлаб бериши лозимлигини, ушбу тартиб Вазирлар Маҳкамасининг қарорида ва Молия вазирлигининг хатида ҳам белгиланганлигинибилдиришиб, апелляция шикоятини қаноатлантириб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини қонунга мувофиқлаштиришни сўрашди. Суд **** муҳокамасида иштирок этгандаъвогар вакили тушунтириш бериб, апелляция шикояти асоссизлигини, мукофот пуллари тўлаб берилиши лозимлигини билдириб,иш бўйичақонуний қарор қабул қилишни сўради. Суд **** муҳокамасида иштирок этганЖиззах вилоят солиқ бошқармаси вакилитушунтириш бериб,солиқ органи томонидантугатиш бошқарувчисига иш ****тўлаб берилиши****2йилнинг1 январиданбошлабамалга оширилиши белгиланганлигини, ушбу низо бўйича даъвогаргамукофотпулинитўлаб бериш учун ҳуқуқий асос йўқлигини таъкидлаб,иш бўйичақонуний қарор қабул қилишни сўради. 2 Суд ****муҳокамасида иштирок этган прокурор биринчи инстанция суди асосли ва қонуний қарор қабул қилганлигини билдириб,апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этишни,биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўз кучида қолдиришни сўради. Судлов ҳайъати, тарафлар вакилларинингтушунтиришларини ва прокурор фикринитинглаб, апелляция шикоятида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра,биринчи инстанция судининг ****5йил11 сентябрдагиҳал қилув қарориниўзгаришсиз,апелляция шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришнилозим топди. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига мувофиқ ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Аниқланишича,даъвогар **** туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,даъво аризасидаЎзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 1 февралдаги “**** таомилларини янада соддалаштириш ва суд бошқарувчилари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”гиПҚ-****-сонли Қарори (кейинги ўринларда Қарор деб юритилади)нинг 3-бандида **** йил 1 майдан давлат солиқ хизмати органларининг аризалари бўйича қўзғатилган **** соддалаштирилган таомилларини ўтказишда қарздор турган жойдаги туман, шаҳар солиқ инспекциясининг қарорига асосан ҳар бир якунланган тугатишга доир иш бўйича Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан суд бошқарувчиларига меҳнатга **** тўлашнинг энг кам миқдори7баравари миқдорида **** тўланиши белгиланганлиги, Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 12 сентябрдаги ****-сонлиҚарори билан тасдиқланган “Суд бошқарувчилари, уларни аттестациядан ўтказиш ва малака аттестатини бериш тартиби тўғрисида”ги Низом (кейинги ўринларда Низом деб юритилади)нинг 15-бандига асосан, суд бошқарувчиси **** тугатиш ишлари якунланганлиги тўғрисидаги ҳужжатларни (иқтисодий суднинг **** ва **** юридик шахслар давлат рўйхатидан чиқарилганлиги тўғрисидаги маълумот) қарздор жойлашган жойдаги давлат солиқ инспекциясига **** этилиши, мазкур Низомнинг 16-бандига биноан қарздор жойлашган жойдаги давлат солиқ инспекцияси тугатиш ишлари якунланганлиги тўғрисидаги ҳужжатларни олган кундан бошлаб уч кун муддатда тегишли қарорни суд бошқарувчисини хабардорқилганҳолда ҳудудий молия органига юбориши, Низомнинг 17-бандида Молия вазирлиги Ғазначилигининг ҳудудий бўлинмаси қарздор жойлашган жойдаги давлат солиқ инспекцияси бошлиғининг қарорини олган кундан бошлаб етти иш кунидан кечикмасдан суд бошқарувчисини хабардорқилганҳолда, суд бошқарувчисига мукофот тўлаш учун пул маблағларини Ассоциациянинг ҳудудий бўлинмасининг **** махсус ҳисоб**** ўтказилиши белгиланганлиги, бироқ, **** деб эътироф этилиб, давлат реестридан чиқарилган жами 12 та **** бўйича Шароф **** туманиИқтисодиёт ва молия бўлими томонидан мехнатга **** тўлашнинг 7 баробари миқдорида жами-69.