Решение #2853793 Экономические

****-сонли иқтисодий иш судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Беруний тумани ****5 йил 3ноябрь Беруний туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, даъвогар вакили **** (**** йил 3 ноябрь кунги ****сонли ишончнома асосида) иштирокида, даъвогар **** Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал соҳасида назорат қилиш инспекциясининг жавобгар “BUSTONSUVQURILISH” маъсулияти чекланган жамиятидан **** сўм асосий қарз, **** сўм пеня ундириштўғрисидагидаъво аризаси асосида қўзғатилган иқтисодий ишни Беруний туманлараро иқтисодий суди биносида видеоконференцалоқа режимидаги очиқ суд **** кўриб чиқиб, қўйидагиларни АНИҚЛАДИ: **** Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал соҳасида назорат қилиш инспекцияси (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “BUSTONSUVQURILISH” маъсулияти чекланган жамиятидан (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) **** сўм асосий қарз, **** сўм пеня ундиришни сўраган. Даъвогар ва жавобгар ўртасида **** Республикаси Нукус тумани, “Саманбай” ОФЙ ҳудудида маиший хизмат кўрсатиш иморати қурилиши ва Нукус тумани “Тахиркўл” МФЙ ҳудудида маиший хизмат кўрсатиш иморати қурилиши объектлари бўйича лаборатория-синов ишларини **** **** **** сўмлик **** йил 27 июнь куни ****-сонли шартнома ҳамда Элликқалъа тумани, “Ихлос” МФЙ ҳудудида **** ўринли умумтаълим мактаби қурилиши объектлари бўйича лаборатория-синов ишларини **** **** **** сўмлик **** йил 27 июнь куни ****-сонли шартномалар тузилган. Даъвогар томонидан жавобгарга талабнома жўнатилган, бироқ жавобгар томонидан ушбу талабнома жавобсиз қолдирилган. Суд **** иштирок қилган даъвогар вакили даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисидажавобгарқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлса-да, унинг вакили иштирок этмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****, ****, ****-моддаларига асосанжавобгар вакилииштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд даъвогар вакилининг **** тинглаб, иш ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қўйидаги асосларга кўра даъво аризани қисман қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8 ва ****-моддаларига асосан, **** шартномадан, зиёнетказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** хизмат кўрсатиш шартномаларидан келиб чиққан. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** эвазига хизмат кўрсатиш шартномаси бўйича ижрочи буюртмачининг топшириғи билан ашёвий шаклда бўлмаган хизматни **** (муайян ҳаракатларни қилиш ёки муайян фаолиятни амалга ошириш), буюртмачи эса бу хизмат учун **** тўлаш **** олади. ФК ****-моддасига мувофиқ,қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Ушбу бобнинг қоидалари алоқа хизмати, тиббиёт, ветеринария, аудиторлик, маслаҳат, ахборот хизматлари, таълим бериш, сайёҳлик хизмати ва бошқа хизматлар кўрсатиш шартномаларига татбиқ этилади.Ушбу Кодекснинг37,39,40,43,44,45,46,48,49ва51-бобларида назарда тутилган шартномалар бўйича кўрсатилган хизматлар бундан мустасно. Аниқланишича, тарафлар ўртасидаги “Лаборатория синов ишларини **** тўғрисида” шартномага асосан даъвогар томонидан кўрсатилган хизматлар ишдаги шартнома, **** ишларни қабул қилиш далолатномалари, даъвогар маълумотномаси, даъвогар вакилининг суд **** кўрсатмалари билан ўз тасдиғини топади. Шу боис суд даъвогарнинг**** сўмасосий қарзиундириш **** даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Шунингдек, даъвогар даъво аризасида шартномаларнинг 4.2-бандига асосан жавобгардан асосий қарз кечиктирганлиги учун ****сўм пеняундиришни сўраган. ФК ****-моддасига асосан неустойкажаримаёкипеняшаклида бўлади. Қарздор **** **** ёки лозим **** **** ҳолларда тўлайдиган ва,қоида тариқасида,қатъийпулсуммасида ҳисобланадиганнеустойка жаримаҳисобланади. Қарздор **** **** кечиктириб юборганида тўлайдиган ва ўтказиб юборилган муддатнинг ҳар бир куни учун **** **** қисмига нисбатан фоиз билан ҳисобланадиганнеустойка пеняҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги ****сонли қарорининг 4-бандида ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга **** эканлиги, шу билан бирга неустойканинг энг кам миқдориФКнинг ****-моддасида кўрсатилган фоизлар миқдоридан кам бўлмаслиги лозимлигини судлар эътиборга олишлари лозимлиги **** тушунтириш берилган. Суд, жавобгар томонидан **** **** ****, пенянинг тўлиқ ундирилиши жавобгарнинг иқтисодий аҳволига салбий таъсир кўрсатиши мумкинлигини ҳамда даъвогарнинг манфаатларини эътиборга олиб, пеня миқдорини камайтириб, ****,**** пеня ундиришни, қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси 68-моддасининг биринчи қисмида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак деб белгиланган. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга ассоан суд даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига **** сўмасосий қарзи,****,80сўм пеня, **** сўм почта ****, ****,**** давлат божи ундиришни, даъво талабларининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад қилишни, даъвогардан Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозитига ишни видеоконференцалоқа режимидаги суд **** кўриш билан боғлиқ **** сўм суд **** ундиришни лозим топади. Юқоридагиларга ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодийпроцессуал кодексининг ****, ****-моддаларига асосланиб, суд ҚАРОР Қ И Л А Д И: Даъво ариза қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар“BUSTONSUVQURILISH” маъсулияти чекланган жамиятидан даъвогар **** Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал соҳасида назорат қилиш инспекциясинингфойдасига **** сўм асосий қарзи, ****,80сўм пеня, **** сўм почта **** ҳамда ****,**** давлат божи ундирилсин. Даъво талабларининг қолган қисмини қаноатлантириш рад қилинсин. Жавобгар“BUSTONSUVQURILISH” маъсулияти чекланган жамиятидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозитига **** сўм суд **** ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ушбу ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали **** Репсубликаси судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****