Решение #2853086 Экономические

****9/4****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОНРЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Касби тумани **** йил4 ноябрь Касби туманлараро иқтисодий судининг судьяси****раислигида,даъвогар“Q shq d r gr servis m shin tr kt r rkl ri” масъулияти чекланган жамиятинингжавобгар“**** ****” фермер хўжалиги ҳисобидан****сўм асосий қарз,****сўм пеня ундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни,соддалаштирилган тартибда кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Даъвогар“Q shq d r gr servis m shin tr kt r rkl ri” масъулияти чекланган жамияти(бундан кейин матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар“**** ****” фермер хўжалиги(бундан кейин матнда–жавобгардеб юритилади) ҳисобидан****сўм асосий қарз,****сўм пеня ундиришни сўраган. Иш ҳужжатларида даъвогар судга киритган даъво аризаси ва унга илова қилинган ҳужжатларни жавобгарга юборганлиги тўғрисида почта хабарномаси мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)****4-моддасинингиккинчиқисмига кўра, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасининг кўчирма нусхаси ўзига топширилган пайтдан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Бироқ, соддалаштирилган тартибда иш кўриш **** тўғрисида хабардор қилинган жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикр билан мурожаат қилмади. ИПК ****4-моддасинингтўртинчиқисмига кўра, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Шунингдек, мазкур кодекс ****4-моддасинингсаккизинчиқисмига кўра, суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади. Суд юқорида баён этилганларга асосан даъво ариза ва унга илова қилинган ҳужжатларни батафсил ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра, даъво талабиниқисманқаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Иш ҳужжатларидан аниқланишича,Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг **** йил 5 ноябрдаги ****-сонли маълумотномасида “Касби Агросервис МТП” масъулияти чекланган жамияти қайта ташкил этиш йўли билан “Q shq d r gr servisМТР” масъулияти чекланган жамияти таркибига қўшиб олинганлиги ҳамдаҳуқуқий ворисиэтиб белгиланганлиги маълум қилинган. Шунга асосан "Q shq d r gr servis m shin tr kt r rkl ri" масъулияти чекланган жамияти жавобгардан қарздорликларни ундиришни сўраб судга мурожаат қилган. “Касби Агросервис МТП” масъулияти чекланган жамияти ва“**** ****” фермер хўжалигиўртасида ****4йил09июнда09-сонли механизация хизматлари кўрсатиш бўйича шартнома имзоланган(бундан кейин матнда шартнома деб юритилади). Шартноманинг 1.1-бандига кўра, “****” “Буюртмачи”нинг буюртмасигабиноан шартноманинг 4-бандида кўрсатилган техника хизматларини кўрсатиш **** “Буюртмачи” - **** ишларни қабул қилиб олиш ва келишилган нарх бўйича **** тўлаш **** олган. “****” томонидан жавобгарга тегишли4,5гектар ер майдонида жами****,32сўмлик ғалла уриш механизация хизмати кўрсатилган бўлиб, мазкур хизматлар учун жавобгар томонидан тўловлартўлиқамалга оширилмаганлиги натижасида жавобгарнинг даъвогар олдида****сўм қарздорлиги вужудга келган. Мазкур ҳолат ишдаги мавжуд ҳужжатлар, шартнома, ****4йил 15июлдаги11-сонли электрон ҳисоб****-фактура, тарафлар ўртасида тасдиқланган солиштирма далолатнома билан ўз исботини топади. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномаси бўйича ижрочи буюртмачининг топшириғи билан ашёвий шаклда бўлмаган хизматни **** (муайян ҳаракатларни қилиш ёки муайян фаолиятни амалга ошириш), буюртмачи эса бу хизмат учун **** тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддаси, биринчи қисмида буюртмачи ўзига кўрсатилган хизматлар **** **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномасида кўрсатилган муддатларда ва тартибда тўлаши шартлиги белгилаб қўйилган. Суд юқоридагиларга асосан (4,5гаер * гектари****сўмдан = ҚҚС билан****,32)****сўм асосий қарз ундириш талабини асосли ҳисоблаб, унитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Шунингдек, даъвогар шартноманинг 5.1-банди талабларидан келиб чиққан ҳолда, кўрсатилган хизмат (**** иш)лар **** кечиктирилгани учун жавобгар ҳисобидан****сўм пеня ундиришни сўраган. Шартноманинг 5.1-бандида “****” томонидан **** иш ва кўрсатилган хизматлар учун тўловларни ўз **** тўланмаганда “Буюртмачи”- жавобгар “****” га кечиктирилган ҳар бир кун учун 0,4 фоиз миқдорида лекин кечиктирилган тўлов суммасининг 50 фоиздан ортиқ бўлмаган миқдорда пеня тўлаши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради.Қарздор **** лозим **** **** учун ўзига боғлиқ бўлган ҳамма чораларни кўрганлигини исботласа, у айбсиз деб топилади. Шу боис суд, даъво талабидаги****сўм пеня ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****” **** йил 15 июндаги ****-сонли қарорининг 4-бандига кўра, **** ****публикаси Фуқаролик кодексининг****моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга ****. Суд, тарафлар томонидан **** **** **** ҳамда кредитор манфаатларини инобатга олиб, асосли ҳисобланган пеня миқдорини ****,75сўмгача камайтиришни, қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топади. ИПКнинг ****-моддаси, биринчи қисмига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқорида қайд этилганлардан келиб чиққан ҳолда суд даъвогарнинг даъво талабини қисман қаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига ****сўмасосий қарз,****,75сўм пенява олдиндан тўланган****сўм почта ****, республика бюджетига****сўм давлат божи ундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Бинобарин, Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг 72, ****, ****1 - ****5 моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъво талаблари қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар“**** ****” фермер хўжалигиҳисобидан даъвогар“Q shq d r gr servis m shin tr kt r rkl ri” масъулияти чекланган жамияти фойдасига **** сўмасосий қарз,****,75сўм пенява 412**** почта **** ундирилсин. Жавобгар“**** ****” фермер хўжалигиҳисобидан республика бюджетига******** сўм давлат божи ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори тарафларга юборилсин. Соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилган иш бўйича ҳал қилув қарори, агар тегишли тартибда шикоят (протест) берилмаган бўлса, қабул қилинганидан кейин ўн кун ўтгач қонуний кучга киради. Мазкур ҳал қилув қарори устидан ўн кунлик муддат ичида тегишли тартибида шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин. Судья ****