****.**** сўм мукофот пули тўлабберилмаганлиги, ушбу тўланмаган мукофот пулларига Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда ФК деб юритилади)нинг****-моддасига асосан **** йиллар учун 29.****.**** сўм фоиз 3 ҳисобланганлигиқайдэтилиб, жавобгардан 69.****.**** сўм тўланмаган мукофот пулини ва 29.****.**** сўм ҳисобланган фоиз,жами-98.****.**** сўмни ундириб беришни сўраган. Жиззах туманлараро иқтисодий судининг ****йил11 сентябрдаги ҳал қилув қарори биландаъвогарнингдаъвоаризасиқисман қаноатлантирилган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “**** таомилларини янада соддалаштириш ва суд бошқарувчилари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги **** йил 1 февралдаги ПҚ-****-сонли Қарори (кейинги ўринлардаПҚ-****-сонли Қарор деб юритилади)нинг **** йил 30 декабргача амалда бўлган таҳрирининг 3-бандида **** йил 1 майдан бошлаб қарздор турган жойдаги туман (шаҳар) солиқ инспекциясининг қарорига асосан, ҳар бир якунланган тугатишга доир иш бўйича Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети маблағлари ҳисобидан суд бошқарувчиларига меҳнатга **** тўлашнинг энг кам миқдори 7,03 баравари миқдорида **** тўланиши белгиланган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг “Суд бошқарувчилари фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги**** йил 12 сентябрдаги ****-сонли Қарорининг **** йил 30 декабргача амалда бўлган таҳрирининг 2-бандида эса, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги **** соддалаштирилган тартиботларини амалга оширишда суд бошқарувчиларига мукофотлар тўлаш билан боғлиқ **** қоплаш учун **** йил Ўзбекистон Республикаси Давлат бюджети параметрлари доирасида маблағлар **** ва **** йилдан бошлаб ҳар йили зарур бюджет маблағлар **** назарда тутиши лозимлиги белгиланган. Мазкур Қарор билан тасдиқланган “Суд бошқарувчилари, уларни аттестациядан ўтказиш ва малака аттестатини бериш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг **** йил 30 декабргача амалда бўлган таҳрирининг 15-бандида суд бошқарувчиси **** тугатиш ишлари якунланганлиги тўғрисидаги ҳужжатларни (иқтисодий суднинг **** ва **** юридик шахслар давлат реесридан чиқарилганлиги тўғрисидаги маълумотнома) қарздор жойлашган жойдаги Давлат солиқ инспекциясига **** этиши белгиланган. УшбуНизомнинг**** йил 30 декабргача амалда бўлган таҳрирининг 16-бандига асосан қарздор жойлашган жойдагидавлатдолиқ инспекцияси тугатиш ишлари якунланганлиги тўғрисидаги ҳужжатларни олган кундан бошлаб уч кун муддатда тегишли қарорини суд бошқарувчисини хабардор этган ҳолда ҳудудий молия органига юбориши, 17-бандигакўра,Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Ғазначилигининг ҳудудий бўлинмаси қарздор жойлашган жойдагидавлат солиқ инспекцияси бошлиғининг қарорини олган кундан бошлаб етти иш кунидан кечикмасдан суд бошқарувчисини хабардор этган ҳолда, суд бошқарувчисига мукофот тўлаш учун пул маблағларини Ассоциациянинг ҳудудий бўлинмасининг **** махсус ҳисоб-**** ўтказади. Шунингдек,**** йилдан суд бошқарувчиларга **** тўлашнинг тартибига ўзгартириш киритилганлиги муносабати билан, **** йилда соддалаштирилган тартибда **** деб топилиб, **** йилда тугатиш ишлари якунланган 12 та**** бўйича суд бошқарувчиларининг меҳнат **** жавобгар томонидан тўлаб берилмаган. 