Решение #2852562 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Беруний тумани ****5 йил 4 ноябрь Беруний туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида,судья ёрдамчиси **** котиблигида,аризачи вакили ****(****5 йил 17 октябрь кунги ****-сонли ишончнома) ҳамда жавобгар жамият раҳбари Ғ.Мадаминовларнинг иштирокида, аризачи **** Республикаси **** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасининг жавобгар “INFINITY GAS STATION” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан **** сўм молиявий жарима қўллаш ва ундириш тўғрисидаги аризасига асосан қўзғатилган иқтисодий ишни суднинг ўз биносида видеоконференцалоқа режимидаги очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Аризачи**** Республикаси **** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси (бундан буён матнда – аризачи)иқтисодий судга ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар“INFINITY GAS STATION” **** (бундан буён матнда – жавобгар)ганисбатан **** сўм молиявий жарима қўллашнива ундиришнисўраган. Суд **** иштирок этган аризачи вакили ариза талабини қўллабқувватлаб, ишнинг ҳолатлари судга **** этилган ҳужжатлар билан тўлиқ тасдиқланишини, жавобгар томонидан жарима суммаси бугунги кунга қадар ихтиёрий тўланмаганлигини маълум қилиб, аризасини қаноатлантиришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгарраҳбари қонуний қарор қабул қилишни сўради. Суд тарафлар ва уларнинг вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги тўпланган ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга асосан аризани қаноатлантиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда – ИПК) нинг ****-моддасига кўра, ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги аризалар билан судларга назорат қилувчи органлар мурожаат этишга ****. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Тадбиркорлар ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш чора-тадбирлари тўғрисида” 14 ноябрь **** йилдаги ПФ-****-сон Фармонига мувофиқ, аризачи истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, ****, реклама, товар-хомашё биржалари фаолияти, дори-дармон воситалари ва тиббиёт буюмларинингулгуржи ва чакана савдоси тўғрисидаги қонунчилик ҳужжатларига риоя этилиши устидан назоратни амалга оширувчи орган ҳисобланади. Ўзбекистон Республикасининг “**** тўғрисида” 03 июль **** йилдаги ЎРҚ-****-сон Қонуни (бундан буён матнда – Қонун) 33-моддасининг иккинчи қисмига мувфиқ, **** тўғрисидаги қонунчилик бузилганлиги натижасида ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари бузилган шахслар даъво аризаси билан судга мурожаат этиш ҳуқуқига эга. Ишдаги ҳужжатлардан кўринишича, жавобгарнинг **** йил апрель ойи давомида “метан” газ маҳсулотини сотишда Қонун талабларига риоя этилиши ҳолати ўрганилган ва Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакили (омбудсман)га жавобгарда давлат назоратини ўтказиш учун хабардор қилиш йўли билан мурожаат қилинган. Ўрганиш натижасида жавобгар томонидан **** йил апрель ойида 1 3 м учун **** сўм баҳода **** сўмлик ****,3 м3“метан” гази сотилганлиги аниқланиб, бу **** далолатнома тузилган. Қонун 19-моддаси иккинчи қисмига мувофиқ, **** хўжалик юритувчи субъектлар, шу жумладан потенциал **** ўртасидаги **** чеклашга ва (ёки) истеъмолчиларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига зарар етказилишига олиб келадиган ҳамда қуйидагиларга қаратилган **** қарши келишувлар ва мувофиқлаштирилган ҳаракатлар **** ҳамда ўз-ўзидан **** эмас деб топилади: нархларни (тарифларни), чегирмаларни, устамаларни, қўшимча тўловларни ёки устама нархларни сунъий равишда белгилаш ёки **** туриш, эркин бозор нархларининг қарор топишига тўсқинлик қилиш; таклиф **** сунъий равишда ўзгартириш **** ишлаб чиқариш **** келишиб олиш, товарларни ишлаб чиқаришни иқтисодий ёки технологик жиҳатдан асоссиз равишда камайтириш ва (ёки) тугатиш ёхуд технологиялар ва инвестицияларни чеклашни келишиб олиш; энг яхши