Решение #2852989 Экономические

****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** **** йил Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида***** шаҳар прокурори ёрдамчиси ****, даъвогар вакили **** (**** йил 1 июлдаги 8-сонли ишончномага асосан), жавобгар вакили **** (раҳбар)нинг иштирокида,даъвогар“**** *********” давлат муассасасининг жавобгар«******» масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан****.****.****сўм асосий қарз, .****.****сўмпеня ундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни Урганч туманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Даъвогар“****” давлат муассасаси(бундан кейин матнда - даъвогар деб юритилади)Урганчтуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар«****» масъулияти чекланган жамияти (бундан кейин матнда - жавобгар деб юритилади)ҳисобидан ****.****.****сўм асосий қарз ва.****.****сўм пеня ундиришни сўраган. Суд **** даъвогар вакили даъво талабларини қўллаб-қувватлаб,ўз тушунтиришини бериб,суддан даъвоталабларинитўлиққаноатлантиришни сўради. Суд **** жавобгар вакили билдирилган даъво талабларига эътирози ва ўз тушунтиришини бериб, суддан даъвони рад қилишни сўради. Суд **** иштирок этган прокурор даъвогарнинг даъвосиниқисманқаноатлантириш **** фикр билдирди. Суд, ишда иштирок этувчитарафларвакилининг тушунтириши ва прокурор фикринитинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвониқисманқаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддасининг иккинчи қисмига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон РеспубликасинингФуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Иш ҳужжатларидан аниқланишича,жавобгарга қарашли Хоразм вилояти,Урганчшаҳар,Хонкакўчасида жойлашган “****”меҳмонхонасифаолият юритиб келган. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 25 августдаги ****-сонли қарори 3-иловасига мувофиқтасдиқланганЎзбекистон Республикаси ҳудудида туристик (меҳмонхона) йиғимни ундириш тартиби тўғрисидагиНизом тасдиқланган.Ушбу Низомнинг 4-бандига асосан, ўтган ой мобайнида уларга тушган туристик (меҳмонхона) йиғимни, тўлиқ **** Жамғарманинг махсус ҳисобварағига ҳар жорий ойнинг 5-санасигача ўтказилишини таъминлашга ****.Бунда кўрсатилган муддатга жойлаштириш воситалари шахсий маблағлари ҳисобидан туристик (меҳмонхона) йиғим миқдорини жисмоний шахслардан тўлиқ бўлмаган **** (нотўғри) ундириш натижасида шаклланган қарздорликни тўлаб беради. Шунингдек, ****8-бандига, жойлаштириш воситалари ва даволаш муассасалари ундирадиган, уларнинг махсус ҳисобварағига тушган туристик (меҳмонхона) йиғим миқдори жойлаштириш воситалари ҳамда даволаш муассасаларининг тушуми (фойдаси) ҳисобланмайди, улардан фойда солиғи (айланмадан олинадиган солиқ, қўшилган қиймат солиғи), бошқа **** йиғимлар ҳамда тўловлар олинмайди. Бироқ, жавобгар томонидан ушбутуристик йиғимлар бўйичатўловлар амалга оширилмаганлиги натижасидажавобгарнинг даъвогар олдида**** йил 1августкуни ҳолатида ****.****.****сўмлик қарздорлиги вужудга келган. Низони судгача ҳал қилиш **** даъвогар томонидан жавобгарга юборилган ****4йил23 январдаги****-****-сонли,****4йил 15 июлдаги****-****-сонлива **** йил28 июлдаги****-****0сонлиталабномаларэътиборсиз қолдирилган. ИПКнинг66-моддасига асосан иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар **** маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди.Бундай маълумотлар ёзма ва ашёвий далиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг маслаҳатлари (тушунтиришлари), гувоҳларнинг кўрсатувлари, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниқланади, 72-моддасига кўра, қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. Шунга кўра суд, даъвогарнинг даъво талабидаги асосий қарз ундириш талабини асосли деб ҳисоблаб, уни тўлиқ қаноатлантиришинилозим топади. Бундан ташқари, даъвогардаъво талабидажавобгар ҳисобидан .****.****сўм пеня ундиришни сўраган. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Юқоридаги Низомнинг 6-банди бўйича туристик (меҳмонхона) йиғим миқдори Жамғарма махсус ҳисобварағига ўз **** ёки тўлиқ ўтказилмаганлиги учун жойлаштириш воситалари ва даволаш муассасалари кечиктирилган ҳар бир кун учун туристик (меҳмонхона) йиғим ўтказилмаган миқдорнинг 0,05 фоизи, бироқ қарздорлик умумий миқдорининг 50 фоизидан кўп бўлмаган миқдорда пеня тўлайдилар. Шунга кўра, суддаъвогарнингпеня ундириш талабини кўриб чиқиб,ушбу талабни асосли деб ҳисоблайди.Аммодаъвогар ўз ****асосий қарзниундириш чораларини кўрмасдан, пеня суммасининг кўпайишига сабаб бўлганлигини инобатга олиб, пеня суммасини камайтириб, жавобгардан15.****.**** сўмпеня ундиришни, пенянинг қолган қисмини рад қилишни лозим деб топади. ИПК****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларга уларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда юкланиши белгиланган. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосини қисманқаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига****.****.**** сўм асосий қарз, .****.**** сўм пеняундиришни,даъво талабининг қолган қисмини рад қилишни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни,жавобгардандаъвогар фойдасига .****.**** сўм давлат божи ва .**** сўм почта ****ундиришнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилади: Даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар«*?***» масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан даъвогар“**** ****blik si Ek l gi tr f-muhitnimuh f z qilish v iqlim ‘zg rishi v zirligi huzurid gi Turizm q ‘mit si”давлат муассасасифойдасига****.****.****сўм асосий қарз,****.****сўм пеня,****.****сўм давлат божи ва****сўм почтах**** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****