Решение #2850865 Экономические

4-2004-2501/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қоракўл тумани 2025 йил 6 ноябрь Қоракўлтуманлараро иқтисодий суди,судья **** раислигида,****нинг котиблигида, даъвогар“Ипотека ****” АТИБнинг жавобгарлар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасаси ва “OQ OL IN NURLI Z MINI” фермер хўжалигига нисбатан **** этган даъво аризаси бўйича ишни даъвогарвакили **** (ишончномага асосан), жавобгарларвакилларииштирокисиз, Қоракўлтуманлараро иқтисодий суди маъмурий биносида очиқ суд **** муҳокамасида кўрибчиқиб, қуйидагиларни,а н и қ л а д и: Даъвогар“Ипотека****”АТИБсудга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасидан ****.****.**** сўммуддатли кредит қарздорлиги,27.****.**** сўммуддати ўтган асосий қарздорлик ва****.**** сўм жорий фоиз қарздорлик, 2.****.**** сўм муддати ўтган фоиз қарздорлик ҳамда ****.**** сўм пеня жами ****.****.**** сўмкредит қарздорлигини ундиришни, шундан ****.****.**** сўм кредит қарздорлигини кафил “OQ OL IN NURLI Z MINI” фермер хўжалигидан ундиришниҳамда ундирувнигаровга қўйилган жавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасига тегишли бўлганБухоро вилояти, Қоракўл тумани, “Оқ-олтин” МФЙдажойлашган умумий ер майдони0,15 га, умумий майдони ****,72 кв.м, шу жумладан ишлаб чиқариш майдони ****,78 кв.м, жами 34 хонадан иборат бўлган хусусий мактабгача таълим муассасаси бино-иншоотларига қаратишни ҳамда гаров қийматини 1.****.****.**** сўм этиб белгилашнисўраган. Суд **** жойи ва **** тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да, жавобгарва қўшимча жавобгарларвакиллари суд **** келмади. Суд,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****,****-моддасига асосан ишниуларнингвакилларииштирокисиз мавжуд ҳужжатларга асосланиб кўришни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакилижавобгар томонидан қисман тўлов амалга оширилганлигини маълум қилиб, даъвони ****.****.**** сўмга қаноатлантиришни сўради. Суд, иш ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, ишда иштирок этувчи шахслар фикрларини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра даъвони қисманқаноатлантиришни лозим топди. Иш ҳужжатларидан ва суд муҳокамасида аниқланишича, **** билан жавобгар ўртасидатузилган2018йил4 майдаги ****-сонликредит шартномасига асосан жавобгарга**** йил 3 майгача бўлганмуддатга, йиллик 1фоиз миқдорида, Қоракўл тумани “Оқ-олтин” МФЙ, “Човли” қишлоғи ҳудудида болалар боғчаси қуриши учун 1.****.****.**** сўмкредит ****. Шартнома шартига кўра, **** жавобгарга мазкур шартномада кўрсатиб ўтилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит)бериш,жавобгар эса ўз навбатида олинган пул маблағларини белгиланган муддатда қайтариш ва пул маблағларидан фойдаланганлиги учун фоизлар тўлаш **** олган. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****моддасига кўра, **** **** шартларига вақонунчиликталабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** шартлиги белгиланган. **** томонидан шартнома шартлари лозим **** **** бўлса-да, жавобгар томонидан шартнома шартларига риоя қилинмасдан, ****5йил 12 сентябрьҳолатида ****.****.**** сўм муддатли кредит қарздорлиги, 27.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарздорлик ва ****.**** сўм жорий фоиз қарздорлик, 2.****.**** сўм муддати ўтган фоиз қарздорлик ҳамда ****.**** сўм пеня жами ****.****.**** сўм кредитқарздорлиги вужудга келишига йўл қўйган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасида, кредит шартномаси бўйича бир тараф **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олишлиги белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси735-моддасининг биринчиқисмига кўра,қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси****-моддасининг иккинчиқисмига кўра,агар қарз шартномасида қарзни қисмлаб (бўлиб-бўлиб) қайтариш назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг қолган барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. Шартномага асосан, жавобгар кредитни ва унга ҳисобланган фоизларни мазкур шартномада белгиланган муддатларда ўз **** тўламаганда фоизларни ва кредит бўйича асосий қарзни муддатидан олдин ундириш, шунингдек ундирувни кредит таъминотига қаратиши мумкин. Кредитни **** қайтармаслик хатарини олдини олиш ва **** **** таъминлаш ****,тарафлар ўртасида тузилган 2019йил 16 январдаги ипотека шартномасига асосанжавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасига тегишли бўлганБухоро вилояти, Қоракўл тумани, “Оқ-олтин” МФЙда жойлашган умумий ер майдони 0,15 га, умумий майдони ****,72 кв.м, шу жумладан ишлаб чиқариш майдони ****,78 кв.