4 Жиззах вилоят Иқтисодиёт ва Молия бош бошқармасининг апелляцияшикоятидаЎзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикасининг “**** йил учун Ўзбекистон Республикасининг давлат бюджети тўғрисида”ги Қонуни ижросини таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида”ги **** йил 30 декабрдаги ПҚ-73-сонли Қарори (кейинги ўринлардаПҚ-73-сонли қарордеб юритилади) биланВазирлар Маҳкамасининг “Суд бошқарувчилари фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги**** йил 12 сентябрдаги ****-сонли Қарорига ўзгартириш киритилганлиги,унга кўра суд бошқарувчисига **** тўлаш **** ўрни қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик **** иш қўзғатиш тўғрисида ариза берган солиқ органи томонидан давлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланиши, бунда, суд бошқарувчисига **** тўлаш учун суднинг депозит ҳисобварағига базавий ҳисоблаш миқдорининг уч баравари миқдорида олдиндан тўлов амалга оширилиши белгиланганлиги, **** йилда тугатилган **** учун суд бошқарувчилари меҳнат **** тўлови **** йил Ўзбекистон Республикаси республика бюджети параметрларида Давлат солиқ қўмитасига ушбу **** учун **** маблағлар ҳисобидан амалдаги тартиб асосида тўлаб берилиши сўралганлигини асос қилиб, ушбу тўловлар солиқ органлари томонидан тўлаб бериши **** ****ларкелтирилган. Хусусан, ПҚ-73-сонли Қарор билан ПҚ-****-сонли Қарорнинг 3-банди “б” кичик бандининг учинчи хатбошиси янги таҳрирда қабул қилинган бўлиб, унда **** соддалаштирилган тартиби қўлланилганда, агар қарздор билан бошқача келишув белгиланган бўлмаса, суд бошқарувчисига **** тўлаш **** ўрни қарздорга нисбатан тўловга қобилиятсизлик **** иш қўзғатиш тўғрисида ариза берган солиқ органи томониданДавлат бюджети маблағлари ҳисобидан қопланиши, бунда, суд бошқарувчисига **** тўлаш учун суднинг депозит ҳисобварағига базавий ҳисоблаш миқдорининг уч баравари миқдорида олдиндан тўлов амалга оширилиши белгиланган. Бундан ташқари,ПҚ-73-сонли Қарор биланЎзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 12 сентябрдаги “Суд бошқарувчилари фаолиятини ташкил этиш чоратадбирлари тўғрисида”ги ****-сон Қарори билан тасдиқланган“Суд бошқарувчилари, уларни аттестациядан (қайта аттестациядан) ўтказиш ва малака аттестатини бериш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг 14-банди янги таҳрирда қабул қилинган бўлиб, унда “Давлат солиқ инспекциясининг қарздорни соддалаштирилган тартибда **** деб топиш тўғрисидаги аризасига асосан **** деб топилган хўжалик юритувчи субъектнинг суд бошқарувчисига қарздор жойлашган жойдаги давлат солиқ инспекцияси бошлиғининг қарорига мувофиқ ҳар бир якунланган тугатишга доир иш бўйича аризачи томонидан суд бошқарувчисига **** тўлаш **** учун суднинг депозит ҳисобварағига базавий ҳисоблаш миқдорининг уч баравари миқдорида мукофот тўланади” деб белгиланган.Чунки, ушбу қарорда **** йилда **** деб топилган ва **** йилда тугатиш ишлари якунланган **** тугатиш бошқарувчиларига ҳам **** тўлаш худди шу тартибда амалга оширилиши белгиланган. Ваҳоланки, “Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг41-моддаси биринчи қисмига кўра, нормативҳуқуқийҳужжатлар орқага қайтиш кучига эга эмас ва улар амалга киритилганидан кейин юзага келган ижтимоий муносабатларга нисбатан қўлланилади, бундан 5 ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳоллар мустасно.Ушбу модданинг иккинчи қисмига асосанЎзбекистон Республикаси қонунининг амал қилиши у амалга киритилгунига қадар юзага келган ижтимоий муносабатларга нисбатан қонунда тўғридан-тўғри назарда тутилган ҳоллардагина татбиқ этилади. Шунингдек, ушбу қарорда суд бошқарувчисига **** тўлаш учун суднинг депозит ҳисобварағига базавий ҳисоблаш миқдорининг уч баравари миқдорида олдиндан тўлов амалга оширилиши белгиланган.