Решение #2853665 Экономические

****/4294-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН Ҳ Л ҚИЛУВ Қ Р РИ **** **** йил3 ноябрь Когон туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида,****нинг котиблигида,**** вакили**** (ишончнома асосида)нинг иштирокида, даъвогар АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****” манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармасининг жавобгар“XUDOYOR LIYOR PLYUS” масъулияти чекланган жамиятидан муддати ўтган кредитнинг асосий қисмидан7.****.****сўм, муддати ўтган кредитга ҳисобланган фоиз қарздорлиги6.****.****сўм ундириш тўғрисидагидаъво аризаси юзасидан қўзғатилган ишни ўз биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, АНИҚЛАДИ: АТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”(бундан буён матнда даъвогар ёки **** деб юритилади)манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Бухоро вилояти ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“XUDOYOR LIYOR PLYUS” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар ёкиқарз олувчидеб юритилади)данмуддати ўтган кредитнинг асосий қисмидан7.****.**** сўм, муддати ўтган кредитга ҳисобланган фоиз қарздорлиги 6.****.**** сўмундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвони қувватлаб, унда келтириб ўтилган асосларни такрорлаб, судга даъво аризаси билан мурожаат қилингандан сўнг жавобгар томонидан қарздорликқисманбартараф этилганлигини билдириб, даъвонинг қолган қисминиқаноатлантириб беришни сўради. Палата ҳамдақарз олувчи суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган бўлса-да, вакил иштирокини таъминлашмади.Бироқ, Палата даъво аризасида ишни ўзининг иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган.Шу сабабли суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****, ****-моддаларига асосан ишни уларнинг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд, **** вакилининг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвониқисманқаноатлантиришни, қолган қисмини рад қилишнилозим топади. Даъво аризаси ва иш ҳужжатларидан кўринишича,Низом ҳамдаИшончнома асосида ****Когон **** хизматлари марказиҳамда жавобгарўртасида **** йил30 июлдатузилган****-сонли кредит линияси очмасдан кредит бериш шартномаси(бундан буён матнда шартнома деб юритилади)га асосанқарз олувчига48ой муддатга йиллик 18 фоиз устама тўлаш шарти билан ****.****.****сўм миқдорида кредит маблағлари****. Шартноманинг 1.1-бандида**** қарз олувчига мазкур шартномада кўрсатиб ўтилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш ****, қарз олувчи эса ўз навбатида олинган маблағларни белгиланганмуддатда қайтариш ва пул маблағларидан фойдаланганлиги учун фоизлар тўлаш **** олишибелгиланган. **** томонидан шартнома шартлари лозим **** ****,жавобгарга кредит маблағлари **** берилган бўлса-да, бироққарз олувчитомонидан кредит ва унга ҳисобланган фоизлар шартномада назарда тутилган муддатларда тўлаб берилмаган. **** томонидан қарздорликни ихтиёрий равишда тўлаб бериш **** жавобгарга юборилган талабнома оқибатсиз қолдирилган.Шу сабабли, **** манфаатида Палата судга жавобгарга нисбатан даъво аризасида кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмига биноан кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. ФК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан агар қонунда ёки қарз шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарз берувчи (юридик шахс ёки фуқаро) қарз олувчидан қарз суммасига шартномада белгиланган миқдорда ва тартибда фоизлар олиш ҳуқуқига эга бўлади.Фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари қарз шартномаси билан белгиланади.Агар фоизлар тўлаш тартиби ва муддатлари шартномада белгиланган бўлмаса, улар асосий қарзни қайтариш учун шартномада назарда тутилган тартибда ва муддатларда тўланади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади.Ушбу ҳолатда тарафлар ўртасидаги **** шартномадан келиб чиққан. Шартноманинг 4.2.1-бандида қарз олувчи кредит ва у бўйича ҳисобланган фоизларни мазкур шартномада белгиланган муддатларда ва миқдорда тўлиқ қайтариши лозимлиги кўрсатилган. Шартноманинг5.1.3-бандида ****қарз олувчи томонидан **** лозим **** **** сабабли бундан буёнкредитлашни тўхтатиши ва кредитлар ҳамда унга ҳисобланган фоизларни муддатидан олдинундиришчораларини кўришга **** эканлигиқайд этилган. Қарз олувчи томонидан шартномада белгиланган **** лозим **** **** сабабли **** олдида6.****.****сўм кредит фоизи қарздорлиги,7.****.****сўммуддати ўтганкредитнингасосий қисмидан қарздорлиги вужудга келган. Жавобгарнингмавжудқарзи ишдаги шартнома, талабнома,кредит **** тасдиқловчи****тўлов ҳужжати,маълумотнома ва **** вакилининг суд муҳокамасидаги тушунтиришлари билан тасдиқланади.Бироқ, судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганидан сўнг жавобгар томонидан қарздорликқисмантўлаб берилганбўлиб,03.11.**** йил ҳолатида 3.****.**** сўм фоиз қарздорлиги, 5.****.**** сўм асосий кредит қарзи тўланмасдан қолган.Шу сабабли суд, даъвониқисманқаноатлантиришнива жавобгардан **** фойдасига муддати ўтган кредитнинг асосий қисмидан 5.****.**** сўм, муддати ўтган кредитга ҳисобланган фоиз қарздорлиги 3.****.**** сўм ундиришни, даъвонинг қолган қисмини рад қилишнилозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Даъвогар тўлашдан белгиланган тартибда озод қилинган давлат божи, агар жавобгар бож тўлашдан озод қилинмаган бўлса, қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда жавобгардан республика бюджети даромадига ундирилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган “Давлат божи ставкаларининг миқдорлари” 2-бандининг “а” кичик бандига кўра,мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдордадавлат божитўланиши лозим. Суд,даъвоқисманқаноатлантирилганлигисабабли суд ****жавобгарнингзиммасига юклашни,ундан****фойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта ****,шунингдек Республика бюджетига****.****сўмдавлат божи ундиришнилозим топади. Юқоридагиларга асосланиб ҳамда ИПКнинг ****, ****, ****, ****, **** ва ****-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъво аризасиқисманқаноатлантирилсин. Жавобгар“XUDOYOR LIYOR PLYUS” масъулияти чекланган жамиятидан даъвогарАТБ “Бизнесни ривожлантириш ****”фойдасигамуддати ўтган кредитнинг асосий қисмидан5.****.****сўм, муддати ўтган кредитга ҳисобланган фоиз қарздорлиги3.****.****сўмҳамда олдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Даъвонинг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар“XUDOYOR LIYOR PLYUS” масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига****.****сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ойдан сўнг қонуний кучга киради ҳамда ижро **** берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****