м, жами 34 хонадан иборат бўлган хусусий мактабгача таълим муассасаси бино-иншоот гаровга қўйилган ва гаров мулки 1.****.****.**** сўмга баҳоланган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, гаровга олувчининг (кредиторнинг) талабларини қондириш учун ундирувни қарздор гаров билан таъминланган **** ўзи жавобгар бўлган вазиятларда **** ёки лозим **** **** **** гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш мумкин. Кредит шартномасининг 4.3-бандига асосан, фоизлар белгиланган муддатларда ва улар бўйича муддати ўтган суммалар вужудга келгани учун қарздор **** кечиктирилган тўловнинг ҳар бир куни учун кечиктирилган тўлов суммасининг 0,1 фоизи миқдорида, аммо кечиктирилган тўлов суммасининг 50 фоизидан ошмаган миқдорда пеня тўлайди. Пеня ҳисоб-китоби асосли. Шунингдек,****,“OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасаси ва “OQ OL IN NURLI Z MINI” фермер хўжалиги ўртасида **** йил 13 августда ****-сонли кафиллик шартномаси тузилган. Кафиллик шартномасининг1.1-бандига асосан, ушбу шартномага мувофиқ кафил, кредитор ва қарздор ўртасида тузилган кредит шартномаси бўйича қарздорнинг барча ****, яъни ҳозирда мавжуд бўлган ва кейинчалик вужудга келиши мумкин бўлган **** **** юзасидан кредитор олдида **** олинмайдиган тарзда ва сўзсиз жавоб бериш **** ўз зиммасига олади. Кафиллик шартномасининг 2.4-бандига асосан, кафиллик суммаси ****.****.**** сўмни ташкил этади. **** судга маълумотнома **** этиб, жавобгарнинг ****5йил6 ноябрь ҳолатида****.****.****сўм муддатли кредит қарздорлиги, 27.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарздорлик ва ****.**** сўм жорий фоиз қарздорлик, 3.****.**** сўм муддати ўтган фоиз қарздорлик ҳамда ****.**** сўм пеня жами ****.****.**** сўм кредитқарздорлигимавжудлигини маълум қилган. Шу боис суд,**** фойдасига жавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасидан****.****.**** сўм кредит асосий қарзи,3.****.**** сўм кредит фоиз қарзи ва ****.**** сўм пеня жами ****.****.**** сўм кредит қарздорлигини ундиришни, шундан ****.****.**** сўм кредит қарздорлигини“OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасаси ва “OQ OL IN NURLI Z MINI” фермер хўжалигидан солидар тартибда ундиришни,ундирувнигаровга қўйилган жавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасига тегишли бўлганБухоро вилояти, Қоракўл тумани, “Оқ-олтин” МФЙда жойлашган умумий ер майдони 0,15 га, умумий майдони ****,72 кв.м, шу жумладан ишлаб чиқариш майдони ****,78 кв.м, жами 34 хонадан иборат бўлган хусусий мактабгача таълим муассасаси бино-иншоотга қаратишни ҳамда гаров мулкининг баҳосини 1.****.****.**** сўм этиб белгилашнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 118-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Шу боис суд, суд **** тўлиқ жавобгар зиммасига юклашни лозим топди. “Давлат божи тўғрисида”ги ЎзбекистонРеспубликасининг қонунига асосан иқтисодий судлардамулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдордадавлат божи ундирилади. Юқоридагиларга асосан,Ўзбекистон РеспубликасиИқтисодий процессуал кодексининг ****,****-179,****, ****-моддаларини қўллаб, суд, қарорқилди: Даъвогарнинг даъво талаби қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасидандаъвогар “Ипотека****”АТИБфойдасига****.****.**** сўм кредит асосий қарзи, 3.****.**** сўм кредит фоиз қарзи ва ****.**** сўм пеня жами ****.****.**** сўм кредит қарздорлиги ундирилсин, шундан ****.****.**** сўм кредит қарздорлиги“OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасаси ва “OQ OL IN NURLI Z MINI” фермер хўжалигидан солидар тартибда ундирилсин. Ундирув жавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасига тегишли бўлганБухоро вилояти, Қоракўл тумани, “Оқ-олтин” МФЙда жойлашган умумий ер майдони 0,15 га, умумий майдони ****,72 кв.м, шу жумладан ишлаб чиқариш майдони ****,78 кв.м, жами 34 хонадан иборат бўлган хусусий мактабгача таълим муассасаси бино-иншоотга қаратилсин ҳамда гаров мулкининг баҳоси 1.****.****.**** сўм этиб белгилансин. Даъвонинг қолган қисми қаноатлантиришдан рад этилсин. Жавобгар “OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасидан даъвогар“Ипотека****”АТИБ фойдасигаолдиндан тўланган41.200сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар“OBOD QISHLOQ MIRBEK”нодавлат таълим муассасасидан Республика бюджетига16.****.****сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бир ой муддат ўтгач қонуний кучга киради.Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддатда шу суд орқалиБухоровилоят судига апелляция тартибида шикоят бериши, прокурор протест келтириши мумкин. Судья ****