Яъни, ушбу қарорда соддалаштирилган тартибда **** деб топиш **** **** йилда бериладиган ишлар назарда тутилган.Чунки, **** йилда берилган аризалар бўйича тўловларни олдинган амалга оширишнинг имконияти мавжуд эмас. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 9 октябрдаги №**** сонли йиғилиш Баёни 11-бандида Молия вазирлиги, **** Республикаси Вазирлар кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига: ўн кун муддатда Ўзбекистон Республикаси Президентининг “**** таомилларини янада соддалаштириш ва суд бошқарувчилари фаолиятини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги**** йил 1 февралдаги ПҚ-****-сонлиҚарорига мувофиқ, **** йил 1 майдан бугунги кунга қадар Давлат солиқ хизмати органларининг аризалари бўйича қўзғатилган **** соддалаштирилган таомилларини ўтказишда ҳар бир якунланган **** **** бўйича суд бошқарувчиларидан бўлган қарздорликни 50 фоизини Республика бюджетидан, қолган 50 фоизини маҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан қоплаб бериш чораларини кўриш вазифаси белгиланган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг “Суд бошқарувчилари фаолиятини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги**** йил 12 сентябрдаги****-сонлиҚарори билан тасдиқланган “Суд бошқарувчилари, уларни аттестациядан ўтказиш ва малака аттестатини бериш тартиби тўғрисида”ги Низомнинг **** йил 30 декабрга қадар амалда бўлган таҳрирининг 19-бандида, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг тегишли ҳудудий молия органлари ва Ғазначилигининг ҳудудий бўлинмалари суд бошқарувчисига ҳар бир якунланган тугатишга доир иш учун мукофот тўлаш бўйича давлат ҳисобига ўтказилган **** қопланиши учун масъул эканлиги белгиланган. Биринчи инстанция суди томонидан **** йилда **** деб топилган ва **** йилда тугатиш ишлари якунланган **** бўйича қонунчиликда кўрсатилган барча ҳужжатлар (иш юритишни тугатишга доир суд ****, тугатиш бошқарувчисига меҳнат **** ҳисоблаш тўғрисида солиқ органининг қарори), солиқ органи томонидан даъвогарга **** этилган ва улар иш ҳужжатларида мавжуд. Шу сабабли, биринчи инстанция суди даъвонинг соддалаштирилган тартибда **** деб топилган 12 та қарздорни тугатишга доир иш юритиш таомиллари **** йилоктябрь ваноябрь ойларида бошланиб, **** йилнинг январь ва февраль ойларида якунланиб, давлат реесридан чиқарилганлиги боис, 69.****.**** сўмнинг 50 фоизи 34.****.**** сўм миқдоридаги мукофот пулинимаҳаллий бюджет маблағлари ҳисобиданжавобгардандаъвогар фойдасигаундириш **** асосли ва қонуний тўхтамга келган. Бундан ташқари, даъвогар даъво аризасида жавобгардан 29.****.**** сўмҳисобланганфоизниундириб беришни сўраган. 6 Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги **** йил 15 июндаги ****сонлиҚарорининг 5-бандида ФКнинг ****-моддасида назарда тутилган бошқа шахсларнинг пул маблағларини ғайриқонуний ушлаб қолиш, уларни қайтариб беришдан бош тортиш, уларни тўлашни бошқача тарзда кечиктириш ёхуд бошқа шахс ҳисобидан асоссиз олиш ёки жамғариш пул **** **** учун қўлланиладиган мулкий жавобгарлик бўлиб ҳисобланиши, мазкур моддада қарздорга пул тўлаш **** юклаш кучига эга бўлган пул **** **** ёки кечиктирганлик оқибатлари кўзда тутилганлигини инобатга олиб, ушбу моддада белгиланган қоидалар, агар улар пулдан тўлов воситаси, пуллик қарзни қоплаш воситаси сифатида фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаса, тарафлар ўртасидаги муносабатларга татбиқ қилинмаслиги, хусусан, пул белгиларидан пуллик қарзни қоплаш воситаси сифатида фойдаланилмайдиган (касса хизмати кўрсатиш шартномаси бўйича мижознинг **** **** пулни топшириш ****, пул белгиларини ташийдиган юк ташувчининг **** ва ҳ.