Решение #2851094 Экономические

****-сонлииш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИҚоракўл тумани****йил6 ноябрьҚоракўл туманлараро иқтисодийсуди, судья**** раислигида,**** котиблигида,даъвогар“R I N R ND US L”масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар“R YI Y J SUR K UNY DK R”масъулияти чекланган жамиятига нисбатан **** этган даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакили Э.Ғофуров(ордерга асосан)иштирокида,жавобгар вакили иштирокисиз,Қоракўл туманлараро иқтисодий судининг биносида очиқсуд**** кўриб чиқиб,қуйидагиларни,- а н и қ л а д и:Даъвогар“R I N R ND US L”масъулияти чекланган жамияти судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар“R YI Y J SUR K UNY DK R”масъулияти чекланган жамиятидан38.****.****сўм асосий қарз, 19.****.****сўмпенява5.****.****сўм адвокатлик хизмати ундиришни сўраган.Суд**** жойи ва **** тўғрисида жавобгар вакили тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да, суд**** келмади.Суд,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****,****моддаларигаасосан ишни уларнинг вакиллари иштирокисиз,мавжуд ҳужжатлар асосида ишни кўришни лозим топди.Суд**** иштирок этган даъвогар вакили даъво талабини қўллаб-қувватлаб,уни тўлиқ қаноатлантиришни сўради.Суд,низо моҳияти юзасидан иш ҳужжатларини атрофлича муҳокама этиб,қуйидаги асосларга кўра даъво талабларини қисман қаноатлантиришни лозим топди.Иш ҳужжатларидан васудмуҳокамасида аниқланишича,даъвогар ва жавобгар ўртасида****йил14декабрда6сонлиолди-сотди шартномаси тузилган.Шартноманинг1.1-бандигаасосан,сотувчи ўзига тегишлитовар нисотиб олувчига мулк қилиб топшириш,сотиб олувчи эса ушбу товарни қабул қилиш ва унинг учун белгиланган баҳони тўлаш **** олади.Шартноманинг1.3-бандигаасосан,шартнома қиймати****.****.****сўмни ташкил этади.Шартномаларнинг4.1-бандигаасосан,тўловлар****фоиз олдиндан амалга оширилади.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси(бундан буён матнда-ФКдеб юритилади)нинг****-моддасигакўра,олди-сотди шартномаси бўйича биртараф (сотувчи)товарни бошқатараф (сотиб олувчи)гамулк қилиб топшириш ****,сотиб олувчи эса бу товарни қабул қилиш ва унинг учун белгиланганпулсуммаси(баҳоси)нитўлаш **** олади.Даъвогар томонидан жавобгарга****йил30апрелдаги6-сонлиҳисоб фактурага асосан****.****.****сўмлик маҳсулотлари етказиб берилган бўлсада,жавобгар томонидан****.****.****сўмлик тўловлар амалга оширилиб, 38.****.****сўмлик тўловлар амалга оширилмаган.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддасида,**** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ,бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** шартлиги белгиланган.Шусабаблисуд,жавобгардан даъвогар фойдасига38.****.****сўм қарзни ундиришни лозим топади.Шунингдек,даъвогар жавобгардан19.****.****сўмпеняундиришни сўраган.Шартноманинг5.4-бандигаасосан, товар**** ўз **** ёки тўлиқ тўламаганлик учун сотиб олувчи ҳар бир кечиктирилган кунига тўланмаган сумманинг0,4фоизи миқдоридапенятўлайди.Пеняҳисоб-китоби асосли.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддасидаэса, агартўланиши лозим бўлганнеустойкакредиторнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиблиги кўриниб турса, суднеустойкани камайтиришга **** эканлиги, бундақарздор **** қай **** ****,**** иштирок этаётган тарафларнинг мулкий аҳволи,шунингдек кредиторнинг манфаатлари эътиборга олиниши кераклиги кўрсатилган.Бу **** Ўзбекистон Республикаси Олий хўжаликсудиПленумининг****йил15июндаги“**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги****-сонлиқарорида ҳам тушунтириш берилган.Даъвогар жавобгарнинг шартномавий **** **** назорат қилмаганлигини,пенянинг вужудга келишига ва кўпайишига сабаб бўлганлигини,ҳозирда қарздорлик қисман қопланганлигини,жавобгарнинг молиявий ҳолатини ва унинг тадбиркорлик субъекти эканлигини инобатга олиб, суддаъво талабинингпеняундириш қисмини9.****.****сўм миқдорида қаноатлантиришни,пенянинг қолган қисмини қаноатлантиришнирадқилишни лозим топади.Даъвогар жавобгардан5.****.****сўмадвокатхизмати учун **** ундиришни сўраган.Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддасигакўра, агар**** **** ёки лозим **** **** учуннеустойкабелгиланган бўлса,зарарнингнеустойкабилан қопланмаган қисми тўланади.Даъво талабининг5.****.****сўм зарар қисминеустойкибилан қопланганлиги сабабли, судушбу талабни қаноатлантириданрадэтишни лозим топади.Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****-моддасибиринчи қисмига кўра, суд**** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****-моддасиолтинчи қисмига кўра, агардаъвогар томонидан билдирилган неустойкани ундириш **** талаб асосли бўлиб,бироқ унинг миқдори қонунчиликда белгиланган ҳуқуқдан фойдаланилган ҳолдасудтомонидан камайтирилган бўлса, суд**** камайтирилиши ҳисобга олинмаган ҳолда ундирилиши лозим бўлганнеустойкасуммасидан келиб чиққан ҳолда, суд**** жавобгарнинг зиммасига юклатилиши лозим.Баён этилганларга асосансуд,даъво талабларини қисман қаноатлантиришни,жавобгардан даъвогар фойдасига38.****.****сўм асосий қарз, 9.****.****сўмпеняҳамда олдиндан тўланган41.****сўмпочта**** ва****.****сўм давлат божи ундиришни лозим топди.Юқоридагиларга асосан,Ўзбекистон РеспубликасиИқтисодий процессуал кодексининг****, ****, ****, ****моддалариниқўллаб, суд қ а р о р қ и л ди : Даъвогарнинг даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин.Жавобгар“R YI Y J SUR K UNY DK R”масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар“R I N R ND US L”масъулияти чекланган жамияти фойдасига38.****.****сўм асосий қарз, 9.****.****сўмпеняҳамда олдиндан тўланган41.****сўмпочта**** ва****.****сўм давлат божи ундирилсин.Даъвонинг қолган қисми қаноатлантиришданрадэтилсин.Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин.Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бироймуддат ўтгач қонуний кучга киради.Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бироймуддатдашу судорқалиБухоровилоят судигаапелляциятартибида шикоят бериши, прокурор протесткелтириши мумкин.Судья****