Решение #2851543 Экономические

****501/****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Қарши шаҳри ****5 йил 6 ноябрь Ғузор туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилоят ҳудудий бошқарамси даъвогар “Шуртан газ кимё ****” масъулияти чекланган жамияти манфаатида, жавобгар “**** ****”****дан68.****.****сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакилиИ.Хўжамқулов(ишончнома асосида), жавобгар раҳбари ****иштирокида, Ғузор туманлараро иқтисодий суди биносида ўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қла д и: Ўзбекистон Савдо-саноат Палатаси Қашқадарё вилоят бошқармаси“Шуртангазкимё ****”масъулияти чекланган жамияти манфаатида(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)Ғузор туманлараро иқтисодий судига мурожаат қилиб,“**** ****”****дан(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)68.****.****сўм пеня ундиришни сўраган. Палатасуд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да суд **** келмаган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****, ****-моддаларига асосан суд ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили ўз кўрсатмасида, тарафлар ўртасидақуёшли сув иситгич етказиб беришбўйича шартнома имзоланганлигини, шартномага мувофиқ жавобгармаҳсулотнишартномада келишилган муддатдан64 кункечетказиб берганлигини,шу сабабли кечиктирилган кунлар учун пеня ҳисобланганлигини билдириб,даъво аризасини қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакилишартнома бўйичамаҳсулотни**** етказиб бериш келишилганлигини, бироқ даъвогар маҳсулотни ўрнатиб ишлатиб беришни ҳам талаб қилганлигини, ушбу ишларни ўзини шахсий маблағидан ****, ушбу ишларни малга оширгунча шартномада кўрсатилган муддат ўтиб кетганлигини, аслида 5 кун муддатга маҳсулот етказиб беришга кечикканлигини, даъвогар томонидан маҳсулотларни етказиб бериши учун ишончнома 29.07.**** йилда берилганлигини, счёт-фактура эса 30.07.**** йилда тасдиқланганлигини, ўзи аслида даъвогар ишончнома бергандан сўнг маҳсулот етказиб берилиши кераклигини, даъвогар томонидан ҳам етказиб берилган маҳсулотлар учун тўловни амалга ошириш кечикканлигини, ушбу шартномадан фойда кўрмаганлигини, зарар билан якунлаганлигини билдириб,даъвогарнинг пеня ундириш талабини рад қилишнисўради. Суд,ишда иштирок этган шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб,иш ҳужжатлари ва мавжуд далилларни ўрганиб чиқиб,уларни баҳолаб,қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво талабларини қисман қаноатлантирини лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддаси биринчи, иккинчи қисмларига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон 2 Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади.Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси иккинчи қисмига асосан ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Иш ҳужжатларига кўра,тарафлар ўртасида28.03.****йилда****сонлитовар етказиб бериш тўғрисида шартнома тузилган. Шартноманинг1.1-бандигакўра буюртмачи товар учуншартномага асосан тўловни амалга ошириши, етказиб берувчи эса товарни етказиб бериш **** олган. Шартноманинг2.2бандида,шартнома ҳар икки томондан имзолангандан сўнг етказиб берувчи 60 кун ичида шартнома бўйича маҳсулот буюртмачи омборига етказиб келинганидан кейин ўргатиб ишчи ҳолати синовдан ўтказилганидан сўнг шартнома суммаисни **** фоиз миқдорида тўлаб берадидебкелишилган. Бироқ, жавобгар шартнома бўйича ****ўз ******** маҳсулотларни шартномада белгиланган муддатдан кеч етказибберган. Даъвогарнинг жавобгар томонгапеняни тўлаб бериш тўғрисидаюборган талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Тарафларнинг **** шартномадан келиб чиққан. Даъвогар жавобгар томонидан шартнома ****ўз ******** сабабли, Ўзбекистон Республикаси “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги қонуннинг 25-моддасига кўра, товарларни етказиб бериш муддати кечиктириб юборилганлиги учун жавобгардан 68.****.****сўм миқдорида пеня ундиришни сўраган. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга **** эканлигикўрсатилган. Суд, жавобгарни тадбиркорлик субъекти эканлигини, маҳсулотни даъвогарга тўлиқ етказиб берганлигиниинобатга олиб, пеня миқдорини3.400.****сўмга қаноатлантиришни лозим топади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқорида баён этилганларга кўра суд, даъвогарнинг даъвосиниқисманқаноатлантиришни,жавобгар ҳисобидандаъвогар фойдасига3.400.****сўм пеня,41.****сўм почта ****, республикабюджетига1.****.****сўм давлатбожи ундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг****, ****, ****, ****моддалариниқўллаб, суд 3 қа р о р қ и л а д и: Даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “**** ****”****дан: -даъвогар “Шуртан газ кимё ****”масъулияти чекланган жамияти фойдасига 3.400.**** сўм пеня ва 41.**** сўм почта ****; - республикабюджетига 1.****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Даъвонинг қолган қисми қаноатлантиришрадэтилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидануқабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичидашу судорқали вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатигаапелляциятартибида ёки қонуний кучга кирган ваапелляциятартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидануқонуний кучга кирган кундан эътиборан белгиланган тартибдакассациятартибида шикоят бериш(протесткелтириш)мумкин. Судья ****