Решение #2853780 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Беруний тумани ****5 йил 3 ноябрь Беруний туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****шукуни даъвогар **** Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал соҳасида назорат қилиш инспекциясининг жавобгар“TELMAN-GROU S”маъсулияти чекланган жамиятидан****сўм асосий қарз, ****сўмпеняундириш тўғрисидаги даъво аризасигаасосан иқтисодий ишни соддалаштирилган тартибда кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: **** Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал соҳасида назорат қилиш инспекцияси (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “TELMAN-GROU S” маъсулияти чекланган жамиятидан (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) **** сўм асосий қарз, **** сўм пеня ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****2-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, агар даъвонинг баҳоси юридик шахсларга нисбатан – базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан, якка тартибдаги тадбиркорларга нисбатан эса - беш бараваридан ошмаса, даъво аризалари бўйича ишлар соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилиши лозим. Мазкур даъво талаби базавий ҳисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан ошмаганлиги сабабли, соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилмоқда. ИПК ****4-моддасининг иккинчи қисмига кўра, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади. Бироқ, жавобгар томонидан даъво аризаси бўйича ёзма фикр иқтисодий иш соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилгунга қадар судга **** этилмади. ИПК ****4-моддасининг тўртинчи қисмига мувофиқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Суд ишдаги тўпланган ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидагиларга асосан даъво аризасини қисман қаноатлантиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда – ФК деб юритилади)нинг 8 ва ****-моддаларига асосан, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Даъвогар ва жавобгар ўртасида **** Республикаси Беруний тумани, “Абай” ОФЙ ҳудудида Шлакоблок ишлаб чиқариш цехи қурилиши объеки бўйича лаборатория-синов ишларини **** **** **** сўмлик **** йил 26 декабрь куни ****-сонли шартнома тузилган. Даъвогар томонидан жавобгарга талабнома жўнатилган, бироқ жавобгар томонидан ушбу талабнома жавобсиз қолдирилган. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** хизмат кўрсатиш шартномаларидан келиб чиққан. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномаси бўйича ижрочи буюртмачининг топшириғи билан ашёвий шаклда бўлмаган хизматни **** (муайян ҳаракатларни қилиш ёки муайян фаолиятни амалга ошириш), буюртмачи эса бу хизмат учун **** тўлаш **** олади. ФК ****-моддасига мувофиқ, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Ушбу бобнинг қоидалари алоқа хизмати, тиббиёт, ветеринария, аудиторлик, маслаҳат, ахборот хизматлари, таълим бериш, сайёҳлик хизмати ва бошқа хизматлар кўрсатиш шартномаларига татбиқ этилади.Ушбу Кодекснинг 37, 39, 40, 43, 44, 45, 46, 48, 49 ва 51-бобларида назарда тутилган шартномалар бўйича кўрсатилган хизматлар бундан мустасно. Аниқланишича, тарафлар ўртасидаги “Лаборатория синов ишларини **** тўғрисида” шартномага асосан даъвогар томонидан кўрсатилган хизматлар ишдаги шартнома, **** ишларни қабул қилиш далолатномаси, даъвогар маълумотномаси билан ўз тасдиғини топади. Шу боис суд даъвогарнинг **** сўм асосий қарзи ундириш **** даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Шунингдек, даъвогар даъво аризасида шартномаларнинг 4.2-бандига асосан жавобгардан асосий қарз кечиктирганлиги учун **** сўм пеня ундиришни сўраган. ФК ****-моддасига асосан неустойка жарима ёки пеня шаклида бўлади. Қарздор **** **** ёки лозим **** **** ҳолларда тўлайдиган ва, қоида тариқасида, қатъий пул суммасида ҳисобланадиган неустойка жарима ҳисобланади. Қарздор **** **** кечиктириб юборганида тўлайдиган ва ўтказиб юборилган муддатнинг ҳар бир куни учун **** **** қисмига нисбатан фоиз билан ҳисобланадиган неустойка пеня ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги ****-сонли қарорининг 4-бандида ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга **** эканлиги, шу билан бирга неустойканинг энг кам миқдори ФКнинг ****-моддасида кўрсатилган фоизлар миқдоридан кам бўлмаслиги лозимлигини судлар эътиборга олишлари лозимлиги **** тушунтириш берилган. Суд, жавобгар томонидан **** **** ****, пенянинг тўлиқ ундирилиши жавобгарнинг иқтисодий аҳволига салбий таъсир кўрсатиши мумкинлигини ҳамда даъвогарнинг манфаатларини эътиборга олиб, пеня миқдорини камайтириб, ****,**** пеня ундиришни, қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68-моддасининг биринчи қисмида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак деб белгиланган. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга ассоан суд даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига **** сўм асосий қарзи, ****,**** пеня, **** сўм почта ****, **** сўм давлат божи ундиришни, даъво талабларининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад қилишни лозим топади. Юқоридагиларга асосан ва Ўзбекистон РеспубликасинингИқтисодий процессуал кодекси ****, ва ****1-****5моддаларини қўллаб, суд Қ А РОРҚ И Л Д И : Даъво аризаси қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар “TELMAN-GROU S” маъсулияти чекланган жамиятидан даъвогар **** Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал соҳасида назорат қилиш инспекциясининг фойдасига **** сўм асосийқарзи, ****,**** пеня, **** сўм почта **** ҳамда **** сўм давлат божи ундирилсин. Даъво аризасининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин ўн кун ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида шу суд орқали **** Республикаси судига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят берилиши ёхуд прокурор протест келтириши мумкин. Судья Ж.Ж.Аманиязов