Решение #2853634 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья**** Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Беруний тумани****5 йил 3 ноябрь Беруний туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида,судья ёрдамчиси****нинг котиблигида, аризачи вакиллари мутахассислар ****қыбаев ва **** (**** йил 23 сентябрдаги ****-сонли ишончнома) ҳамда жавобгар вакили **** (**** йил 25 октябрдаги 57-сонли ишончнома) ларнинг иштирокида, аризачи **** Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофоза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг жавобгар «TO`RTKO`L AXTA TOZALASH» акциядорлик жамиятига нисбатан экологик экспертиза хулосасини олгунига қадар фаолиятини **** тўхтатиб туриш тўғрисидаги аризасига асосан қўзғатилган иқтисодий ишни судининг ўз биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Аризачи **** Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофоза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги (бундан буён матнда – аризачи деб юритилади) судга ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар «TO`RTKO`L AXTA TOZALASH» акциядорлик жамияти (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади) га нисбатан экологик экспертиза хулосасини олгунига қадар фаолиятини **** тўхтатиб туришни сўраган. Суднинг **** йил 27 октябрдаги **** билан «AGRO TO`RTKO`L TEKSTIL LUSTER» масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – учинчи шахс деб юритилади) ишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб қилинган. Суд **** иштирок этган аризачи вакиллари аризасини қўллаб-қувватлаб, жавобгарнинг фаолияти давлат экологик экспертизасидан ўтказилмаганлиги, давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосаси олинмасдан ноқонуний фаолият юритиб келаётганлигини билдириб, аризани қаноатлантириб, жавобгарнинг фаолиятини аниқланган камчиликлар бартараф этилгунга қадар тўхтатиб туришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили жамият бугунги кунда ишлаб чиқариш фаолияти билан шуғулланмаётганлигини, сабаби барча пахта қабул қилиш масканлари учинчи шахс балансига ўтказиб берилганлигини билдириб, аризани қаноатлантиришни рад этишни сўради. Учинчи шахс вакиллари суд **** қатнашмади ва ўзларининг ёзма фикрларини судга **** қилишмади. Суд иш ҳужжатларида унинг суд муҳокамасининг **** ва жойи **** тегишли тартибда хабардор қилинганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжудэканлигини ҳисобга олиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда – ИПК деб юритилади) нинг **** ва ****-моддаларига мувофиқ ишни унинг вакилларининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Суд тарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги тўпланган ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга асосан аризани қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Ишдаги ҳужжатлардан аниқланишича, аризачи томонидан ўтказилган таҳлиллар натижасида жавобгарнинг фаолияти давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосаси олинмасдан ноқонуний фаолият юритиб келаётганлиги аниқланган. Ўзбекистон Республикасининг 09 декабрь **** йилдаги “Табиатни муҳофаза қилиш тўғрисида” ги ****-XII-сон Қонунининг 11-моддасига асосан Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги атроф-муҳитни муҳофаза қилиш соҳасида махсус ваколатли орган ҳисобланади. Ушбу Қонуннинг 15-моддасига мувофик ****, ташкилотлар ва муассасалар атроф-мухитга таъсирнинг йул куйилиши мумкин булган энг юкори **** тартибга солувчи экологик ва бошка мезонларни ишлаб чиқишлари шарт. Ўзбекистон ****ҳкамасининг 7 сентябрь **** йилдаги “Атроф муҳитни таъсирини баҳолаш механизмини янада такомиллаштириш тўғрисида” ги ****-сонли карори билан тасдиқланган “Давлат экологик экспертизаси тўғрисида” ги Низомга асосан экологик экспертиза хулосаси олиниши лозим бўлган фаолият турлари белгиланган. Ўзбекистон Республикасининг “Экологик экспертиза, атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш ва стратегик экологик баҳолаш тўғрисида” 24 февраль **** йилдаги ЎРҚ-****-сон Қонуни (бундан буён матнда – Қонун деб юритилади) 8-моддасига мувофиқ, экологик экспертиза объектлари қуйидагилардан иборат: барча турдаги қурилишлар учунеручасткаларини танлаш ва(ёки)**** материаллари; лойиҳаолди ва лойиҳа ҳужжатлари; табиий ресурслардан фойдаланиш билан боғлиқ бўлган хўжалик фаолиятини ҳамда бошқа фаолиятни тартибга солувчинорматив-техниква йўриқнома-услубий ҳужжатлар, шужумладантехникрегламентлар ва шартларнинг,стандартларнинг,қоидалар ҳамда йўриқномаларнинг лойиҳалари; чиқиндиларни зарарсизлантириш,қайта ишлаш ваутилизацияқилиш учун янги турдаги технологияларни ҳамдатехникавоситаларини,материаллар,буюмларни,биологик,кимёвий моддаларни ва воситаларни яратиш бўйича ҳужжатлар; атроф-муҳитнинг ҳолатига ва инсон соғлиғига салбий таъсир кўрсатувчи ишлаб турган **** ҳамда бошқа объектлар; махсус ҳуқуқий режимга эга бўлган объектлар. Экологикэкспертизаобъектлари атроф-муҳитга таъсири бўйича уч тоифага бўлинади ва уларнинг рўйхати Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тасдиқланади. Қонуннинг 11-моддасига мувофиқ, ушбу Қонуннинг 8-моддасида назарда тутилган экологик экспертиза объектлари давлат экологик экспертизасидан ўтказилиши шарт. Бироқ, ишдаги ҳужжатлардан кўринишича, жавобгарга тегишли бўлган барча мол-мулклар Ўзбекистон ****ҳкамасининг “Республика ҳудудларида пахта-**** ишлаб чиқаришини жорий этиш механизмларини янада кенгайтириш чора-тадбирлари тўғрисида” 18 ноябрь **** йилдаги ****-сон қарорига асосан жавобгарга тегишлибино ва иншоотлари баҳолаш қийматини 5 йил муддатда бўлиб тўлаш шарти билан учинчи шахсга сотилган. Шунингдек, Тўрткўл тумани статистика бўлимининг **** йил 7 октябрдаги маълумотида жавобгар ишлаб чиқариш фаолияти билан шуғулланмаётгани келтирилган. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмининг тўртинчи хатбошисида фаолиятни чеклаш, тўхтатиб туриш ва **** бўйича ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш назарда тутилган. ИПК ****-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ суд ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш тўғрисидаги иш кўриб чиқилаётганда ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш учун асослар бор-йўқлигини аниқлайди. Юқоридагиларга асосан суд аризани қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 9-моддаси биринчи қисмининг 19-бандига кўра аризачи ва жавобгар ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўйича давлат божи тўлашдан озод қилинган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг **** йил 2 июндаги “Иш ****, пенсиялар, стипендиялар ва **** миқдорини ошириш тўғрисида”ги ПФ-91-сонли Фармонига асосан **** йил 1 августдан бошлаб базавий ҳисоблаш миқдори **** сўм қилиб белгиланган. Шу боис суд аризачи томонидан олдиндан тўланган **** сўм почта **** унинг зиммасида қолдиришни лозим топди. Юқоридагиларга ва Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг****, ****, ****, **** ва****-моддалариниқўллаб, суд Қ А Р О Р Қ И Л ДИ : **** Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофоза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг аризасиниқаноатлантириш рад этилсин. **** Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофоза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг олдиндан тўланган **** сўм почта **** унинг зиммасида қолдирилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида шу суд орқали **** Республикаси судига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериши ёхуд прокурор протест келтириши мумкин. Судья ****