Решение #2853802 Экономические

4-1301-2502/****-сонли иқтисодий иш Ҳал қилув қарори Жиззах шахри судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан ****5йил3 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси А.Турғунбоевнининг котиблигида, Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар АТБ “БизнесниРивожлантириш ****” манфаатида жавобгар"K FIL-SUG`UR " ****ҳисобидан****.****.****сўм суғурта товони ундириб бериш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни, Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида, очиқ суд **** муҳокамасида даъвогар вакилиТ.Тошқулов (ишончномага асосан), иштирокида жавобгар вакили иштирокисизкўриб чиқиб, қуйидагиларни-, АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармаси (кейинги матнларда Палата)АТБ “Бизнесни Ривожлантириш****”(кейинги ўринларда даъвогар)нинг манфаатида Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво ариза билан мурожаат қилиб,“K FILSUG`UR ” ****(кейинги ўринларда жавобгар)дан ****.****.****сўмсуғурта товони ундириб беришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили ўз тушунтиришида, даъво аризадаги **** такрорлаб,жавобгар вакили томонидан суд **** **** қадар қарздорлик тўланмаганлиги маълум қилиб, даъво аризаниқаноатлантириб беришни сўради. Ишни кўриш **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинганжавобгарвакили видеоконференцалоқа режимини ўрнатишни имкони бўлмаганлиги сабабли,суд ****даиштирокэтмади. Бу ҳолда суд, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддаларига асосан, ишни унда мавжуд материаллар асосидажавобгарвакили иштирокисиз кўришни лозим топади. Суд, даъвогар вакилининг иш бўйича **** тинглаб, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, қуйидаги асосларга кўра, даъвони қаноатлантиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК – деб юритилади) 8-моддасига кўра, фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонунчиликда назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонунчиликда назарда тутилган бўлмаса-да, лекин фуқаролик қонунчилигининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ ҳамда бурчларни келтириб чиқарадиган ҳаракатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддаси иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги ҳужжатлардан ва суд жараёнида аниқланган ҳолатлардан маълум бўлишича,“K FIL-SUG`UR ” **** (Суғурталовчи),АТБ “Бизнесни Ривожлантириш****”(Суғурта қилдирувчи, наф олувчи) ўртасида ****5йил 4 февралда24-01-38/****-сонликредит қайтмаслик хатари (тадбиркорлик хавфини) суғурталаш шартномаси имзоланган.Ушбу шартноманинг 3.1-бандига кўрақарз олувчи асосий қарз вафоиз кечиктирилиши -суғурта ходисаси деб ҳисобланиши назарда тутилган. Қарздор кредит шартномасининг4.2.4-бандига кўра **** ****, қарздорликни қайтариш графигибўйичаБригхт Сун Ҳоусе ОК ўртасида 5.****.**** сўммуддати ўтган асосий қарз, 5.****.****,**** муддати ўтган фоиз, жами 11.****.****,80 сўм қарзини 98 кунга, МуголликБегзод Чорва **** 7.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарз,5.****.****,**** муддати ўтган фоиз, жами 12.****.****,****жами10.****.****,****қарзни **** кунга, ЯТТ Абдулхакимов Рустам Қурбонбой ўғли 6.****.****, ****муддати ўтган фоизни **** кунга Навбахор Хомашё **** 11.****.****,****ни **** кунга, ЯТТХудоёрова Дилафрўз Баходир қизи 6.****.****,****ни **** кунга, **** **** 6.****.****,**** **** кунга, Жиззахлик Фирдавс **** 6.****.**** сўм муддати ўтганасосий қарз, 5.****.****,**** фоизни **** кунга, ЯТТ **** 8.****.****,**** фоизни **** кунга, Хива тикув олмачи **** 1.****.