Решение #2852423 Экономические

----------------сонли иқтисодий иш судья:Б.Т.Мадрахимов ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Наманган шаҳри 2025 йил 5 ноябрь Наманган туманлараро иқтисодий суди, судья Б.Т.Мадрахимов даъвогар Наманган вилоят қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида ҳудудий назорат қилиш инспекциясининг жавобгар ----------------МЧЖ ҳисобидан 5255980 сўмни ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича юритилган ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Наманган вилоят қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида ҳудудий назорат қилиш инспекцияси(бундан буён матнда – даъвогар) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, ----------------- МЧЖ(бундан буён матнда – жавобгар) ҳисобидан 5255980 сўмни ундириб беришни сўраган. Суднинг 2025 йил 17 октябрдаги ажрими билан ишни 2025 йил 5 ноябрда кўриб чиқиш белгиланган ҳамда жавобгарга ажрим чиқарилган кундан эътиборан 15 кунлик муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикри, далилларни ҳамда бошқа хужжатларни тақдим этиш ҳуқуқи тушунтирилган. Бироқ жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ҳеч қандай эътироз билдирилмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда – ИПК)нинг 2034-моддасига асосан, соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги иш даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш ҳақида ажрим чиқарилган кундан эътиборан йигирма кундан ошмаган муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикрни, далилларни ҳамда бошқа ҳужжатларни тақдим этиш учун белгиланган муддат ўтганидан кейин судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади. Суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни чақиртирмасдан ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади. Суд тарафлар томонидан тақдим этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни, эътирозларни ва (ёки) важларни текширади, далиллар билан танишади, ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Суд ишдаги тўпланган ҳужжатларни ўрганиб, ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиб, қуйидагиларга кўра, даъвони талабини қаноатлантиришни лозим топди. Иш ҳужжатларидан аниқланишича, 2025 йил 23 июлдаги 205332905-сонли инвойс(оферта)га кўра даъвогар томонидан жавобгарга тегишли Наманган вилояти, Тўрақўрғон тумани, Хўжанд МФЙ, Кулховуз 2 кўчаси, 3-уйдаги “5 қаватли, икки блокдан иборат, 68 хонадонли турар-жой биноси” объектини давлат рўйхатидан ўтказиш, қурилиш-монтаж ишларининг сифати устидан танлов асосида назоратни амалга оширилган. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 20 апрелдаги 200-сон қарорига 5-илова “Қурилиш-монтаж ишларини бошлаш учун объектни рўйхатдан ўтказиш бўйича давлат хизматлари кўрсатиш”нинг Маъмурий регламенти (бундан буён матнда Регламент деб юритилади) 1-бандида, ушбу Регламент юридик ва жисмоний шахслар (бундан буён матнда — ариза берувчилар) томонидан қурилиш-монтаж ишларини бошлаш учун рўйхатдан ўтказиш (бундан буён матнда — рўйхатдан ўтказиш) тартибини белгилайди. Регламентнинг 2-бандига кўра, ушбу Регламентнинг амал қилиши, молиялаштириш манбаларидан қатъи назар хавф-хатар тоифасидан келиб чиққан ҳолда, қурилиш объектларида жумладан, икки қаватдан юқори (цоколни ҳисобга олмаган ҳолда), баландлиги ер юзасидан 12 метрдан баланд ва (ёки) умумий майдони 500 квадрат метрдан ортиқ бўлган якка тартибдаги уй-жойлар ҳамда 300 метр кубдан ортиқ бўлган нотурар бино ва иншоотларни қуриш ва реконструкция қилишга қўлланилади. Регламентнинг 5-бандига асосан, қурилиш объектини рўйхатдан ўтказмасдан қурилиш ишларини амалга ошириш тақиқланиши белгиланган. Регламентнинг 8-бандига кўра ариза берувчилар