Решение #2851686 Экономические

****501/3****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Қарши шаҳри ****5 йил 6 ноябрь Ғузор туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилоят ҳудудий бошқарамси даъвогар “Шуртан газ кимё ****” масъулияти чекланган жамияти манфаатида, жавобгар “M ssiv sс l ”****дан86.****.****сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакилиИ.Хўжамқулов(ишончнома асосида), жавобгар вакилиС.Ҳолтураевлар(ишончнома асосида) иштирокида, Ғузор туманлараро иқтисодий суди биносида ўтказилган очиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қла д и: Ўзбекистон Савдо-саноат Палатаси Қашқадарё вилоят бошқармаси“Шуртангазкимё ****”масъулияти чекланган жамияти манфаатида(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)Ғузор туманлараро иқтисодий судига мурожаат қилиб,“M ssiv sс l ”****дан(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)86.****.****сўм пеня ундиришни сўраган. Палатасуд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да суд **** келмаган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****, ****-моддаларига асосан суд ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили ўз кўрсатмасида, тарафлар ўртасида маҳсулот етказиб бериш бўйича шартнома имзоланганлигини, шартномага мувофиқ даъвогар харид қилинаётган маҳсулот учун тўловни олдиндан оператор Республика товар хом ашё биржадаги ўзининг ҳисоб **** ўтказиб берганлигини, лекин жавобгармаҳсулотнишартномада келишилган муддатдан кечетказиб берганлигини,шу сабаблидаъво аризасини қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакилишартнома бўйича етказилиб бериладиган маҳсулотнинг иккита турдагиси темирли ва пластмассалиси мавжудлигини, даъвогарга қайси бирини етказиб беришни сўраганида темирлисини етказиб беришини айтганлигини, темирлиси Туркиядан олиб келиниши кераклигини, даъвогарга маҳсулот кечикиши мумкинлигини айтганлигини, даъвогар рози бўлганлигини, маҳсулотни сифатли қилиб етказиб берганлигини, маҳсулотни шартномада белгиланганданкеч етказиб берилганлигини билдириб, даъвогарнинг пеня ундириш талабига ёрдам қилишни сўради. Суд,ишда иштирок этган шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб,иш ҳужжатлари ва мавжуд далилларни ўрганиб чиқиб,уларни баҳолаб,қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво талабларини қисман қаноатлантирини лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддаси биринчи, иккинчи қисмларига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади.Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун 2 ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси иккинчи қисмига асосан ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Иш ҳужжатларига кўра,тарафлар ўртасидаэлектрон тизимда ўтказилган электрон давлат харидлари натижаси бўйича14.01.****йилда****-сонлитовар етказиб бериш тўғрисида шартнома тузилган. Даъвогар шартноманинг 2.1-бандига мувофиқ шартнома бўйича тўловларни тўлиқ **** амалга ошириш учун шартнома давлат харидларининг электрон тизимида рўйхатга олинган пайтдан бошлаб ўн иш куни мобайнида ўзларининг ҳисоб-китоб клиринг палатасидаги (ҲККП) ҳисобварағига маблағларни ўтказадилар, бунда закалат шартнома бўйича тўлов суммасига қўшиб ҳисобланиши мумкин.Шартноманинг 2.2-бандига кўра ҲККП шартнома бўйича тушган тўлов суммасини банд қилиб қуяди ва маблағлар тушган кундан кейинги иш кунидан кечиктирмасдан бу **** ижрочига хабарнома юборади.Хабарнома ижрочига товарларни (ишларни, хизматларни) етказиб бериш учун асос бўлиб хизмат қилади.Ижрочи тўлов амалга оширилганлиги тўғрисида ҲККПдан хабарнома олганидан бошлаб22иш куни ичида товарни етказиб бериши шарт. Шартноманинг 2.5 бандида, ижрочи томонидан товарни етказиб берилганлиги ва буюртмачи томонидан текшириб олинганлиги ижрочи расмийлаштирган ҳасоб-фактурани тарафлар томонидан имзоланиши билан тасдиқланишига келишилган. Шартнома шартларига кўра жавобгар маҳсулотларни22иш кунида етказиб бериши белгиланган.Бироқ, жавобгар шартнома бўйича ****ўз ******** маҳсулотларни 11.03.****йилда 26 кунга кечиктириб етказиб берган. Даъвогарнинг жавобгар томонгапеняни тўлаб бериш тўғрисидаюборган талабномаси жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Тарафларнинг **** шартномасидан келиб чиққан. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг4.1-бандигакўра,буюртмачи ва **** ушбу шартноманинг шартларини **** ва бузганлиги учун қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлиши келишилган. Даъвогар жавобгар томонидан шартнома ****ўз ******** сабабли, Ўзбекистон Республикаси “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги қонуннинг 25-моддасига кўра, товарларни етказиб бериш муддати кечиктириб юборилганлиги учун жавобгардан 86.****.****сўм миқдорида пеня ундиришни сўраган. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатлариниэътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга **** эканлигикўрсатилган. Суд, жавобгарни тадбиркорлик субъекти эканлигини инобатга олиб, пеня миқдорини6.000.****сўмга қаноатлантиришни лозим топади. 3 ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқорида баён этилганларга кўра суд, даъвогарнинг даъвосиниқисманқаноатлантиришни,жавобгар ҳисобидандаъвогар фойдасига6.000.****сўм пеня,41.****сўм почта ****, республикабюджетига1.****.****сўм давлатбожи ундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Бинобарин,Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг****, ****, ****, ****моддалариниқўллаб, суд қа р о р қ и л а д и: Даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “M ssiv sс l ”****дан: -даъвогар “Шуртан газ кимё ****”масъулияти чекланган жамияти фойдасига 6.000.**** сўм пеня ва 41.**** сўм почта ****; - республикабюджетига 1.****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Даъвонинг қолган қисми қаноатлантиришрадэтилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидануқабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичидашу судорқали вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатигаапелляциятартибида ёки қонуний кучга кирган ваапелляциятартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидануқонуний кучга кирган кундан эътиборан белгиланган тартибдакассациятартибида шикоят бериш(протесткелтириш)мумкин. Судья ****