Решение #2851630 Экономические

****501/****4-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Қарши шаҳри ****5 йил 6 ноябрь Ғузор туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилоят ҳудудий бошқарамси даъвогар “Шуртан газ кимё ****” масъулияти чекланган жамияти манфаатида, жавобгар “****”****дан****.****.****сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакилиИ.Хўжамқулов(ишончнома асосида), жавобгар вакилиадвокат ****лар(ишончномава ордерасосида) иштирокида, Ғузор туманлараро иқтисодий суди биносидавидеконференцалоқа режимидаўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қла д и: Ўзбекистон Савдо-саноат Палатаси Қашқадарё вилоят бошқармаси“Шуртангазкимё ****”масъулияти чекланган жамияти манфаатида(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)Ғузор туманлараро иқтисодий судига мурожаат қилиб,“****”****дан(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)****.****.****сўм пеня ундиришни сўраган. Палатасуд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да суд **** келмаган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****, ****-моддаларига асосан суд ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили ўз кўрсатмасида, тарафлар ўртасида маҳсулот етказиб бериш бўйича шартнома имзоланганлигини, шартномага мувофиқ даъвогар харид қилинаётган маҳсулот учун тўловни олдиндан оператор Республика товар хом ашё биржадаги ўзининг ҳисоб **** ўтказиб берганлигини, лекин жавобгармаҳсулотнишартномада келишилган муддатдан кечетказиб берганлигини,шу сабаблидаъво аризасини қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакилишартнома бўйича етказилиб бериладиган маҳсулотни Ҳиндистон давлатидан олиб келишганлигини, маҳсулотни Ўзбекистонга импорт қилишда транспорт логистикаси ва назорат текширувлари сабабли маҳсулот кеч етиб келганлигини, бундан даъвогарни ҳам хабари бўлганлигини, шартномага акредитивнинг муддатини **** кун қилиб белгилаш бўйича қўшимча келишув ҳам қилинганлигинибилдириб, даъвогарнинг пеня ундириш талабини қисман қаноатлантиришни сўради. Суд,ишда иштирок этган шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб,иш ҳужжатлари ва мавжуд далилларни ўрганиб чиқиб,уларни баҳолаб,қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво талабларини қисман қаноатлантирини лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддаси биринчи, иккинчи қисмларига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади.Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун 2 ҳудудида олийюридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси иккинчи қисмига асосан ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Иш ҳужжатларига кўра,тарафлар ўртасида06.12.****йилда45-сонлитовар етказиб бериш тўғрисида шартнома тузилган. Шартноманинг1.1-бандигакўра буюртмачи товар учуншартномага асосан тўловни амалга ошириши, етказиб берувчи эса товарни етказиб бериш **** олган. Шартноманинг2.4бандида,етказиб берувчи аккредатив очилган кундан бошлаб 70 календар куни ичида товарни етказиб бериши шарт дебкелишилган. Даъвогар томонидан шартномага мувофиқ 13.03.**** йилда ТИФ “Миллий ****” Қарши филиалида акредетив очилган. Шартнома шартларига кўра жавобгар маҳсулотларниаккредатив очилган кундан бошлаб 70 календар куни ичида товарни етказиб беришибелгиланган.Бироқ, жавобгар шартнома бўйича ****ўз ******** маҳсулотларни 14.08.****йилда 83 кунга кечиктириб етказиб берган. Даъвогарнинг жавобгар томонгапеняни тўлаб бериш тўғрисидаюборган талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Тарафларнинг **** шартномасидан келиб чиққан. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг4.1-бандигакўра,буюртмачи ва **** ушбу шартноманинг шартларини **** ва бузганлиги учун қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлиши келишилган. Даъвогар жавобгар томонидан шартнома ****ўз ******** сабабли, Ўзбекистон Республикаси “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги қонуннинг 25-моддасига кўра, товарларни етказиб бериш муддати кечиктириб юборилганлиги учун жавобгардан ****.****.****сўм миқдорида пеня ундиришни сўраган. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга **** эканлигикўрсатилган. Суд, жавобгарни тадбиркорлик субъекти эканлигини инобатга олиб, пеня миқдорини36.****.****сўмга қаноатлантиришни лозим топади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқорида баён этилганларга кўра суд, даъвогарнинг даъвосиниқисманқаноатлантиришни,жавобгар ҳисобидандаъвогар фойдасига36.****.****сўм пеня,41.****сўм почта ****, республикабюджетига10.****.****,68сўм давлатбожива Олий суд депозит **** ишни видеоконференцалоқарежимида кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм суд ****ундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад 3 этишни лозим топади. Бинобарин,Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг ****,****, ****, ****, ****-моддалариниқўллаб, суд қа р о р қ и л а д и: Даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “****”****дан: -даъвогар “Шуртан газ кимё ****”масъулияти чекланган жамияти фойдасига 36.000.**** сўм пеня ва 41.**** сўм почта ****; - республикабюджетига 10.****.****,68 сўм давлат божи; - Олий суд депозит **** ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм суд **** ундирилсин. Даъвонинг қолган қисми қаноатлантиришрадэтилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидануқабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичидашу судорқали вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатигаапелляциятартибида ёки қонуний кучга кирган ваапелляциятартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидануқонуний кучга кирган кундан эътиборан белгиланган тартибдакассациятартибида шикоят бериш(протесткелтириш)мумкин. Судья ****