Решение #2851494 Экономические

****501/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Денов тумани ****йил6 ноябрь Денов туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, **** котиблигида, даъвогар вакили ХХХ (22.05.**** йилдаги ****-сонли ишончнома), жавобгар вакили **** (раҳбар) иштирокида, даъвогар “ХХХ ****” **** жавобгар ****-саноат палатаси Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар "ХХХ ****" **** манфаатида жавобгар “ХХХ” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан бўлган даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни Денов туманлараро иқтисодий судининг биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Савдо-саноат палатаси Сурхондарё вилоят ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади)нинг даъвогар "ХХХ ****" **** (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “ХХХ” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан муддати ўтган асосий кредит қарзи ****.****.**** сўм, муддати ўтган кредит фоизи 11.****.**** сўм, оширилган фоиз қарзи 27.****.**** сўм, жами ****.****.**** сўм қарздорлик ва олдиндан тўланган почта **** ундириш, ундирувни жавобгарга тегишли бўлган ХХХ маҳалласида жойлашган “Савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шаҳобчаси ҳамда автосервис комплекс” биноларини ер жойи билан бирга (кадастр **** ****)га қаратишни сўраган. Палата суд **** жойи ва **** тўғрисида тегишли равишда хабардор қилинган бўлса-да, суд **** ўз вакили иштирокини таъминламади. Палата даъво аризасида ишни уларнинг вакиллари иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (кейинги ўринларда матнда “ИПК” деб аталади) ****-моддасининг учинчи қисмига асосан, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Шу сабабли суд, ишни палата вакили иштирокисиз кўришликни лозим топади. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили судга **** йил 6 ноябрдаги ****-сонли маълумотномасини **** этиб, жавобгарқарздорликнибартараф қилганлигини билдириб, даъво талабини рад қилишни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили қарздорликни тўлаганлигини билдириб даъвони рад қилишни сўради. Суд тарафлар вакилларининг тушунтиришини тинглаб, ишдаги мавжуд ҳамда қўшимча **** этилган ҳужжатларни ўрганиб, қуйидаги асосларга кўра даъвони қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан ва суд муҳокамасидан аниқланишича, даъвогар ва жавобгар ўртасида **** йил 23 сентябрда ****-сонли кредит шартномаси тузилган.Шартномага кўра, даъвогар жавобгарга **** йил 10 сентябргача 2.****.****.**** сўм кредит маблағини йиллик 20 фоиз устама тўлаш шарти билан **** ****, жавобгар эса **** кредит маблағидан белгиланган **** фойдаланиш ва шартнома ҳамда унга илова қилинган жадвалда белгиланган тартибда ва муддатда кредит ва унинг фоизларини қайтариб бориш **** олган. Кредит шартномасининг ижросини таъминлаш **** тарафлар ўртасида **** йил 17 ноябрда нотариал тартибда “ипотека шартномаси” имзоланган.Ипотека шартномасига кўра, жавобгарга тегишли бўлган ХХХ махалласида жойлашган “Савдо ва маиший хизмат кўрсатиш шахобчаси ҳамда автосервис компилекс” биноларини ер жойи билан бирга (кадастр **** ****) гаровга қўйган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси(бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига асосан кредит шартномаси бўйича бир тараф – **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасида агар қонунда ёки қарз шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлмаса, қарз берувчи қарз олувчидан қарз суммасига шартномада белгиланган миқдорда ва тартибда фоизлар олиш ҳуқуқига эга бўлади. ФКнинг ****-моддасида қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтарилиши шарт деб белгиланган. ФКнинг ****-моддасида қарз олувчи қарз суммасининг қайтариб берилишини таъминлаш юзасидан қарз шартномасида назарда тутилган **** ****, шунингдек қарзнинг таъминоти қарз берувчи жавобгар бўлмаган вазиятларда йўқотилса ёки унинг шартлари ёмонлашса, агар шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарз берувчи қарзолувчидан қарз суммасини муддатидан олдин қайтаришни ва тегишли фоизларни тўлашни талаб қилишга ****. Кредит шартномасига асосан, даъвогар жавобгарга белгиланган миқдорда кредит **** бўлса-да, жавобгар асосий қарз ва муддати ўтган фоизини тўлашни 2 кечиктириб келганлиги сабабли, жавобгарнинг даъвогар олдида муддати ўтган асосий кредит қарзи ****.****.**** сўм, муддати ўтган кредит фоизи 11.****.**** сўм, оширилган фоиз қарзи 27.****.**** сўм, жами ****.****.**** сўм қарзи вужудга келган. Даъвогар томонидан жавобгар қарздорликни тўлаш **** бир неча бор огоҳлантирган бўлса-да, огоҳлантириш жавобсиз қолдирилган. Шу сабабли Палата даъвогар манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Судга даъво ариза билан мурожаат қилингандан сўнг қарздорлик жавобгар томонидан тўлиқ қопланганлиги ишдаги даъвогар томонидан **** этилган маълумотнома ҳамда тарафларнинг судга берган кўрсатмалари билан ўз тасдиғини топган. Шу сабабли суд, даъво талабларини қаноатлантиришни тўлиқ рад этишни лозим деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикасининг “Давлат божи тўғрисида” **** йил 06 январдаги ЎРҚ-****-сонли Қонуни билан белгиланган Давлат божи ставкаларининг миқдорлари (бундан буён матнда Давлат божи ставкаларининг миқдорлари деб юритилади) 2-бандининг “а”-кичик бандида, давлат божи мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, ҳисобланиши белгиланган. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмида суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши лозим. Суд, иш бўйича суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб, даъвогар томонидан олдиндан тўланган 41.**** почта **** жавобгар томонидан даъвогарга тўлаб берилганлигини инобатга олишни, 7.****.****,**** давлат божи тўловини жавобгар ҳисобидан Республика бюджетига ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга асосан, суд даъво талабларини қаноатлантиришни рад этиб, Республика бюджети ҳамда суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига 7.****.****,88 давлат божини жавобгардан ундиришни лозим топади. Бинобарин суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, **** моддаларига асосланиб ҚАРОРҚИЛАДИ: Даъво ариза талаби қаноатлантириш рад этилсин. “ХХХ” масъулияти чекланган жамиятидан республика бюджети ва суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига 7.****.****,**** давлат божи ундирилсин. 3 Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори бир ой муддат ўтиб қонуний кучга киради, ҳал қилув қарори устидан Денов туманлараро иқтисодий суди орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция шикояти бериш (протест келтириш) ёки ушбу муддатда апелляция шикояти(протест) берилмаса, олти ойлик муддатда кассация шикояти бериш (протест келтириш) мумкин. Судья **** 4