таклифларни танлашда, тендерларда, аукционларда, биржаларда ва бошқа савдоларда (бундан буён матнда савдолар деб юритилади) нархларни ошириш, пасайтириш ёки **** туриш; товар ёки молия бозорини ҳудудий принцип бўйича, реализация қилиш ёки харидлар **** бўйича, товарларнинг хиллари бўйича ёхуд товарларни сотувчилар ёки сотиб олувчилар, товар буюртмачилари доираси бўйича бўлиб олиш ёхуд маҳсулот сотиладиган бозорлар устидан назорат ўрнатиш; бошқа хўжалик юритувчи субъектларнинг муайян товарларни сотувчилар ёки сотиб олувчилар, буюртмачилар сифатида товар ёки молия бозорига киришини чеклаш ёки уларни бозордан четлаштириш ёхуд хўжалик юритувчи субъектларни муайян бозорга киритмаслик; айрим сотувчилар ёки сотиб олувчилар билан шартномалар тузишда шартнома предметига тааллуқли бўлмаган шартларни, шу жумладан молиявий маблағларни, бошқа мол-мулкни, мулкий ҳуқуқларни ўзга шахсга ўтказишга доир асоссиз талабларни **** қабул қилдириш йўли билан шартномалар тузиш. Жавобгарнинг ҳаракатлари **** Республикаси **** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси масъул ходимларидан иборат махсус комиссия томонидан кўриб чиқилиб, **** йил 6 майда ****сонли қарор қабул қилиниб, жавобгарга **** сўм миқдоридаги молиявий санкция тавсия қилинган. Қонун 42-моддаси биринчи қисмига мувофиқ, **** тўғрисидаги қонунчиликни бузганлик учун молиявий санкциялар пул ундириш (жарималар) тарзида қўлланилади ва қонунчиликнинг бундай бузилишлари қуйидаги миқдорларда жарималар солишга сабаб бўлади: 1) товар ёки молия бозорида **** чеклашга олиб келувчи **** қарши келишувлар тузганлик, мувофиқлаштирилган ҳаракатларни содир этганлик, хўжалик юритувчи субъектларнинг иқтисодий фаолиятини ушбу хўжалик юритувчи субъектларга алоқадор бўлмаган юридик ёки жисмоний шахслар томонидан четдан мувофиқлаштирганлик учун — товар ёки молия бозорида **** тўғрисидаги қонунчилик бузилган даврда, бироқ охирги уч йилдан ортиқ бўлмаган даврда: хўжалик юритувчи субъектларга — **** тўғрисидаги қонунчиликни бузган ҳар бир хўжалик юритувчи субъектнинг товарни реализация қилишдан олинган тушуми суммасининг 5 фоизи миқдорида; юридик шахсларнинг бирлашмаларига — келиб тушган аъзолик бадаллари суммасининг 5 фоизи миқдорида; 2) товар ёки молия бозоридаги устун мавқени ҳамда устун музокара кучини суиистеъмол қилганлик, ижтимоий ва стратегик аҳамиятга эга бўлган маҳсулотлар нархларини асоссиз равишда оширганлик учун — хўжалик юритувчи субъектларга товар ёки молия бозорида **** тўғрисидаги қонунчилик бузилган даврда, бироқ охирги уч йилдан ортиқ бўлмаган даврда товарни реализация қилишдан олинган тушум суммасининг 5 фоизи миқдорида; 3) хўжалик юритувчи субъектларни қўшиб юбориш, қўшиб олиш ва хўжалик юритувчи субъектларнинг устав фондидаги (устав капиталидаги) акцияларни (улушларни) олиш бўйича битимларни (ҳаракатларни) ваколатли давлат органининг олдиндан розилигини олмасдан туриб тузганлик (содир этганлик) учун, хўжалик юритувчи субъектларга бундай розилик олиш талаб этиладиган ҳолларда — базавий ҳисоблаш миқдорининг минг баравари миқдорида; 4) инсофсиз **** содир этганлик учун — хўжалик юритувчи субъектларга товар ёки молия бозорида **** тўғрисидаги қонунчилик бузилган даврда, бироқ охирги уч йилдан ортиқ бўлмаган даврда, **** тўғрисидаги қонунчилик бузилган товар ёки молия бозорида товарни реализация қилишдан олинган тушум суммасининг 2 фоизи миқдорида; 5) **** тўғрисидаги қонунчилик талабларининг савдоларга оид қисмини бузганлик учун — савдоларнинг хўжалик юритувчи субъект бўлган иштирокчиларига, давлат харидлари доирасидаги корпоратив буюртмачиларга, электрон савдолар операторларига, ташкилотчиларга — савдолар предмети бошланғич нархининг 3 фоизи миқдорида; 6) ваколатли давлат органининг олдиндан розилигини олмасдан туриб давлат иштирокидаги **** ва уларнинг аффилланган шахсларини ташкил этганлик (қайта ташкил этганлик, фаолиятини ўзгартирганлик) учун — уларни ташкил этиш (қайта ташкил этиш, фаолиятини ўзгартириш) ташаббускори бўлган хўжалик юритувчи субъектга базавий ҳисоблаш миқдорининг юз баравари миқдорида; 7) ваколатли давлат органига ахборотни **** этмаганлик ёки ўз **** **** этмаганлик, нотўғри ёки ёлғон маълумотлар **** этганлик учун — хўжалик юритувчи субъектларга базавий ҳисоблаш миқдорининг эллик баравари миқдорида. ИПКнинг 66-моддасига кўра, иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар **** маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди.Бундай маълумотлар ёзма ва ашёвий далиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг маслаҳатлари (тушунтиришлари), гувоҳларнинг кўрсатувлари, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниқланади. Юқоридагиларга кўра, суд аризачининг **** сўм молиявий жарима қўллаш тўғрисидаги ариза талабини асосли деб ҳисоблаб жавобгарга **** сўм молиявий жарима қўллашни лозим топди. Шунингдек, ИПК ****-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларига мувофиқ суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ҳал қилув қарори ўз фойдасига чиқарилган тарафга иш бўйича қилинган барча суд **** ўрни, гарчи бошқа тараф давлат божини тўлашдан озод этилган бўлса ҳам ушбу бошқа тараф ҳисобидан қопланади. Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи тўғрисида”ги Қонунига илова қилинган Давлат божи ставкалари миқдорларининг 2-банди “а” кичик бандида мулкий хусусиятга эга даъво аризалар учун даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи, Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатининг **** йил 28 декабрдаги РС-****-сонли қарорида барча ишлар бўйича даъво аризаси ва аризалар учун базавий ҳисоблаш миқдорининг 10 фоизи миқдорида почта **** ва Ўзбекистон Республикаси Олий суди Раёсатининг **** йил 25 октябрдаги РС-****-сонли қарорида базавий ҳисоблаш миқдорининг 25 фоизи миқдорида видеоконференцалоқа режимида ишни кўриш билан боғлиқ суд **** тўланиши кўрсатилган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 2 июндаги “Иш ****, пенсиялар, стипендиялар ва **** миқдорини ошириш тўғрисида”ги ПФ-91-сонли Фармонига асосан **** йил 1 августдан бошлаб базавий ҳисоблаш миқдори **** сўм қилиб белгиланган. Аризачи томонидан иш бўйича олдиндан **** сўм почта **** тўланган. Ўзбекистон Республикаси «Давлат божи тўғрисида»ги Қонунининг 9-моддаси биринчи қисмининг 19-бандига асосан аризачи ва жавобгар ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўйича давлат божи тўловидан озод этилган бўлса ҳам, уни ундириш тўғрисидаги талаб бўйича озод этилмаган. Шу боис, суд жавобгардан республика бюджетига **** сўм давлат божи, аризачи фойдасига **** сўм почта **** ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ҳисобварағига **** сўм суд **** ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга ва Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг****, ****ва****-моддалариниқўллаб, суд Қ А Р О Р Қ И Л ДИ : Аризатўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар “INFINITY GAS STATION” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан Ўзбекистон Республикасининг “**** тўғрисида” 03 июль **** йилдаги ЎРҚ-****-сон Қонуни 42-моддаси биринчи қисмига асосан **** сўм молиявийжаримақўлланилсин. Жавобгар “INFINITY GAS STATION” масъулияти чекланган жамиятидан аризачи **** Республикаси **** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасининг фойдасига қўлланилган**** сўм молиявий жаримава **** сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар “INFINITY GAS STATION” масъулияти чекланган жамиятидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ҳисобварағига **** сўм суд **** видеоконференцалоқа режимида ўтказилганлиги билан боғлиқ суд **** ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга кирганидан сўнг ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида шу суд орқали **** Республикаси судига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши ёхуд прокурор протест келтириши мумкин. Судья ****