**** сўм муддати ўтганасосий қарзни 11.****.****,**** фоизни **** кунга, Қатортол чорваси**** **** 16.****.**** сўм муддати ўтган асосий қарзни, 12.****.****,****фоизни **** куга, ЯТТ Ғафурова Дилдора Илёз қизи 5.****.****,****ни 94 кунгакечиктирган, жами 11 та қарздорда муддати ўтган асосийқарзи 36.****.**** сўмни, 85.****.****,**** фоиз, жами ****.****.**** сўмқарздорликни 90 кундан зиёдкунга кечиктирган, шартномада назарда тутилган воқеа (суғурта ҳодисаси) содир бўлганда, суғурта қилдирувчига ёки шартнома қайси шахснинг фойдасига тузилган бўлса, ўша шахсга (наф олувчи) бу ҳодиса оқибатида суғурталанган мулкка етказилган зарарни ёхуд суғурталовчининг бошқа мулкий манфаатлари билан боғлиқ етказилган зарарни ёхуд суғурталанувчининг бошқа мулкий манфаатлари билан боғлиқ зарарни шартномада белгиланган сумма (суғурта пули) доирасида тўлаш (суғурта товони тўлаш) **** олган. ФҚ****-моддаси 1-қисмида Қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. ФҚ ****-моддаси 2-қисмидаАгар қарз шартномасида қарзни қисмлаб (бўлиббўлиб) қайтариш назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг қолган барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. Агар қарз шартномасида қарз бўйича фоизларни қарзнинг ўзини қайтариш муддатидан олдин тўлаш назарда тутилган бўлса, бу **** бузилган ****, қарз берувчи қарз олувчидан қарз суммасини тегишли фоизлари билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, мулкий суғурта шартномасига мувофиқ бир тараф (суғурталовчи) шартномада шартлашилган **** (суғурта мукофоти) эвазига шартномада назарда тутилган воқеа (суғурта ҳодисаси) содир бўлганда бошқа тарафга (суғурта қилдирувчига) ёки шартнома қайси шахснинг фойдасига тузилган бўлса, ўша шахсга (наф олувчига) бу ҳодиса оқибатида суғурталанган мулкка етказилган зарарни ёхуд суғурталанувчининг бошқа мулкий манфаатлари билан боғлиқ зарарни шартномада белгиланган сумма (суғурта пули) доирасида тўлаш (суғурта товони тўлаш) **** олади.Мазкур модданинг иккинчи қисмига кўра, тадбиркорлик хавфи - тадбиркорнинг контрагентлари ўз **** бузиши ёки тадбиркорга боғлиқ бўлмаган вазиятларга кўра бу фаолият шарт шароитларининг ўзгариши туфайли тадбиркорлик фаолиятидан кутилган даромадларни ололмаслик хавфи мулкий суғурта шартномаси бўйича суғурталаниши мумкин. **** томонидан кредитшартномаси шартлари тўлиқ роя этилган ҳолдаўз **** ****. Қарздор кредит шартномасига мувофиқ, кредит қарзини ва фоизини шартноманинг **** қисми бўлган кредит маблағларини қайтариш жадвалига асосан тўлаб бориш **** олган. Юқоридагиларга асосандаъвогарнинг жавобгар“K FIL-SUG`UR ” **** дан****.****.****сўм суғурта товонини ундириш талаби асосли ҳисобланади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра суд даъво талабини қаноатлантириб, жавобгар“K FILSUG`UR ” ****дандаъвогарАТБ “Бизнесни Ривожлантириш****” фойдасига****.****.****сўмсуғурта товони ундиришни, суд **** масаласини муҳокама қилиб, жавобгардандаьвогар фойдасигаолдиндан тўлаб чиқилган******** почта ****,жавобгардан Республика бюджетига2.****.****сўм давлат божи ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддаларига асосланиб суд-, Қ А Р О Р Қ И Л ДИ : Даъвогарнингдаъво аризаси қаноатлантирилсин. Жавобгар“K FIL-SUG`UR ” ****дандаъвогарАТБ “Бизнесни Ривожлантириш****”фойдасига****.****.****сўмсуғурта товони ва******** почта **** ундирилсин. Жавобгар“K FIL-SUG`UR ” ****дан Республика бюджетига 2.****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) бериши ёки биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой муддат ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Судья ****