Решение #2853480 Экономические

****1/****4-сонлииқтисодий иш Судья:А.Туракулов ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани **** йил04 ноябрь Боғот туманлараро иқтисодий судининг судьяси, А.Туракуловраислигида, судья ёрдамчиси****нингкотиблигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси *** бошқармасининг даъвогар***, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгашиманфаатидажавобгар “***”фермер хўжалигидан10**** ****сўмаъзолик бадалиундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишнидаъвогарвакили**** (18.09.**** йилдаги№****-сонлиишончномага асосан)иштирокидаБоғот туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** муҳокамасида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси *** бошқармаси (бундан буён матндапалатадеб юритилади) ***, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши(бундан буён матнда Кенгаш ёки даъвогар деб юритилади) манфаатидаБоғот туманлараро иқтисодий судига даъво ариза билан мурожаат қилиб,жавобгар “***”фермер хўжалигидан10**** ****сўм ундиришни сўраган. Палата ишни вакили иштирокисиз кўришни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисида жавобгар қонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда, суд ишни Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси ****, ****-моддаларига асосан суд ****палата важавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили тушунтириш бериб, даъвоаризани тўлиқ қуллаб-қувватлаб, даъвониқаноатлантиришни сўради. Суд, иш ҳужжатларини ўрганиб,даъвогарвакилининг тушунтиришини тинглаб, иш ҳужжатларини инобатга олиб, қуйидаги асосларга кўра,даъвонитўлиққаноатлантиришни, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топди. Иш ҳужжатларига кўра,даъвогар ва жавобгарўртасида 2023йил 1 февралда Ўзбекистонфермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгашигааъзолик шартномасиимзоланган. Ушбу шартномага кўра, Кенгаш “Фермер”ни ҳар томонлама қўллабқувватлаш, қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришининг асосий ташкилий шакли сифатида унинг ролини ошириш, иқтисодий **** ва молиявий барқарорлигини мустаҳкамлаш, ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш каби ишларни амалга ошириш **** олган. Шунингдек, ушбу шартноманинг “аъзолик бадалларини ҳисоблаш ва тўлаш тартиби” бўлимининг 2.1-бандигакўра,“Кенгаш”га аъзолик бадали“Фермер” томониданҳар йили Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023йил26 январдаги ПҚ-23-сонли Қарорига асосанЎзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгашига пахта ва ғаллачилик йўналишидаги фермер хўжаликлари томонидан пахта хом ашёси ҳамда донни сотишдан тушган пул маблағларидан тўланадиган **** **** 0,6 фоиз миқдорида белгиланган. Жавобгар томонидан шартнома шартлари ******** йиллар учунаъзолик бадаллари тўловиниамалга оширмаганлиги натижасида ушбу қарздорлик юзага келган. Низони ўзаро ҳал этиш чораси сифатида даъвогар томонидан юборилган талабнома жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ****-моддасига кўра **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 26 апрелдаги ПҚ-****-сонли Қарорига асосан **** йилнинг 1 июль кунидан барча фермер ва деҳқон хўжаликларининг Кенгашга аъзолиги ****, томорқа ер эгалари учун эса ихтиёрий ҳисобланиши белгиланган. Бироқ, жавобгар томонидан даъвогарнинг ҳисоб варағига**** ва **** йиллар учунаъзолик бадали тўлиқ миқдорда тўлаб берилмаган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси ****-моддасига асосан, **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномаси бўйича ижрочи буюртмачининг топшириғи билан ашёвий шаклда бўлмаган хизматни **** (муайян ҳаракатларни қилиш ёки муайян фаолиятни амалга ошириш), буюртмачи эса бу хизмат учун **** тўлаш **** олиши назарда тутилган бўлса, мазкур Кодекснинг ****-моддасига кўра, буюртмачи ўзига кўрсатилган хизматлар **** **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномасида кўрсатилган муддатларда ва тартибда тўлаши шартлиги баён этилган. Шунга кўра, суд даъвогарнинг асосий қарздорликни ундириш **** талабини асосли деб ҳисоблаб, уни тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон РеспубликасинингИқтисодийпроцессуал кодекси 68-моддасидаишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керакдеб белгиланган. Мазкур Кодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади Юқоридагиларга асосан, суд даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига10**** ****сўм асосий қарз,****сўм почта ****ундиришни, жавобгарданРеспублика бюджетига **** сўм давлат божи ундиришни лозим топди. Бинобарин, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қа р о рқи лад и : Даъвогарнинг даъвоситўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар“***”фермер хўжалигиҳисобиданҲазорасп тумани фермерлар кенгашифойдасига10**** ****сўм асосий қарз ваолдиндан тўланган ****сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар“***”фермер хўжалигидан Республика бюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья А.Туракулов