к.), **** пул **** ҳисобланмаслиги, пул **** бўлиб, **** бир бутун ҳолда (қарз шартномасида) бўлгани каби **** тарафлардан бирининг товарларга (иш ёки хизматлар) **** тўлаш **** ҳам бўлиши мумкинлиги,Қарорнинг 6-бандида иқтисодий судларда солиқ, молиявий ва маъмурий муносабатлардан келиб чиқадиган низоларни кўриб чиқишда фуқаролик қонун ҳужжатлари қўлланилмайди, қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустаснолиги, юридик шахсларнинг солиқ, божхона ва бошқа давлат органлари томонидан мулкий жарималар сифатида асоссиз ундирилган пул маблағларини қайтариш тўғрисидаги талаблари қаноатлантирилганда, бу маблағлардан фойдаланилганлик учун фоизлар ҳисобланмайди ва бундай ҳолларда пул **** **** учун жавобгарликни назарда тутувчи ФКнинг ****-моддаси қоидалари қўлланилмаслиги**** тушунтиришлар берилган. Юқоридагиларга кўра, биринчи инстанция суди даъвогарнинг жавобгардан 69.****.**** сўм тўланмаган мукофот пулини ва 29.****.**** сўм ҳисобланган фоизни ундириш тўғрисидаги даъвоаризасининг34.****.**** сўм мукофот пулини ундириш қисмини асосли деб ҳисоблаб, жавобгардан даъвогар фойдасига 34.****.**** сўм тўланмаган мукофот пулини ундириш, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида асосли ва қонуний тўхтамга келган. Қайд этилганларга кўра, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонунчилик талабларига риоя қилинган ҳолда қабул қилинган бўлиб, суд томонидан иш учун аҳамиятли ҳолатлар тўлиқ аниқланган, хулосалар эса иш ҳолатларига мувофиқлиги сабабли, суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартиришга асослар мавжуд эмас. Шу сабабли судлов ҳайъати жавобгар вакилининг **** биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш учун асос бўлмайди деб ҳисоблайди.Шу боис,Жиззах вилоят Иқтисодиёт ва Молия бош бошқармасининг апелляция шикоятида ва суд **** муҳокамасида келтирилган 7 **** билан келишиб бўлмайди ва апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этиш лозим бўлади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (кейинги ўринлардаИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси биринчи қисм 1-бандига кўра, апелляция инстанцияси судиапелляция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйичаҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****.Ушбу ҳолда ҳал қилув қарори қонунчилик талабларига мувофиқлиги сабабли, суд ҳужжатини бекор қилиш ёки ўзгартиришга асослар мавжуд эмас. ИПКнинг ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосланиб, судлов ҳайъати моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларини тўғри қўлланилганлигини инобатга олиб, биринчи инстанция судининг **** йил 11 сентябрдаги ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз, апелляция шикоятини қаноатлантирмасдан қолдиришни, жавобгар давлат божи тўловидан озод эканлигини инобатга олишни, ишни апелляция инстанцияси судида кўриб чиқиш билан боғлиқ олдиндан тўланган почта **** жавобгар зиммасида қолдиришни лозим деб топади. Юқоридагиларга кўра ҳамдаЎзбекистон РеспубликасиИқтисодийпроцессуал кодексининг ****,****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайьати қ а р о р қ и л а д и: Жиззах туманлараро иқтисодий судининг **** йил 11 сентябрдаги ҳал қилув қарори ўзгаришсиз, **** бошқармасинин гапелляция шикояти қаноатлантирилмасданқолдирилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил ичида ҳал қилув қарори қабул қилган суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш шикояти (протести) берилиши мумкин. Раислик этувчи **** ҳайъат аъзолари **** **** 8