қурилиш-монтаж ишларини рўйхатдан ўтказиш учун Давлат хизматлари марказларига ўзи келиб мурожаат этади ёки ЯИДХП давлат хизматидан электрон шаклда фойдаланиш учун рўйхатдан ўтади. Қурилиш-монтаж ишларини рўйхатдан ўтказиш учун аризалар ЯИДХП орқали дам олиш ва байрам кунларидан қатъий назар, ҳар куни 24 соат давомида юборилиши мумкин. Бунда аризалар иш вақтидан кейин ёки дам олиш ва байрам кунлари тушганда навбатдаги иш куни аризаларнинг ҳудудий инспекцияга тушган ва қабул қилинган кун ҳисобланадию Регламентнинг 15-бандида, ҳудудий инспекция сўровнома тушган вақтдан бошлаб бир иш куни мобайнида: зарурат бўлганда объектни жойига бориб ўрганади, қурилаётган объектларга монеликсиз киради; экспертиза хулосаси «Шаффоф қурилиш» миллий ахборот тизимига киритилганлигини ва ижобий хулоса берилганлигини текширади; «Шаффоф қурилиш» миллий ахборот тизими орқали қурилишмонтаж ишларини бошлаш учун объектни рўйхатдан ўтказади; сўровномада кўрсатилган объектнинг қурилиш-монтаж ишлари қийматининг 0.2 фоизи миқдорида (қўшимча қиймат солиғисиз) ажратмани белгилаган ҳолда инвойсни шакллантиради. Регламентнинг 20-бандида эса, ариза берувчи инвойсда кўрсатилган суммани инвойс тушган кундан бошлаб бир ой муддатда тўлаши шартлиги белгиланган. 3 Мазкур ҳолатда, даъвогар 2025 йил 23 июлдаги 205332905-сонли инвойс(оферта)ни шакллантириб, жавобгарга тақдим қилган. Бироқ жавобгар томонидан инвойсларда кўрсатилган жами 5255980 сўм тўлаб берилмаган. Даъвогарнинг жавобгарга юборган мавжуд қарздорликни тўлаб бериш ҳақидаги талабномалари жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилиб, қарздорлик тўланмаган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси(бундан буён матнда – ФК) 234-моддасининг иккинчи қисмига асосан, мажбуриятлар шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг мажбуриятлари шартномадан келиб чиққан. ФКнинг 236-моддасига асосан, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бажарилиши керак. ФКнинг 333-моддаси биринчи қисмига мувофиқ, қарздор айби бўлган тақдирда мажбуриятни бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Жавобгарнинг даъвогардан 0.2 фоизлик ажратмадан жами 5255980 сўм қарздорлиги мавжудлиги ишдаги мавжуд далиллар, хусусан инвойс(оферта) ва бошқа ҳужжатлар ҳамда даъвогар вакилининг суд мажлисида берган тушунтиришлари билан ўз исботини топади. Таъкидлаб ўтилган ҳуқуқ нормаларига асосан асосий қарзни ундириш ҳақидаги даъво талаби асосли қўйилган бўлиб, даъвони қаноатлантириш ва жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига 5255980 сўм қарздорликни ундириш лозим бўлади. ИПК 118-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, суд харажатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Мазкур ҳуқуқ нормаси талабидан келиб чиқиб суд, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига тўлаб чиқилган 412000 сўм давлат божини ва 41200 сўм почта харажатини ундиришни лозим топди. Суд, ИПКнинг 113,118,176,177,179,2031-2-3-4-5-моддаларини қўллаб, ҚАРОР ҚИЛДИ: Наманган вилоят қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида ҳудудий назорат қилиш инспекциясининг даъво талаби қаноатлантирилсин. Наманган вилоят қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги соҳасида ҳудудий назорат қилиш инспекцияси фойдасига ----------------- МЧЖдан 5255980 сўм қарздорлик, 412000 сўм давлат божи ҳамда 41200 сўм почта харажати ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро варақаси берилсин. 4 Ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан бошлаб ўн кунлик муддат ичида шу суд орқали Наманган вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида, ҳал қилув қарори кучга киргач эса кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья Б.Т.Мадрахимов